Avstraliya dünya çempionatında gücünü göstərdi
ABŞ-da futbol studiyalarında zarafat artıq çoxdan bitib. Mike Grella-nın avstraliyalılar haqda “lay-up”, “heç bir şansları yoxdur” tipli lağ-lağıları indi hər kadrda, hər paylaşımda ona geri qayıdır. Və bu dəfə gülən tərəf o deyil.
Avstraliya, Turkiyəyə qarşı 2:0-lıq qələbə ilə yalnız qrupdakı vəziyyəti deyil, özlərinə yapışdırılan klişeləri də alt-üst etdi. Vancouverdəki gecə təkcə hesabla yox, tonla yadda qaldı: meydanda sərtlik, sürət, ağıllı risk; tribunada isə sanki uzun illərdir bu səhnəni gözləyən bir xalqın inadı.
Grella-nın sözləri, Avstraliyanın cavabı
Turnirdən əvvəl CBS Sports Golazo efirində Mike Grella əli cibində, üzündə təbəssüm, cümləni sərt kəsmişdi:
“Orda nə içirlər, bilmirəm, amma onların dünya çempionatında nəsə etməyə heç bir şansı yoxdur. Qrupun ən zəif komandasıdırlar. ABŞ-ın Çempionlar Liqasında səkkiz oyunçusu var. Avstraliya ABŞ-la rəqabət apara bilməz”.
O andan bəri həmin kadr sosial şəbəkələrdə dönə-dönə paylaşıldı. Keçmiş AFL oyunçusu Dan Gorringe videonu yenidən paylaşdı, “sizi məhv edəcəyik” deyə gülə-gülə yazdı. Grella isə öz növbəsində bunu “bu çox gülməlidir” tipli qeydlərlə, ağlayan-gülən emojilərlə cavabladı. Klassik “mənə təsir etməyib” pozası.
İndi isə eyni studiyada onun həmkarları zarafatı başqa tonda davam etdirir. Keçmiş ABŞ yarımmüdafiəçisi Benny Feilhaber: “Bu tempdə Grella-nı Avstraliyanın motivasiya çıxışçısı kimi işə götürəcəklər. Dünən onlara üç xalı o qazandırdı”, – deyə ironiya ilə bildirir. Yanında əyləşən Jimmy Conrad isə daha açıq danışır: “Hamı Avstraliyanı görməzdən gəlir, amma görünən odur ki, bu, heç də doğru yanaşma deyil. Sağ ol, Grella”.
Seattle-da şənbə səhəri (AEST ilə 5:00) ABŞ–Avstraliya oyunu yaxınlaşdıqca, o efir cümlələri artıq sadəcə “kontent” deyil, riskə çevrilir.
Vancouverdə “Nestory anı” və yeni qəhrəmanlar
Turkiyə üzərində qələbə bir çoxlarını təəccübləndirdi. Avstraliyanı isə yox.
Tony Popovic-in komandası 2:0 hesablı qələbəni Nestory Irankunda və Connor Metcalfe-in qolları ilə təmin etdi. Hər hissənin sonunda bir zərbə, ortada isə Patrick Beach-in həyatını dəyişən debütü.
Beach – oyunadək Avstraliya küçələrində çoxlarının tanımadığı qapıçı – indi ölkədə bir anda qəhrəmana çevrilib. “Bu nə qurtarış idi?!” səsləri sosial şəbəkələrdən tribunaya qədər uzanır. Amma dünya mediasının diqqətini daha çox cəlb edən başqa ad var: Nestory Irankunda.
Watford-un cinah oyunçusu üçün bu turnir sadəcə növbəti mərhələ deyil, hekayənin kulminasiyası kimi görünür. İngiltərədə təbii olaraq onun üçün azarkeş kütləsi formalaşıb, amma bu dəfə söhbət yalnız klub performansından getmir. Sürəti, topa ilk toxunuşu, rəqibləri arxasında qoyub qaçdığı anlar – hamısı birlikdə onu mundialın ilk böyük hekayələrindən birinə çevirir.
BBC-dən Chris McKenna onu “qaçqın düşərgəsindən dünya çempionatının səhnəsinə çıxan ulduz” kimi təsvir edir. Yazır ki, cəmi bir il əvvəl Bayern Munich-də Harry Kane-dən öyrənən gənc indi özünü tam başqa səviyyədə göstərir. The Sun isə saytının ön səhifəsini ona və Socceroos-a həsr edib: “Qaçqın düşərgəsində doğulan Watford ulduzu tarixi dünya çempionatı qoluna imza atdı”.
FourFourTwo isə başlığı bir qədər də yuxarıdan götürüb: “Yeni Michael Owen?” – və Irankunda-nın qolunu 1998-ci ildə Argentina qapısına vurulan məşhur qolla müqayisə edib.
Popovic-in planı: “qaranlıq sənətlər”, soyuq baş, maksimum səmərəlilik
Vancouverdə oyunu izləyən The Athletic-in aparıcı futbol yazarı Simon Hughes Popovic-in planını bir cümlə ilə xülasə etdi: “Heç vaxt həqiqi avstraliya inadını kiçik hesab etməyin”.
O, CBS Sports Golazo efirində Avstraliyanın oyununu “street wise” – yəni küçə ağıllı, praqmatik, oyunun bütün çirkli detalını bilən komanda kimi təsvir etdi: “Onlar oyunun qaranlıq tərəflərindən çəkinmirdilər. Harda faul etmək, harda tempi sındırmaq, harda sadəcə topu uzaqlaşdırmaq lazım olduğunu çox yaxşı bilirdilər”.
