Aston Villa-nın 4-2-3-1 Taktikası ilə Liverpool-a Qarşı Qələbəsi
Villa Park-da “Premier League” mövsümünün 37-ci turunda keçirilən qarşılaşma Unai Emery-nin Aston Villa-sı üçün həm nəticə, həm də struktur baxımından çox dəqiq planlaşdırılmış 4-2-3-1 performansı idi. 4-2 hesablı qələbə tabloya baxanda açıq hücum oyunu kimi görünə bilər, amma xırdalığa enəndə bu, daha çox tranzisiyalara, cinahların ağıllı istifadəsinə və mərkəzdə intizamlı bloklara söykənən, hesabdan daha balanslı bir taktiki döyüş idi.
İ. İcra xülasəsi
Aston Villa topa nəzarətdə rəqibdən geri qalsa da (45%–55%), oyunun ritmini daha yaxşı idarə etdi və hücum keyfiyyətində Liverpool-u üstələdi. 14 zərbədən 9-u qapıdan içəri gedən zərbə idi və 1.91 xG fonunda 4 qol vurmaq, həm bitiriciliyin, həm də Liverpool müdafiə xəttinin zəif momentlərinin göstəricisi oldu. Liverpool isə 16 zərbə, 1.55 xG və cəmi 5 çərçivə zərbəsi ilə daha çox kənardan, nisbətən aşağı keyfiyyətli imkanlarla kifayətləndi.
II. Qol ardıcıllığı və intizam mənzərəsi
Qol ardıcıllığı Aston Villa-nın planının necə işlədiyini göstərdi. 42-ci dəqiqədə M. Rogers-in L. Digne ötürməsindən sonra vurduğu qol sol cinahın nə qədər hədəfləndiyini sübut etdi: Digne yüksək mövqedən dəqiq kəsdi, Rogers isə “10 nömrə” zonasına sürüşərək arxa xəttin önündə boşluğu tapdı. Fasilədən sonra Liverpool standart vəziyyətlə oyuna qayıtmağa çalışdı: 52-ci dəqiqədə D. Szoboszlai-nin künc zonaya yaxınlaşdırdığı epizodda V. van Dijk-in qolu onların hava üstünlüyünü təsdiqlədi. Lakin Villa dərhal cavab verdi: 57-ci dəqiqədə M. Rogers bu dəfə yarımmüdafiə dərinliyindən O. Watkins-i tapdı və hücumçunun arxaya sızma qaçışı hesabı 2-1 etdi. 73-cü dəqiqədə O. Watkins-in fərdi pressinqdən və boşluqdan doğan ikinci qolu Liverpool-un müdafiə strukturunu tam sındırdı. 89-cu dəqiqədə John McGinn-in O. Watkins-in ötürməsindən sonra vurduğu dördüncü qol isə mərkəzə gec çıxan Liverpool dayaq xəttini cəzalandırdı. 90-cı dəqiqədə V. van Dijk-in yenidən D. Szoboszlai ötürməsindən sonra vurduğu qol qonaqlar üçün yalnız kosmetik düzəliş oldu.
İntizam xəttində Aston Villa daha sərt görüntü verdi: 3 sarı vərəqə – Matty Cash (39', “Foul”), O. Watkins (45+3', “Time wasting”), John McGinn (66', “Foul”). Liverpool isə yalnız bir dəfə cəzalandı: Joe Gomez 62-ci dəqiqədə “Foul” səbəbilə sarı aldı. Bu fərq, Villa-nın daha aqressiv, bəzən riskli müdafiə davranışını, Liverpool-un isə daha çox topa sahib olub, amma son üçüncü zonada kəsici intensivliyi tapa bilməməsini əks etdirdi.
III. Taktiki quruluş və şəxsi rollar
Unai Emery-nin 4-2-3-1-i topu Liverpool-a verməyi, amma mərkəzdə sıxlığı saxlamağı hədəfləyirdi. V. Lindelof – Y. Tielemans cütlüyü iki dayaq kimi həm mərkəzdə blok bağladı, həm də top qazanandan sonra ilk ötürməni şaquli verərək keçidləri sürətləndirdi. Onların arxasında E. Konsa – P. Torres cütlüyü xətti nisbətən dərin saxladı, beləliklə, Liverpool-un C. Gakpo və ikinci dalğadan gələn C. Jones, D. Szoboszlai kimi oyunçularının arxaya qaçışları məhdudlaşdırıldı.
