Afrika futbolunda bu qədər uzun sürən, bu qədər dolaşıq bir final çox az olub. İspaniyanın AS qəzetinin yazdıqlarına görə, Senegal ilə Mərakeş arasında partlayan böhranın kökü hələ finaldan bir neçə gün əvvələ, “aslanlar”ın Mərakeşə ayaq basdığı andan başlayır.
Otel oyunu: lüksdən kompromisə
Senegal nümayəndə heyəti əvvəlcə Tanjerdəki dəbdəbəli bir oteldə yerləşdirilməli idi. Plan belə idi. Amma son anda onlar siyahıda belə yer almayan Al-Rihab kompleksinə köçürüldülər. Afrika Futbol Konfederasiyasının (CAF) təsdiqlədiyi rəsmi yerləşdirmə məntəqələri arasında bu kompleks yox idi.
Senegal tərəfi dərhal rəsmi etiraz qaldırdı. Nəticədə komanda Rabatın kənarındakı Amfitrit Hotel-ə keçirildi. Kağız üzərində kompromis kimi görünən bu qərar, əslində, heç kimi razı salmadı. Dakar üçün bu, finala bərabər şərtlərlə çıxmaq deyil, oyuna daha startdaca əl-ayağı bağlı başlamaq təsiri bağışlayırdı.
Məşq meydanı və şübhələr
Gərginlik bununla bitmədi. Senegalın məşqləri üçün onlara Mərakeş yığmasının düşərgəsi kimi istifadə etdiyi Mohammed VI İdman Kompleksi ayrıldı. Formal olaraq müasir və yüksək səviyyəli baza. Amma rəqibin də “ev”i.
Senegallılar bunu bərabər imkanlar prinsipinin açıq pozuntusu kimi gördü. Komanda daxilində belə bir qorxu dolaşmağa başladı: məşqlər izlənilə, taktiki planlar sızdırıla bilər. Final ərəfəsində bu cür şübhə hər addımı zəhərləyir. Hər qaçış, hər standart vəziyyət məşqi artıq təkcə futbol deyil, həm də ehtiyatla seçilən informasiya idi.
Biletlər, təhlükəsizlik və açıq xəbərdarlıq
Rabatda qarşılanma da yağ kimi getmədi. Senegal nümayəndələri təhlükəsizlik və təşkilati məsələlərdə ciddi problemlərdən şikayətləndi. Üstəlik, matç biletlərinin bölgüsü ətrafında qopan qalmaqal vəziyyəti daha da qızışdırdı. Dakar tərəfi bunu “ədalətsiz paylanma” adlandırdı.
Finaldan cəmi bir neçə saat əvvəl Senegal rəsmiləri açıq şəkildə “qanun pozuntuları” barədə xəbərdarlıq etdi. Bu, sadəcə, diplomatik bir bəyanat deyildi. Bu, “nəsə qaydasında deyil” mesajı idi – həm CAF-a, həm də bütün qitəyə.
Moulay Abdallah gecəsi: xaos, penalti və meydanı tərk edən komanda
Axşam düşəndə, Moulay Abdallah Stadionunda gərginlik nəhayət partladı.
Əvvəlcə Senegalın mübahisəli qolu qeydə alınmadı. Ardınca Mərakeş penalti qazandı. Hakimin qərarı Senegallı futbolçuların və texniki heyətin qəzəbini alovlandırdı. Etiraz səsi tribunaların səsinə qarışdı, atmosfer bir anda futbol bayramından böhran meydanına çevrildi.
Sonra isə ən sərt addım gəldi: Senegal heyəti kütləvi şəkildə meydanı tərk etdi. Onlar bunu “aşkar hakim ədalətsizliyinə” etiraz kimi təqdim etdilər. Final matçının mərkəzində artıq taktika, oyun planı yox idi – mərkəzdə hakimiyyətə, qərarlara və sistemə inam məsələsi dayanmışdı.
Oyuna qayıdandan sonra isə fərqli bir dramatik epizod yaşandı. Mərakeşdən İbrahim Diaz “Panenka” üslubunda penalti zərbəsi vurmağa cəhd etdi, amma top qapıdan yan keçdi. Risk alındı, amma hesablanmadı. Cəza yerindəcə kəsildi.
