Braziliya – Norveç: Dünya Çempionatında Beşqat Çempionun Sınağı
5 iyul 2026-cı il, saat 16:00 EST, 21:00 GMT – dünya futbolunun səhnəsi yenə Braziliyanın ətrafında qurulur. Beşqat çempion 24 illik quraqlığı sındırmaq üçün meydana çıxır. Qarşılarında isə səhnəyə yalnız qonaq kimi çıxmayan, özü ilə həm qollar, həm də gurultulu tribunalar gətirən Norveç var.
Ancelotti-nin Braziliyası: köhnə məktəb, yeni ümid
Braziliya bu mundialda yenə dramatik ssenaridən qaça bilmədi. Carlo Ancelotti-nin komandası turnirə nəzarətli, amma tam da qüsursuz olmayan start verdi: Mərakeşlə 1:1, sonra Haiti və Şotlandiyaya eyni hesabla – 3:0. İşlər qaydasında görünürdü, ta ki Yaponiya matçına qədər.
Yaponiyaya qarşı oyun bir anlıq kabusa çevrildi. Braziliya geri düşdü, müdafiə sarsıldı, meydanın mərkəzində ritm itdi. Ancaq bu komandanın genetik kodunda təslim olmaq yoxdur. Əvvəlcə oyunu bərabərləşdirdilər, sonra isə səhnəyə 95-ci dəqiqədə Arsenal ulduzu Gabriel Martinelli çıxdı. Onun vurduğu qol təkcə 2:1 hesabını yox, həm də dünya çempionatlarının pley-off mərhələsində adi vaxtda vurulan ən gec qolu tarixə yazdı. Üstəlik, Braziliya 2002-ci ildən bəri ilk dəfə mundialın pley-off oyununda geridən gəlib qalib gəldi.
Bu komandanın dayağı arxa xətt və mərkəzdir. Alisson qapıda, qarşısında Danilo, Marquinhos, Gabriel, sol cinahda Douglas Santos – hamısı yüksək səviyyəli, təcrübəli adlardır. Onların önündə Bruno Guimarães və Casemiro oyunu diktə edir. Bruno bu turnirin ötürmə ustasıdır: artıq dörd qol ötürməsi var və Braziliya tarixində bir mundialda ondan çox assist edən yalnız bir ad olub – Pele.
Hücumda isə başqa bir ad səhnəni işıqlandırır. Vini Jr. qrup mərhələsində hər üç oyunda qol vurdu. Onun sürəti, cərimə meydançasına kəsik qaçışları, bir-birə qarşı duellərdə üstünlüyü Braziliyanın ən böyük silahıdır. Onun ətrafında Matheus Cunha və gənc Rayan kimi oyunçular cinahlardan təhlükə yaradır.
Neymar sualı və Endrick-in yüksəlişi
Komandanın ən böyük müzakirə mövzusu Neymar-dır. 34 yaşlı hücumçu zədə fonunda heyətə salındı, amma bu günə qədər mundialda cəmi 14 dəqiqə oynayıb – Şotlandiyaya qarşı qısa epizod. Yaponiya ilə oyunda isə ümumiyyətlə meydana çıxmadı. Santos forması ilə yaşadığı problemlər, fiziki durumundakı suallar Ancelotti-ni riskdən uzaq saxlayır.
Eyni anda səhnənin digər tərəfində yeni nəsil yüksəlir. Real Madrid ulduzu Endrick turnirin əvvəlində Haiti ilə oyunda yarım saata yaxın, Şotlandiyaya qarşı isə gec epizodda şans qazandı. Yaponiya ilə görüşdə isə o, bütün ikinci hissəni oynadı. Bu, Ancelotti-nin 19 yaşlı forvarda artan etimadının açıq siqnalıdır. Lucas Paqueta-nın zədələnməsi və mundialın qalan hissəsini qaçıra biləcəyi ehtimalı fonunda Endrick artıq yalnız gələcəyin deyil, bu günün oyunçusuna çevrilə bilər.
Rayan da 19 yaşındadır və geniş cinahda başlaması gözlənilir. Sürətli, cəsarətli, bir-birə qarşı duellərdən çəkinməyən bu gənclər Braziliyanın hücumuna başqa ritm verir. Əgər Ancelotti risk edib Endrick-i start heyətinə atsa, Braziliya hücumu bir anda çox daha partlayıcı görünə bilər.
Ehtimal olunan Braziliya “11”-i belə formalaşa bilər: Alisson; Danilo, Marquinhos, Gabriel, Santos; Bruno Guimarães, Casemiro, Endrick; Rayan, Cunha, Vini Jr.
Norveç: tribunaların gurultusu, meydanda qollar seli
Norveç bu mundialda yalnız rəqib yox, hadisədir. Onların azarkeşləri tribunaları sanki öz ölkələrinin bir parçasına çevirib – fasiləsiz nəğmələr, təbil səsləri, rəqib üçün boğucu atmosfer. Meydanda baş verənlər də az deyil: Norveçin dörd oyunu 18 qolla yadda qalıb.
Ståle Solbakken qrup mərhələsinin son oyununda Fransa ilə görüşdə bəzi əsas oyunçuları istirahətə göndərdi və nəticə ağır oldu – 1:4. Amma bu hesabın arxasında hesablanmış risk dururdu. Növbəti mərhələdə, Fil Dişi Sahili ilə 1/32 final oyununda əsas heyət geri döndü və fərq dərhal hiss olundu.
Əvvəlcə Antonio Nusa möhtəşəm, içəri qıvrılan zərbə ilə qapının uzaq küncünü tapdı. Norveçin gənc ulduzu bu turnirdə təkcə sürəti ilə yox, texniki zərbələri ilə də diqqət çəkir. Sonra səhnəyə əsas silah – Erling Haaland çıxdı. 86-cı dəqiqədə vurduğu qol Norveçə tarixində ilk dəfə dünya çempionatının pley-off mərhələsində qələbə qazandırdı.
Bu komanda yalnız Haaland-dan ibarət deyil, amma hər şey yenə onun ətrafında fırlanır. 25 yaşlı forvard mundialda artıq 5 qol vurub. Klub səviyyəsində rəqəmləri isə ağlasığmazdır: planetin ən çətin çempionatlarından birində – