Avstraliyanın Socceroos-u: Dünya Çempionatında Yeni Bir Kimlik

Avstraliyanı illərlə “at yarışı ölkəsi” adlandırıblar. Cümə günü isə ölkə başqa bir yarış üçün dayandı – Socceroos millisi ilə birlikdə, Paraguay qarşısında bir qol, hətta tək bir xal axtarışında. Nəticə 0:0 oldu, amma bu dəfə sıfır kifayət etdi. Vətəndaşları ikinci mundial ard‑arda pley-off mərhələsinə daşımaq üçün.

Qızıl‑yaşıl iş günü

Böyük şəhərlərin mərkəzində pablar səhərdən dolmağa başladı. Qızıl‑yaşıl formalar, boyunlarda şərflər, masalarda isə noutbuklar və yarımçıq iş e‑poçtları. Dünya çempionatında Socceroos oyununun ilk dəfə tam olaraq iş saatlarına düşməsi ölkəni ofisdən pub kreslolarına köçürdü.

Sidneydə, şəhərin daxili qərbindəki Golden Barley pubında kiçik biznes sahibləri Jamie və Rick Hayman qardaşları da həmin axına qoşulmuşdu. Rick öz tikinti şirkətinin admin işlərini bar masasında davam etdirirdi, amma gözləri ekrandan çəkilmirdi. O, Socceroos-a “həmişə” azarkeşlik etdiyini deyir, son illərdə isə başqa bir dəyişiklik hiss edir:

“İcmanı birləşdirir,” – deyir. – “Onu görürsən. Pablar dolur, şəhərdə hər yerdə söhbət eyni mövzudadır, bunu görmək həqiqətən yaxşıdır.”

Onların yanında dörd köhnə dostdan ibarət qrup əyləşmişdi. Nick isə televiziya qarşısındakı ön sıranı pub açılan andan tutmuşdu, əlində Guinness, əynində isə 1974-cü il Socceroos formasının orijinalı – avstraliyalıların mundiala ilk dəfə vəsiqə qazandığı ilin simvolu.

Nick və həyat yoldaşı Robyn üçün bir ənənə itmək üzrədir: sərt saat fərqlərinə görə gecənin bir aləmi oyana‑oyana matç izləmək. İndi oyun iş vaxtına düşür, onlar isə bu qəribə “rahatlığa” hələ də tam öyrəşməyiblər.

“Səhər danışırdıq ki, əvvəllər gecənin ortasında oyanırdıq, çox gözəl olurdu,” – Nick gülərək deyir. – “Bu, unikal təcrübədir. Ailə təcrübəsi.”

Yağış, qorxu və səssiz dua

Bir az aşağıda, Vic on the Park pubında isə yüzlərlə azarkeş sanki konserv bankasına yığılmışdı. Hava – eyni anda həm sevinc, həm qorxu. Birinci hissədə yağış başlayanda gödəkçələr, Socceroos şərfləri başlara atıldı, çantalardan ponçolar çıxarıldı. Heç kim ekrandan bir saniyəlik də uzaqlaşmaq istəmirdi.

Səksən dəqiqə qol olmadı. Səksən dəqiqəlik gərginlikdən sonra “Aussie, Aussie, Aussie” şüarları paba yayılmağa başladı, ön bardakı itin ulaması həmin ritmə qarışdı. Əlavə vaxtın saniyələri əridikcə, alqışlar daha da gücləndi. Üzünə yapışdırma Avstraliya bayrağı döyməsi vurmuş, başıçıplaq bir kişi dostlarına sarılıb sanki qələbə qazanmış kimi qışqırırdı. Bəziləri bu gün üçün məzuniyyətini cədvəl açıqlanan kimi götürmüşdü, bəziləri isə son anda qərar vermişdi.

Sophie və 11-ci sinifdə oxuyan oğlu Orson da keçən şənbə səhəri ABŞ‑a 0:2 hesabı ilə məğlubiyyəti eyni pubda izləmişdilər. Bu dəfə Orson dərsin son gününü “qaçırmışdı”, anası isə telefondan sakitcə işinə baxırdı.

“Bu, milli əhəmiyyət daşıyır,” – o deyir. – “Həqiqətən istəyirəm ki, Oscar bir qolu pubda eşitsin, bizim necə qalxdığımızı, necə partladığımızı duysun.”

Oscar gələcəkdə futbol məşqçisi olmaq arzusundadır. Onun üçün bu mundial təkcə oyun deyil, ölkənin futbol xəritəsində tutduğu yeri yenidən düşünmək üçün imkandır.

