Braziliya Dünya Çempionatında Matheus Cunha ilə yüksəlişdə

Dünya çempionatı artıq konturlarını tapıb – Braziliya da elə. Carlo Ancelotti nəhayət ki, öz “on birliyini” müəyyənləşdirib və qrup mərhələsində hər oyunda bu komanda həm oyuna, həm də özünə inama qat-qat əlavə edib. Komanda turnirin doğru anında sürət yığır. Bu da vacibdir, çünki 1/16 finalda rəqib Yaponiyadır – və bu, heç də rahat püşk deyil.

Cunha – Braziliyanın yeni mərkəzi fiquru

Bu yüksəlişin mərkəzində isə bir ad dayanır: Matheus Cunha. Hazırkı Braziliyanın oyununun açarı məhz odur.

Braziliya azarkeşi illərlə klassik “doqquz nömrə”yə öyrəşib. Ronaldo, Adriano, Romario – son 30 ilin hücum xəttini bu tip “mərkəz forvardlar” müəyyənləşdirib. Cunha isə tamam başqa qəlibdədir. O, nə tam klassik doqquzdur, nə də sırf “on nömrə”. Daha çox “doqquz yarım” kimidir: həm cərimə meydanında bitirici, həm də geri gəlib epizod quran, ötürmə verən, kombinasiyanı açan oyunçu.

Turnirdə artıq üç qol vurub. Yəni təkcə yaradıcılıqla kifayətlənmir, bitiriciliyi də var. Amma onu nə sırf pleymeyker, nə də tipik qolçu kimi damğalamaq olur. Braziliya uzun illər mərkəz hücumçudan belə profil görməyib.

Onu izləyəndə Lucas Leiva-nın Liverpool dövründən yaxşı tanıdığı Roberto Firmino yada düşür. Cunha da daim geri çəkilir, özünü qoruyan müdafiəçini tərəddüdə salır. Rəqib stoper onu izləsə, arxada Vinicius Jr və Rayan üçün boşluqlar açılır. İzləməsə, Cunha xətlər arasında top qəbul edir, dönür, ötürmə axtarır və ya qapıya zərbə vurur.

Ən önəmlisi, Cunha bu rolda özünü çox rahat hiss edir. Hətta topsuz, müdafiə fazasında da. Bəzən pressin ilk dalğasını o başlayır, bəzən də demək olar, dayaq yarımmüdafiəçi kimi Casemiro-nun önündə dayanır. Hücumun balansı məhz bu çoxşaxəli roldan doğur.

Ancelotti üçün “doqquz” tapmacası və təsadüfün payı

Braziliya adətən Dünya çempionatına ən azı bir “toxunulmaz” mərkəz hücumçu ilə gəlir. Bu dəfə isə fərqli mənzərə vardı. Turnir ərəfəsinə qədər “ən yaxşı doqquz” aydın deyildi. Hətta Şotlandiya ilə oyuna qədər də.

Ancelotti də cavabı əvvəlcədən bilirmiş kimi görünmürdü. Cunha, Igor Thiago, Endrick, Joao Pedro, Richarlison – hamısı sınaqdan keçdi. Seçim uzandıqca suallar artırdı.

Bəzən isə qərarı zədələr verir. Məşqçi sanki işlək kombinasiya üstündə “sürüşüb yıxılır” və birdən görür ki, ideal uyğunluq tapılıb. Braziliya üçün bu dəfə belə oldu.

Raphinha-nın hekayəsi bunun nümunəsidir. O, inanılmaz keyfiyyətə malik oyunçudur, amma meydanda çox hərəkət etməyi sevir. Mərakeşlə ilk oyunda mərkəzdə, “on nömrə” rolunda Thiago-nun arxasında oynadı, eyni zamanda hər iki cinahda da çıxış edə bilir. Məhz bu çevikliyi onu sistem daxilində bəzən “sərbəst ruh”a çevirir.

Mərakeşə qarşı zədələnəndə onu Rayan əvəzlədi. Rayan isə daha çox sağ cinahda qalan, xəttə bağlı tipdir. Nəticə? Bir tərəfdə Vini, o biri cinahda Rayan, ortada isə Cunha üçün daha geniş zonalar. Cunha tez-tez həmin boşluqlarda tək qalır və bu, onun oyun üslubuna mükəmməl oturur.

Əlbəttə, hər şey daş kimi bərkiməyib. Igor Thiago fərqli silahdır. Komanda hesabı qovalayanda və ya daha fiziki güclü rəqibə qarşı oynayanda o, mərkəzdə stoperləri “mıxlayan”, cərimə meydanında daim təzyiq yaradan hücumçu kimi önə çıxır.

Vacib olan odur ki, Ancelotti-nin indi real alternativləri var. Braziliyada isə gündən-günə daha çox insan Cunha-nı cavab kimi görür. Qalanı onun davamlılığına bağlıdır. Rəqiblər artıq onu oxuyur, hərəkətlərini təhlil edir, amma Cunha-nın oyun zəkası elə səviyyədədir ki, sadəcə “oxumaqla” onu dayandırmaq çətin olacaq.

Ancelotti-nin Braziliyası: topu verib oyunu almaq

Bu komandanın arxasında isə bir adamın imzası aydın görünür. Ancelotti-nin ən böyük üstünlüyü adaptasiya qabiliyyətidir. O, müxtəlif ölkələrdə, müxtəlif mədəniyyətlərdə, fərqli tiplərdə ulduzlarla işləyib və hər yerdə qazanmağı bacarıb. Çoxları onun insanlarla münasibət qurma bacarığından danışır, amma bəzən unudulur ki, o, taktiki cəhətdən də çox çevikdir.

Onun Braziliyası topa sahib olmaq üçün “yanıb-yaxılmır”. Komanda 70 faiz topla oynamaq məcburiyyətində deyil. Bəzən topu rəqibə vermək elə onun üçün problemə çevrilir. Sən isə sadəcə düzgün mövqe tutub, doğru anda, lazımi intensivliklə press edirsən və cəzalandırırsan.

Bu plan Şotlandiyaya qarşı işlədi. İlk qol belə gəldi, ikinci qol da eyni ssenaridən sonra vuruldu – hərçənd hakim onu sərt qərarla ləğv etdi. Bu, təsadüf deyildi. Dünya çempionatından əvvəl Panama və Misirə qarşı yoldaşlıq görüşlərində də eyni tip qollar görülmüşdü.

Şotlandiya ilə oyunda Braziliya topu rəqibə verdi, amma oyunun istiqamətini özü diktə etdi. Rəqib futbolçuları sanki “istədiyi zonalara” çəkdi, sonra da düyməyə basılmış kimi pressə çıxdı. Bu, Ancelotti-nin qurduğu tələ idi və tələ işlədi.

Hamı komandanın “kimliyindən” danışmağı sevir: sən topla oynayan hücumçu komandasansa, yoxsa müdafiə olunub əks-hücum gözləyən? Ancelotti üçün cavab daha sadədir – rəqib kimdir, oyun hansı mərhələdədir? Əgər fərqli rollara girə bilən fərdlərin varsa, niyə komanda da dəyişməsin?

“Yeni Braziliya”: cinah müdafiəçiləri uçmur, amma komanda qalib gəlir

Bu, klassik Braziliya deyil. Və elə də olmalı deyil. Söhbət ondan getmir ki, komanda geri çəkilib, dərin müdafiə olunur və qol vurmaqda çətinlik çəkir. Fərq ondadır ki, bu, ilk Dünya çempionatıdır ki, Braziliya ənənəvi “uçan” cinah müdafiəçiləri ilə oynamır.

Roberto Carlos, Cafu, Maicon, Marcelo, Dani Alves – siyahı uzanır. Onların hamısı illərlə Braziliyanın hücum gücünü cinahlardan partladan adlar olub. İndi isə Douglas Santos, Roger Ibanez və ya Danilo daha ehtiyatlıdır, riskə az gedir. Bu isə başqa bir qapı açır: Vinicius Jr daha yüksək mövqedə qala bilir, müdafiəyə az qayıdır və hücumlarda daha “təravətli” görünür.

Arxa dördlük bu yanaşma ilə daha möhkəm təsir bağışlayır. Mərkəzdə də nəhayət balans tapılıb.

Mərakeşlə ilk oyunda Casemiro meydanın ortasında tək qalmışdı. Tənqid yağışı da elə onun üstünə yağdı. Amma məsələ onda deyildi. Onun oyunu heç vaxt “hər yerdə olmaq”, hər pressə çıxmaq olmayıb, indi isə 34 yaşında bu, ümumiyyətlə real deyil.

Sonradan sxem dəyişdi: 4-2-3-1-dən 4-3-3-ə keçid edildi. Bruno Guimaraes irəliyə çıxanda Casemiro tək qalmır, yanında Lucas Paqueta dayanır. Nəticə? Haiti və Şotlandiyaya qarşı mərkəz daha yaxşı qorundu, komanda meydanın ortasında rəqibə nəzarət imkanı vermədi.

Bu düzəliş Yaponiyaya qarşı xüsusilə həlledici ola bilər. Asiya təmsilçisi həm daha axıcı, həm də hücumda əvvəlki rəqiblərdən xeyli təhlükəlidir. Onlara qarşı mərkəzdə boşluq bağışlamaq baha başa gələ bilər.

Qapıda yalnız bir şərt var: qalib gəlmək

Rəqəmlər optimizm üçün kifayət qədər əsas verir. Müdafiə yalnız bir qol buraxıb. Hücum isə üç oyunda yeddi dəfə fərqlənib. Amma Braziliyada sonda bir şey ölçülür – qalibiyyət seriyası davam edirmi?

İlk oyundan əvvəl ölkədə narahatlıq böyük idi. Start fitindən sonra bu hiss daha da gücləndi. İndi isə üç oyunun ardından ab-hava tam dəyişib. Eyni insanlar indi bu komandaya həyəcanla, ümidlə baxır.

Turnir indi başlayır. Qarşıda Yaponiya var. Braziliya üçün sual sadədir: bu “yeni Braziliya”nın ritmi həlledici mərhələlərə də çatacaq, yoxsa bütün bu balans axtarışı bir anda sınağa çəkiləcək?