Argentina ilə İngiltərə arasında Malvin mübahisəsi

Argentina ilə İngiltərə arasında dünya çempionatının yarımfinalı hələ soyumamışdı ki, köhnə bir mübahisə yenidən alovlandı. Bu dəfə mübahisənin mərkəzində nə penalti epizodu, nə də VAR qərarı var idi. Səhnəyə çıxan köhnə adlardır: Malvin adaları, suverenlik, diplomatiya və siyasətin futbolla təhlükəli yaxınlığı.

Milei tribunadan diplomatik cəbhəyə keçir

Argentina prezidenti Xavyer Milei cümə axşamı X platformasında mesaj yazdı və tonunu heç gizlətmədi. O, hökumətinin Malvin adaları üzərində suverenliyin “hər gün bir az da” bərpasına yaxınlaşdığını iddia etdi və bunu Britaniyanın reaksiyasını məsxərəyə qoyaraq etdi.

Milei yazdı ki, bəziləri “son mərhələdə tək neyronlu yeniyetmə isterikasına” bənzər hərəkətlərlə məşğul olduğu halda, Buenos-Ayres diplomatik kanallarla Malvin adaları, Cənubi Corciya və Cənubi Sendviç adaları, eləcə də ətraf dəniz məkanına doğru addım-addım irəliləyir. Mesajın hədəfi aydın idi: Londona və matçdan sonrakı sərt açıqlamalara cavab.

Bu çıxış, ABŞ Respublikaçılar Partiyasının İsraildəki şöbəsinin sədri Mark Zell-in paylaşımına reaksiya idi. Zell Donald Tramp administrasiyasını Falkland adaları ilə bağlı illərlə dəyişməz qalmış ABŞ siyasətinə yenidən baxmağa və Argentinanın suverenlik iddiasını dəstəkləməyə çağırmışdı. Futbol meydanında açılan pankart, bir anda beynəlxalq diplomatik müzakirəyə çevrildi.

“Las Malvinas son Argentinas” – meydandan kənara çıxan pankart

Argentina İngiltərəni yarımfinalda məğlub etdikdən sonra oyunçular meydanın ortasında pankart açdılar: “Las Malvinas son Argentinas”. Sadə cümlə, amma onilliklərdir davam edən mübahisənin simvolu.

London bunu udmadı. Britaniyanın biznes katibi Piter Kayl pankartı “tamamilə yersiz” adlandırdı və FIFA-nı məsələni araşdırmağa səslədi. Baş nazir Keyr Starmer-in mətbuat katibi isə sərhədi daha da cızdı: “Dünya Kuboku bizim olmaya bilər, amma Falkland adaları qəti şəkildə bizimdir”.

Matçdan əvvəl Argentinanın vitse-prezidenti Viktoriya Vilyarruel Britaniyanı “qəsbkar quldurlar” adlandırmışdı. Sözlərin tonu meydandakı gərginliyi xeyli qabaqlamışdı.

FIFA cümə axşamı bildirdi ki, müstəqil intizam komitəsi oyun hesabatlarını və hadisə ilə bağlı bütün detallarını nəzərdən keçirir, daha sonra intizam işi açılıb-açılmayacağına qərar veriləcək. Argentina Futbol Assosiasiyası 2014-cü ildə Sloveniya ilə yoldaşlıq oyunundan əvvəl eyni şüarı nümayiş etdirdiyinə görə artıq cərimələnmişdi. Yəni təşkilat bu şüarla yaxşı tanışdır.

Köhnə müharibənin kölgəsi

Malvin – yaxud Britaniyanın adlandırdığı kimi Falkland – adaları onilliklərdir iki ölkə arasında suverenlik mübahisəsinin mərkəzindədir. 1982-ci ildə Cənubi Atlantikdə qısa, amma qanlı müharibə baş verdi. Döyüşün sonunda adalar üzərində nəzarət Londonda qaldı və bu reallıq bu gün də dəyişməyib.

Argentinada isə Malvin mövzusu heç vaxt tam bağlanmayıb. Hər seçki, hər böyük turnir, hər gərgin diplomatik an bu adaları yenidən gündəmə daşıyır. Bu dəfə alovun qığılcımı dünya çempionatının yarımfinalında açılan bir pankart oldu.

Milei isə oyunçularını müdafiə etdi. Onun sözlərinə görə, bu pankart milli hisslərin qanuni ifadəsidir. Radio El Observador-a açıqlamasında o, “Malvinas son argentinas, biz onları geri alacağıq və bunu diplomatik yolla edəcəyik” deyə israr etdi.

Bir gün əvvəlki çağırış və bu günkü ritorika

Bu sözlərin paradoksu var. Cəmi bir gün əvvəl eyni Milei ictimaiyyətə müraciət edərək, futbolu suverenlik mübahisəsi ilə qarışdırmamağa çağırmışdı. Belə jestləri “ucuz vətənpərvərlik nümayişi” kimi dəyərləndirmişdi.

İndi isə həmin jesti milli mövqenin təbii ifadəsi kimi təqdim edir. Siyasətdə ritm tez dəyişir, xüsusilə də ölkə İngiltərə üzərində emosional qələbəni qeyd edərkən, tribunalar coşarkən və sosial şəbəkələr alovlanarkən.

Bir pankart, bir yarımfinal və bir köhnə müharibə. Argentina ilə Britaniya arasında Malvin oyunu hələ çox davam edəcək kimi görünür – bu dəfə isə hesab tabloya yox, diplomatik masaya yazılacaq.