Aztekada fırtınaqabağı: Mexico – England duelinin gərginliyi

Mexico City bu axşam həm futbol, həm də hava cəbhəsində partlayış gözləyir. Dünya çempionatının 1/8 finalında Estadio Azteca-nın qaynayan qazanına çevrilməsi onsuz da qaçılmaz idi, amma indi oyunun özü qədər onun nə vaxt başlayacağı da gündəmin mərkəzindədir.

England düşərgəsində son günlər hər şey adi turnir ritmindən kənara çıxıb. Komanda Mexico City-yə çatan kimi onları sadəcə azarkeşlər yox, Meksika Milli Qvardiyasının silahlı əməkdaşları da qarşıladı. Səbəb isə bəllidir: bir neçə gün əvvəl eyni şəhərdə Ecuador millisinin gecəyarısı səs ucaldan qurğular, siqnallar və motosikletlər ilə narahat edilməsi, otel ətrafında xaotik atmosferin yaranması.

Thomas Tuchel-in kollektivi isə hələlik bu cür təzyiqdən yan keçib. Baş məşqçi komandanın indiyədək “heç bir problem yaşamadan”, hörmətli və emosional bir qarşılanma ilə üzləşdiyini deyib. Lakin meydandan kənar gərginlik başqa yerdə toplanır: saatda.

Fifa-nın vaxt oyunu və Neville-in hədəfi

Bu 1/8 final matçının start fiti əsl mübahisə mövzusuna çevrilib. Fifa güclü ildırım və fırtına ehtimalına görə oyunu altı saat irəli çəkmək variantını masaya qoydu, sonra isə bu qərardan geri addım atdı. Yəni planlar qurulmuşdu, bərpa olundu, yenidən dəyişdi. Futbolçular üçün isə bədən saatını bu cür oynadan ssenari heç də xoş deyil.

Gary Neville bunu açıq şəkildə dilə gətirdi. ITV Sport-a danışarkən vaxt dəyişikliyi ətrafında yaranan qarışıqlığı “idman ədalətinə zidd” kimi dəyərləndirdi. Onun arqumenti sadədir: Mexico City-də günorta saat 12:00-da oynamaqla axşam 18:00-da oynamaq arasında uçurum var, xüsusən də İngiltərə oyunçuları üçün. İsti, rütubət, hündürlük – hamısı bir yerdə bədəni sıxır.

Neville hətta aşağı liqalarla müqayisə çəkərək, bu səviyyədə oyunun iki gün qalmış belə “sadəcə qərarla” tərpədilməsini absurd saydığını vurğuladı. O, Azteca kimi stadionların bu cür hava şəraitinə uyğun prosedurları çoxdan formalaşdırdığını xatırladıb: ildırım, qısa fasilə, futbolçuların sığınacağa çəkilməsi – və sonra oyun davam edir. Dünya çempionatında belə sınaqdan keçmiş mexanizmlər varkən, saatla bu qədər oynamaq suallar doğurur.

Aztekada nəfəs darlığı: hündürlüyün görünməyən rəqibi

England üçün bu axşam təkcə Mexico ilə duel deyil, həm də Azteca ilə mübarizədir. Stadion dəniz səviyyəsindən təxminən 2 240 metr yuxarıda yerləşir. Bu, hər sprintdə, hər təqibdə, hər presinq cəhdində özünü xatırladan rəqibdir.

Mütəxəssislər hündürlüyün “səni qəfil yaxaladığını” deyirlər. İlk 15-20 dəqiqə hər şey normal görünə bilər, sonra isə nəfəs sıxılır, ayaqlar ağırlaşır, qərarvermə sürəti düşür. Mexico üçün bu, gündəlik reallıqdır, England üçün isə imtahan.

Tuchel bunu bilir. O, artıq qrup mərhələsində bir neçə maneəni aşan komandası ilə indi tamamilə fərqli tipli çətinliyə hazırlaşır: atmosfer, səs-küy, hava, hündürlük – hamısı ev sahibinin xeyrinə işləyən amillərdir. Mexico-nun Ecuador üzərində qazandığı son qələbə də bu “qazan effekti”nin canlı nümunəsi oldu. Hava səbəbindən yaranan fasilədən sonra Julian Quinonez və Raul Jimenez rəqibi sanki başqa səviyyədə enerji ilə vurdu.

Sağ cinahda fövqəladə vəziyyət: Quansah riskli həll kimi

England heyətində bu axşam ən çox müzakirə olunan mövqe sağ cinah müdafiəçisidir. Jarell Quansah-ın orada start götürəcəyi gözlənilir və bu, bir çoxlarına görə məcburi gedişdir.

Gary Neville bu qərarı “ideal olmayan” variant kimi dəyərləndirib. Onun fikrincə, bu həm də Tuchel-in John Stones-u mərkəzdən tərpətmək istəmədiyini göstərir. Yəni məşqçi onurğa sütununu pozmamaq üçün cinahda riskə gedir. Azteca kimi arenada, Mexico kimi sürətli və emosional komanda qarşısında isə bu riskin qiyməti çox baha ola bilər.

