Aston Villa Europa League Finalına Yürüdü: Unai Emery'nin Vahidi
Unai Emery üç il əvvəl Villa Park-a ilk dəfə çıxanda bir cümlə ilə hər şeyi izah etmişdi: o, buraya kuboklar qazanmağa gəlmişdi. O vaxt bu, iddialı, hətta bir az romantik səslənirdi. İndi isə bu sözlər tribunaların üstündə asılan pankart kimi reallığa çevrilmək üzrədir.
Cümə axşamı gurultulu, coşqu içində olan Villa Park-da Aston Villa, Nottingham Forest üzərində dağıdıcı qələbə ilə Europa League finalına yürüdü. Stadionun səsi, oyunun ritmi, meydandakı üstünlük – hamısı bir yerə yığılaraq klubun son onilliklərdə ən böyük gecələrindən birini yazdı.
İndi qarşıda yalnız bir maneə qalıb – İstanbulda, 20 mayda Almaniya təmsilçisi Freiburg. Unai Emery üçün isə bu, artıq tanış səhnədir. O, beşinci dəfə Europa League kubokunu qaldırmağa bir oyuns uzaqlıqda dayanıb. Dörd dəfə qalib, bir dəfə uduzan adam üçün bu turnir artıq sadəcə yarış deyil, şəxsi ərazisidir.
Villa üçün tarixin qapısı açılır
Aston Villa bir oyundan ibarət məsafədədir: son 30 ildə ilk böyük kubok, son 44 ildə ilk Avropa titulu. 1982-ci ildə Avropa Çempionlar Kubokunu qazanan komandanın yanında durmaq şansı bu qədər yaxın olmamışdı.
Rotterdamda Bayern Munich-ə vurduğu qolla tarixinə adını yazdıran Peter Withe-in o məşhur qolunun şərhi bu gün Doug Ellis tribunasının üstündən asılır. İki həftə sonra klub həmin tribunanın yanına daha bir səs, daha bir tarix parçası əlavə etməyə məcbur qala bilər. Türkiyədə qazanılacaq titul təkcə kubok demək olmayacaq – Premier League-də ilk beşliyə düşüb-düşməməsindən asılı olmayaraq, Champions League biletini də özü ilə gətirəcək.
Forest üçün isə bu gecə, demək olar ki, ilk dəqiqələrdən taleyini tapşırdı. Vitor Pereira zədədən qayıdan Morgan Gibbs-White, Ibrahim Sangare və Murillo-nu ehtiyatda saxlaya bildi, amma real olaraq heç biri tam hazır deyildi. Sonda yalnız Murillo meydana çıxdı, o da artıq hər şey həll olunandan sonra, cəmi iki dəqiqəlik formal epizod üçün.
Əslində, həmin üçlüyün tam formada olması belə, çox şeyi dəyişməyə bilərdi. Villa elə tempdə oynayırdı ki, qonaqların bu axına dözməsi çətin görünürdü. Oyun keçdikcə, Emery-nin komandası yalnız sürəti artırdı, Forest isə nəfəs tapa bilmirdi.
Watkins açdı, Buendia möhür vurdu, McGinn bəzədi
Ollie Watkins-in erkən qolu oyunun tonunu təyin etdi. Ardınca Emi Buendia-nın penalti zərbəsi gəldi və həm gecənin, həm də iki oyundan ibarət duelin taleyi faktiki olaraq orada həll olundu. Həmin andan sonra Villa Park-da heç kim şübhə etmirdi: bu komanda finalı əldən buraxmayacaq.
Sonlara yaxın John McGinn-in dublu artıq şounu tamamladı. Kapitanın qolları yalnız hesabı böyütmədi, həm də bu gecəni emosional olaraq başqa səviyyəyə qaldırdı. Skotiyalı yarımmüdafiəçi sanki bu komandanın son illərdə keçdiyi yolu bir neçə dəqiqəyə sıxışdırdı – düşüşlərdən, tənqidlərdən, ağır anlardan, indi isə – Avropa finalına.