Hughes-un vurğuladığı başqa məqam: Avstraliya öz limitlərini dəqiq dərk edir. Topa sahib olma faizi, zərbə sayı, statistikalar – hamısı rəqibin xeyrinə ola bilər. Amma oyun nəzarəti, ritm, psixoloji üstünlük çox vaxt başqa tərəfi göstərir:
“Mən oyunun böyük hissəsində Avstraliyanın nə baş verdiyini nəzarətdə saxladığını hiss etdim. Bəli, bəzi anlarda qapıçı işə qarışmalı oldu, amma bunun üçün də o meydandadır. İnsanlar bunu tez-tez unudur”.
Stadiondakı atmosfer də diqqətdən yayınmayıb. Hughes yazır ki, Vancouverdə tribunalar Avstraliya üçün sadəcə dəstək yox, inam mərkəzinə çevrilib: “Çox millətin azarkeşləri sadəcə komandanın yaxşı oynamasını istəyir. Avstraliyalılar isə doğrudan da bu oyuna təsir edə biləcəklərinə, turnirdə iz qoyacaqlarına inanırdılar”.
The Athletic-in proqnoz modelləri indi Avstraliyanın qrupdan çıxmaq şansını 85 faiz göstərir. Turnirdən əvvəl “lay-up” elan edilən komanda üçün bu, çox şey deyir.
İngiltərədən İrlandiyaya – Socceroos dalğası
Avstraliyanın qələbəsi Britaniya və İrlandiya mediasında da geniş yer aldı. ITV studiyasında paneldə əyləşən Ange Postecoglou üçün bu, həm peşəkar, həm də şəxsi qürur anı idi. Keçmiş Socceroos və Tottenham baş məşqçisi Irankunda-nın sprintini sadə, amma təsirli şəkildə dəyərləndirdi: park futbolundan dünya çempionatına qədər hər səviyyədə heyranlıq doğuran sürət.
Onun bir cümləsi xüsusilə yadda qaldı: dünya çempionatlarında bəzən yalnız iki-üç yaxşı həftə kifayət edir ki, futbolçunun həyatı tam dəyişsin. O, Irankunda üçün bunun başlanğıc ola biləcəyini vurğuladı. Elə Popovic-in komandası üçün də.
Çünki bu qələbə yalnız üç xal deyil. Dünya miqyasında imic dəyişikliyidir. “Zəhmətkeş, amma limitli” Avstraliya obrazı yerini daha çevik, daha sürətli, amma yenə də inadkar bir komandaya verir.
“Haram Ball”, nəhəng müdafiə və yeni hücum
Sosial şəbəkələrdə Avstraliyanın oyunu ilə bağlı zarafatlar da az deyil. Bəziləri onların müdafiə futbolunu “Arsenal-vari” adlandırır, bəziləri isə “Haram Ball” – yəni ultra-defensiv, “anti-futbol” yanaşması kimi damğalayır. Amma eyni istifadəçilər başqa bir həqiqəti də qəbul edir: bu komandanın əks-hücumları izləməyə dəyər.
Komediya ustası və futbol həvəskarı Trevor Noah “Men in Blazers” podkastında Popovic-in komandasını özünəməxsus dillə təsvir etdi. Onun fikrincə, Avstraliyanın arxa xətti “nəhənglərdən” ibarətdir: sadəcə ortalara ümid edib qol vurmaq mümkün deyil. Bu komandaya qarşı qapıya yol tapmaq üçün topu yerə salmaq, kombinasiyalar qurmaq lazımdır.
O, Socceroos-un müdafiədə kompaktdığını, boşluq verməmək vərdişini xüsusi qeyd etdi. Hücumda isə keçmiş Tim Cahill və Harry Kewell dönəmlərindən fərqli, tamamilə yeni bir üslub gördüyünü dedi: ildırım sürətli əks-hücumlar, ön xətdə dinamika və texnika.
Trevor Noah-nın xüsusi vurğuladığı adlardan biri də Jordan Bos oldu. “Beş nömrə, top ayağında ipək kimi”, – deyə o, gənc müdafiəçinin gələcək klubunu maraqla gözlədiyini bildirdi.
Meydandan kənarda: müxtəliflik, hekayə və simpatiya
Avstraliya yalnız meydanda deyil, kənarda da yeni azarkeşlər qazanır. Turnirdən əvvəl çəkilmiş və Turkiyə üzərində qələbədən sonra yenidən dövriyyəyə düşən video buna sübutdur. O videoda oyunçular öz mənşələrindən danışır, Socceroos-un müasir Avstraliyanın ən real güzgüsü olduğunu izah edirdilər. “Müxtəlifliyimiz gücümüzdür” cümləsi indi başqa cür səslənir – nəticə ilə dəstəklənmiş bir şüar kimi.
Bu komanda bir çox neytral azarkeş üçün artıq ikinci favoritə çevrilib. Sosial şəbəkələrdə “bizim komanda gedəndən sonra Avstraliyaya azarkeşlik edəcəyik” tipli yazılar çoxalıb. Səbəb sadədir: meydanda ürək qoyan, öz limitlərini bilib onlardan maksimum istifadə edən, xarakterini gizlətməyən komandalar həmişə simpatiya qazanır.
İndi sual təkcə budur: ABŞ, Seattle-də bu komandanı yenə “lay-up” kimi görməyə cəsarət edəcək, yoxsa Grella-nın sözləri artıq kifayət qədər dərs olub?