Djed Spence-in əzələ problemi ilə şübhə altında olması, Reece James-in hələ tam hazır sayılmaması Tuchel-i sxem barədə yenidən düşünməyə məcbur edir. Üç mərkəz müdafiəçisi ilə oynamaq ehtimalı havada qalsa da, hazırda sanki plan A – Quansah-ın sağ cinahda başlamasıdır. Gənc müdafiəçi üçün bu, karyerasının ən böyük sınaqlarından biri olacaq.

Rice geri döndü: mərkəzdə böyük rahatlıq

Bütün bu qeyri-müəyyənliyin içində England üçün ən böyük müjdə Declan Rice-in tam hazır elan olunmasıdır. O, bu komandanın ritmini tənzimləyən, müdafiə ilə hücum arasında körpü quran fiqurdur. Azteca kimi stadionda, bu qədər ağır nəfəs alınan şəraitdə topu saxlayan, tempi aşağı-yuxarı idarə edən futbolçuya ehtiyac daha da artır.

Rice-in meydanda olması Tuchel-ə həm də taktiki elastiklik verir. O, lazım gəlsə, mərkəz müdafiəçilərinin arasına girib top çıxarılmasını asanlaşdıra, ya da presinqdə bir addım irəli çıxaraq Mexico-nun mərkəzdəki quruculuğunu poza bilər. Hündürlükdə fiziki güc və mövqe oyunu daha çox ön plana çıxır, Rice isə bu iki xüsusiyyəti birləşdirən nadir oyunçulardandır.

Azarkeşlər, polis və şəhərin gərgin nəbzi

Mexico City bu oyuna təkcə meydanda yox, küçələrdə də hazırlaşır. England azarkeşlərinə ölkənin ən yüksək futbol polis rəsmisi açıq xəbərdarlıq edib: “ağıllı olun”, çünki tribunada və şəhərdə “sayca çox ciddi şəkildə azlıqda” olacaqlar.

Mexico-nun Ecuador üzərində qələbəsindən sonra yaşanan izdiham və dörd azarkeşin həlak olduğu sıxlıq faciəsi hələ də yaddaşlardadır. Bu fon üzərində England otelinin qarşısında 100-dən çox çevik polis əməkdaşı növbə çəkir, komandanın ilk gündən etibarən fit və qışqırıqlarla qarşılanması isə atmosferi daha da kəskinləşdirir.

Bu, sadəcə futbol oyunu deyil, milli qürur qarşıdurmasıdır. Mexico üçün evdə keçirilən dünya çempionatında England-ı Azteca-da dayandırmaq tarixi fürsətdir. England üçün isə 1986-cı ildə eyni arenada yaşanan acı xatirələr – Diego Maradona-nın məşhur ikili zərbəsi – hələ də kollektiv yaddaşda gizli fon kimi qalır.

Velosiped, Del Toro və Mexico-nun özünəinam dalğası

Bu gün Mexico üçün idman yalnız futbol ilə bitmir. Tour de France-ın ikinci mərhələsində Tadej Pogacar komanda yoldaşı Isaac Del Toro-ya qələbəni hədiyyə etdi. Meksikalı velosipedçi finişdən sonra emosiyalarını gizlədə bilmədi, ölkəsi üçün bu uğurun nə demək olduğunu vurğuladı və sonda sözü futbola gətirdi.

Del Toro, El Tri-yə bu axşam England-a qarşı “işi bitirməyi” arzuladığını açıq şəkildə dedi. Onun “bizim bu 11 oğlan meydanda hər şeyi dağıdır” mesajı Mexico azarkeşlərinin öz komandasına inamını daha da qidalandırdı. Şəhərdə bu gün sanki hər idman uğuru axşamkı oyuna enerji daşıyır.

Aztekada gecə: səs-küy, ildırım və taleyin oyunu

İndi hər şey bir neçə saata sıxılıb. Azteca-nın tribunaları dolduqca səs yüksələcək, hava ağırlaşacaq, göy gurultusu ehtimalı isə hələ də gündəmdən düşməyib. Fifa-nın saatla oynadığı bu günün sonunda bəlkə də oyunun özünü ildırım yox, futbolçuların cəsarəti işıqlandıracaq.

England üçün bu, sadəcə 1/8 final deyil. Bu, xaotik hazırlıq, hündürlük, düşmən tribunalar və zədələr fonunda xarakter testidir. Mexico üçün isə evdə, öz səmalarında, öz nəfəs aldıqları havada dünya nəhəngini diz çökdürmək şansıdır.

Bu gecə Azteca-da yalnız bir sual açıq qalacaq: bu stadionun tarix kitabına yeni səhifəni kim yazacaq – ev sahiblərinin yaşıl dalğası, yoxsa England-ın təzyiq altında sərtləşən nüvəsi?