Cinahlarda L. Digne və Matty Cash-in rolu həlledici idi. Digne hücumda çox yüksəlib M. Rogers-lə üçbucaq yaratdı; ilk qol birbaşa bu sinxronluğun nəticəsi oldu. Sağda Matty Cash daha ehtiyatlı idi, daha çox C. Jones və M. Kerkez tərəfinə yönələn pressin balansını qorudu. O. Watkins isə ön xəttdə tək forvard kimi yalnız bitirici deyil, həm də Liverpool mərkəz müdafiəçilərinə daimi təzyiq aləti idi. Onun pressinq istiqaməti əsasən topa sahib olan mərkəz müdafiəçini (çox vaxt V. van Dijk) bədən kölgəsi ilə dayaq yarımmüdafiəçidən ayırmağa hesablanmışdı; 57 və 73-cü dəqiqələrdəki qollar məhz bu təzyiqin Liverpool-un çıxış keyfiyyətini aşağı salmasından sonra gəldi.
M. Rogers-in “10 nömrə” kimi rolu xüsusi qeyd olunmalıdır. O, klassik mərkəz oyun qurucusundan daha çox yarım-mərkəz/sol daxili hücumçu kimi, L. Digne ilə cinah içi kanalı doldurdu, mərkəzdə Y. Tielemans-ı da dəstəkləyərək Liverpool-un A. Mac Allister – R. Gravenberch cütlüyünə say üstünlüyü yaratdı. John McGinn sağ iç zonada həm presstən sonra ikinci topları topladı, həm də 89-cu dəqiqədəki qolunda olduğu kimi, gec hücumçu qaçışları ilə cərimə meydançasına daxil oldu.
Liverpool-un 4-2-3-1-i topa sahib olma üzərində qurulmuşdu, amma 55% topa sahib olmağa baxmayaraq, mərkəz blokunu yarmaqda çətinlik çəkdilər. A. Mac Allister daha çox ilk fazada top paylayan rolunda qaldı, R. Gravenberch isə vertikal qaçışlarını Villa-nın sıx mərkəz bloku səbəbilə tamamlaya bilmədi. Cinahlarda C. Jones və R. Ngumoha içəri qapadıqca, genişliyi tam açmaq üçün M. Kerkez və J. Gomez irəli çıxdılar, bu da arxada O. Watkins və M. Rogers üçün istədikləri boşluqları yaratdı.
Qapı xəttində E. Martinez-in 3 xilasına baxmayaraq, statistik olaraq -1.25 goals prevented göstəricisi onun bu dəfə xilas sayına nisbətdə daha aşağı performans göstərdiyini göstərir – yəni Liverpool imkanlarını daha yaxşı dəyərləndirsəydi, hesab daha sıx ola bilərdi. Digər tərəfdə G. Mamardashvili də 5 xilas etməsinə rəğmən -1.25 goals prevented ilə Villa hücumçularının bitiriciliyi qarşısında zəif qaldı; xüsusən O. Watkins-in hər iki qolu üçün mövqe seçimi və reaksiya vaxtı ideala yaxın deyildi.
IV. Statistik hökm
Statistik tablo ümumi oyunun hekayəsini dəstəkləyir: Liverpool daha çox topa sahib oldu (55%), daha çox zərbə endirdi (16-14), daha çox künc zərbəsi qazandı (9-4), amma Aston Villa daha keyfiyyətli imkanlar yaratdı və onlardan maksimum yararlandı. Villa-nın 360 ötürmə, 297 dəqiq ötürmə ilə 83% göstəricisi, Liverpool-un isə 430 ötürmə, 372 dəqiq ötürmə ilə 87%-lik faizi, qonaqların daha çox sirkulyasiya etdiyini, lakin bu sirkulyasiyanın son üçüncü zonada eyni dərəcədə təhlükəyə çevrilmədiyini göstərir.
Fouls balansı (12-9) və sarı vərəqələr (3-1) Villa-nın planlı şəkildə daha aqressiv, bəzən sərhəddə oynadığını sübut edir. 1.91 xG-yə qarşı 4 qol, Liverpool-un 1.55 xG-yə qarşı 2 qol vurması, həm bitiricilik fərqini, həm də hər iki qapıçının -1.25 goals prevented ilə gününün ən yaxşı formasında olmamasını ortaya qoyur. Nəticə etibarilə, Aston Villa-nın 4-2 hesablı qələbəsi rəqəmlər baxımından bir qədər “overperformans” sayılsa da, struktur, tranzisiya planı və fərdi icra səviyyəsinə görə tam əsaslı idi.