Uzatmalarda isə sanki taleyin ssenarisi tamamlandı: Senegal hesabda irəli çıxdı və qapısını toxunulmaz saxlayaraq meydanda qalib oldu. Skorbord başqa cür danışmırdı. O gecə futbol dili ilə qalib var idi.
Qanun, meydan və iki fərqli “çempion”
Mərakeş isə hadisələrə tam başqa prizmadan baxdı. Onların mövqeyinə görə, Senegalın meydanı tərk etməsi rəsmi qaydada matçdan imtina idi və bu da 3:0 texniki məğlubiyyət anlamına gəlirdi. CAF ilkin qərarında məhz bu yanaşmanı qəbul etdi və Mərakeşi qalib saydı.
Amma hekayə burada bitmədi. Senegal işin arxasınca getdi və iddianı İdman Arbitraj Məhkəməsinə (CAS) daşıdı. Apellyasiya sonrası CAF-ın qərarı ləğv olundu. Qitə futbolunun ən böyük səhnəsində indi iki həqiqət üz-üzə dayanmışdı: meydanda qazanılan qələbə və stol arxasında verilən qərar.
Dar es Salaam iclası: “institusional göstəriş” etirafı
AS qəzetinin ortaya çıxardığı ən səs-küylü detal isə fevralın 13-də Dar es Salaamda keçirilən CAF İcraiyyə Komitəsinin iclasından gəldi.
Hakimlər Komitəsinin rəhbəri Olivier Safary həmin toplantıda etiraf etdi ki, finalın dayandırıldığı anlarda hakimin Senegal futbolçularını meydandan qovmaması üçün ona “institusional göstəriş” verilib. Məqsəd oyunun mütləq davam etməsini təmin etmək idi.
Bu cümlə CAF daxilində bombaya çevrildi. Hakim qərarlarına müdaxilə, “yuxarıdan” gələn təsir, ədalət balansına toxunan gizli əl – bütün bu ittihamlar birdən-birə real kök tapdı. Qitə futbolunun idarəçiliyinə inam sual altına düşdü.
Parisdə “fəlakətli” dinləmə
Martın 26-da Parisdə keçirilən mətbuat konfransında Senegal Futbol Federasiyasının vəkilləri CAS-dakı apellyasiya dinləməsini “fəlakətli” adlandırdı. Onların iddiasına görə, hakim sanki qərarını öncədən vermişdi və proses formal prosedura çevrilmişdi.
Senegal yalnız bununla kifayətlənmədi. Apellyasiya Komitəsinin tərkibi ilə bağlı da ciddi suallar qaldırıldı. Söhbət həm vəkil, həm də Tunis Futbol Federasiyasının prezidenti kimi çıxış edən Moez Nasridən gedirdi. Dakar bu vəziyyəti “hakim rolu ilə yarışda iştirak edən tərəf rolu arasında açıq ziddiyyət” kimi təqdim etdi.
Hətta CAF prezidenti Patrice Motsepe də Nasrinin həmin komitədə yer almasına təəccübünü gizlətmədi. Bu, artıq təkcə bir finalın yox, bütün sistemin şəffaflığı barədə siqnala çevrildi.
77 gün sonra: çempionsuz qitə
Final fitindən 77 gün keçib. Afrika hələ də rəsmi çempionsuzdur.
Senegal meydanda qalib gəldiyini deyir. Mərakeş qanunların ona titul verdiyini iddia edir. CAF isə bu mübahisənin ortasında, hər iki tərəfin “idarəçilikdə səhvlər” və “şəffaflıq çatışmazlığı” ittihamları ilə üz-üzə qalıb.
Bir finaldan daha artıq olan bu dava indi artıq sadəcə kubok uğrunda mübarizə deyil. Sual budur: Afrika futbolu bu böhrandan güclənərək çıxacaq, yoxsa ən böyük səhnəsində belə kimin həqiqi çempion olduğuna qərar verə bilməyən bir sistem kimi yadda qalacaq?