“Futbol böyüyür,” – deyir. – “Möhtəşəmdir, çox əladır ki, bu qədər adam işdə olmalı olduğu halda gəlib ölkəsini dəstəkləyir.”

Federation Square – 7 500 nəfərlik nəfəs

Melburndakı Federation Square isə artıq öz kult səhnəsini qurub. Victoria Police-in hesablamasına görə, 7 500 nəfər meydanı doldurmuşdu. Hamı saatlarla əvvəl gəlmiş, meydan saat 10-a qalmış dolmuşdu.

Gözləmə anları da özünəməxsus oyuna çevrilmişdi: plastik butulka çevirmə yarışları, uğurlu fırlanma alınanda göz yaşına yaxın sevinc qışqırıqları. Kimisi dərsdən “qaçdığını” fəxrlə danışır, kimisi valideyn icazəsi ilə gəldiyini deyirdi. Dövlət himni çalınanda isə yeddi fişəng eyni anda alova büründü. Nəticə – 16 yaşlı bir gəncin həbs olunması.

Bəzən görünməyən bir qüvvə kimi dalğa meydanı silkələyirdi. İnsanlar yıxılmamaq üçün bir-birinə sarılır, ayağa qalxan kimi hamı bir nəfər kimi həmin “dalğanın” müəllifinə tərəf dönüb bir ağızdan təhqir səsləndirirdi. Polis məlumatına görə, üç yeniyetmə “iğtişaş davranışı”na görə cərimə olunaraq meydandan uzaqlaşdırılıb.

Bu xaotik, amma idarə olunan coşqunun içində tanış bir sima da var idi – keçmiş futbolçu Craig Foster. O, meydanda oyunu izləyib, Avstraliyanın çıxışını qısa, amma dəqiq cümlə ilə qiymətləndirib:

“Demək olar ki, ideal oyun.”

“Oyundakı heyət dərinliyi göstərildi,” – deyir. – “Lazım olanın tam hamısını etdilər… Avstraliya yaxşı idarə edir, çox sürətlə öyrənir və Socceroos pley-offa çıxanda hər gün gözəldir.

“Biz buradayıq. Hələ də bu turnirdəyik və sona qədər vuruşuruq. Həyatda bundan yaxşısı yoxdur.”

Meydanda Foster-dən qat‑qat “vəhşi” yaşayanlar da vardı. Yeniyetmə Ali Abolhasani və dostu baryerlər boyunca qaçarkən yerə yıxıldıqlarını, ayaqqabılarını itirdiklərini gülə-gülə danışırdılar.

Oyun bitəndən sonra Aliyə “özünü necə hiss edirsən?” sualı veriləndə cavab çox qısa oldu: “Möhtəşəm.”

“Gələn həftə yenə gəlmək üçün səbirsizlənirəm,” – deyir. – “Gecəni yatmadıq, bilirdik ki, keçəcəyik… Yenə edəcəyik.”

Paytaxtda iki ekranlıq mundial

Avstraliyanın paytaxtında da Dünya Kuboku qızdırması özünü göstərir. Canberra mərkəzindəki Garema Place-də quraşdırılmış cəmi iki ekran yüzlərlə azarkeş üçün bəlkə də ideal deyildi, amma 500‑dən çox futbolsevər yenə də meydanı doldurmuşdu. Onlar üçün əsas görüntünün keyfiyyəti yox, bir yerdə olmaq idi.

Orada görünənlər arasında ACT senatoru David Pocock da var idi. O, millinin arxasında bu qədər müxtəlif mənşəli azarkeşi birləşmiş görməyin əhəmiyyətindən danışır:

“Socceroos, bu həftə parlamentdə də qeyd olunduğu kimi, Avstraliyanı böyük edən dəyərləri təmsil edir,” – deyir. – “Çox müxtəlif mənşəli insanlarımız bir araya gəlir və bunun ölkə boyu necə rezonans verdiyini görürsünüz.”

Bu 0:0 hesablı oyun kağız üzərində adi görünə bilər. Amma qızıl‑yaşıl rənglərə bürünmüş pablar, gecəni yatmayan gənclər, işini pub masasına daşıyan sahibkarlar üçün bu, sadəcə bir xal deyil. Bu, Avstraliyanın futbol ölkəsi kimi yeni kimliyini səssiz, amma çox gurultulu şəkildə təsdiqləyən gündür.

İndi isə sual təkdir: bu dəfə Socceroos həmin birliyə nə qədər irəliyə qədər yol göstərə biləcək?