Tribunaların coşqusunu daha da simvolik edən detal isə oyundan sonra baş verdi. Klubun ən məşhur azarkeşlərindən biri – Prince William – paltardəyişmə otağına enərək futbolçuları təbrik etdi. Royal səviyyədə təsdiq, amma bu axşam Villa-nın ehtiyacı olan tək təsdiq səsi elə öz stadionundan gəlirdi.
Emery oyundan sonra komandası haqqında danışarkən emosiyanı gizlətmədi. O, bu matç üçün həm taktiki, həm də psixoloji hazırlığın fərqli olduğunu vurğuladı. Bu, mövsümün adi oyunu deyildi – bu, finala çıxmaq şansı idi və o, bunu futbolçularına ilk gündən təlqin etmişdi. Komanda bu yükün altında əzilmədi, əksinə, bundan enerji aldı.
Bu, Emery-nin karyerasında altıncı Europa League finalı olacaq. Dörd qələbə, yalnız bir məğlubiyyət – o da 2019-cu ildə Arsenal-ın başında Chelsea-yə qarşı. Avropa səhnəsində ondan çox final görən yalnız bir nəfər var – Giovanni Trapattoni. Villa-nın baş məşqçisi indi elə bir sıradadır ki, orada təsadüf olmur.
Emery-nin əsəri: Championship-dən Avropa finalına
Ollie Watkins TNT-yə verdiyi açıqlamada bir cümlə ilə hər şeyi yığcam şəkildə dedi: bu oyuna və bu finala komandanı hazırlamaq üçün onlardan yaxşı baş məşqçi yoxdur. Statistika, titullar, təcrübə – hamısı bunu sübut edir. Amma indi söhbət yalnız keçmişdən getmir. Watkins-in öz sözləri ilə desək, indi “gedib onu qazanmaq” vaxtıdır.
Forvard özü də etiraf edib ki, yayda heyətdə dəyişikliklər gözlənilir. Klubun daxilində də bu hiss olunur: Emery bu qrupdan maksimumu sıxıb çıxarıb. Watkins, Ezri Konsa, Matty Cash, Morgan Rogers kimi futbolçuların əksəriyyəti bura Championship-dən gəlib. İndi isə onlar Avropa finalında oynayırlar. Bu hekayənin növbəti fəslində isə artıq başqa adlar ola bilər.
Heyətin yenilənməsinə ehtiyac olduğu klub daxilində gizlədilmir. Amma məhz bu səbəbdən bu mövsüm, bu yürüş xüsusi dəyər qazanır. Bu, bu qrupun birlikdə nəsə böyük qazanmaq üçün son şansı ola bilər.
Kapitan McGinn də bunun fərqindədir. O, özünü və komanda yoldaşlarını klub tarixinin böyük adları ilə müqayisə etmək üçün son bir fürsətin qarşısında görür – 1982-ci ilin Avropa Çempionlar Kuboku qalibi Dennis Mortimer, 1994 və 1996-cı illərin League Cup qaliblərindən Paul McGrath və digərləri.
McGinn TNT-yə danışarkən Villa-da oynamağın nə qədər tələbkar olduğunu xatırlatdı. Aşağı düşmələr, tənqidlər, ağır günlər... Amma bu axşam Villa Park elektrik kimi idi. O, bu günün səhərindən etibarən nəsə xüsusi bir şey hiss etdiyini deyib. İndi isə söhbət artıq yalnız finala çıxmaqdan getmir – o, “əfsanə olmaq”dan danışır. 1982-nin qəhrəmanları, 90-cı illərin kubok sahibləri – hamısı klubun divarlarında, yaddaşında yaşayır. İndi növbə bu nəslin ola bilər.
Bu klub uzun müddətdir ki, böyük uğursuzluqların, hətta alçaldıcı anların yükünü daşıyır – o cümlədən, relegation. Lakin tədricən, addım-addım yenidən quruldu. McGinn-in sözləri ilə desək, bu qədər qürurlu klub uğuru haqq edir. İndi sual budur: bu qrup həmin uğuru gətirən nəsil olacaqmı?
Emi Buendia: kölgədən finala aparan penaltiyə
Bu gecənin başqa bir simvolik fiquru isə Emi Buendia idi. Bir il əvvəl onun Villa-dakı gələcəyi, demək olar ki, bağlanmış görünürdü. Ötən mövsümün ikinci yarısını Bayer Leverkusen-də icarədə keçirən, Bundesliga-da cəmi üç oyuna start verən argentinalı üçün qapı, faktiki olaraq, açıq idi – çıxış qapısı.
2021-ci ildə Norwich-dən 38 milyon funt sterlinqə yaxın məbləğə rekord transfer kimi gətirilən Buendia ilk mövsümündə gözləntiləri doğrultmadı – 38 oyunda 4 qol. Ardınca isə daha ağır zərbə gəldi: ciddi diz zədəsi onu 2023-24 mövsümünün tamamını itirməyə məcbur etdi. Komanda Champions League vəsiqəsi qazanarkən, o, kənardan baxmalı oldu.
Keçən yay klub, Profit and Sustainability qaydalarına uyğun qalmaq üçün onu satmağa hazır idi. Amma sonda qalmaq qərarı verildi. Bu gün isə həmin qərar Emery-nin ən böyük qələbələrindən biri kimi görünür. Bu mövsüm 10 qolla o, baş məşqçinin ən etibarlı oyunçularından birinə çevrilib. Hətta bu yüksəliş Harvey Elliott-un Liverpool-dan icarə keçidi planlarını da kölgədə qoydu.
Forest-ə qarşı penalti epizodunda Buendia məsuliyyəti öz üzərinə götürdü. Son illərdə klub üçün ən həlledici zərbələrdən biri idi. O isə TNT-yə dediyinə görə, təzyiq hiss etməyib. Sakit idi, nə edəcəyini dəqiq bilirdi. Topu yerə qoydu, nəfəs aldı və Villa Park-ın nəfəsini içində saxladığı anda zərbəni vurdu. Qapıçı bir tərəfə, top başqa tərəfə getdi. O andan sonra bu gecənin ssenarisi artıq yalnız bir istiqamətdə axdı.
Buendia matçdan sonra komandanın bütün mövsüm boyu necə oynadığını xatırlatdı və bu nəticənin “haqq etdikləri” olduğunu dedi. Onun üçün bu yalnız şəxsi reabilitasiya deyil, həm də klubun tarixi ilə yenidən bağ qurmaq şansıdır. Kubok qazanmağın, bu qədər zəngin tarixə malik klubda yeni bir səhifə açmağın nə demək olduğunu o da yaxşı anlayır. Azarkeşlərin bu titulu nə qədər istədiyini vurğulayıb, “biz də bunu onlar üçün etməyə çalışacağıq” sözləri ilə bu gecənin ruhunu ifadə etdi.
Keçmiş Villa hücumçusu Dion Dublin də BBC Radio 5 Live efirində Buendia-nı ayrıca seçdi. Onun dediyi kimi, argentinalı çox vaxt “radarın altında” qalır. Səhnənin ortasında olmaq istəmir, tərif üçün yox, oyun üçün yaşayır. Yaxşı ötürmələr, dəqiq zərbələr, üstəlik, meydanda “nasty” – yəni aqressiv, mübariz, ayağını çəkməyən xarakter. Dublin-in fikrincə, Villa nəsə böyük qazanmaq istəyirsə, belə oyunçulara ehtiyacı var. Buendia final yolunda məhz belə bir fiqura çevrilib.
İndi isə hər şey İstanbulda həll olunacaq. Emery-nin Avropa səhnəsindəki hekayəsinə yeni bir qızıl sətir əlavə olunacaq, yoxsa Villa-nın bu nəsli yalnız “çox yaxın gələn” kimi xatırlanacaq? Cavab üçün bir oyun kifayət edəcək. Amma bu gecə Villa Park artıq bir həqiqəti qəbul edib: Unai Emery-nin vədi indi yalnız söz deyil, qapını döyən reallıqdır.
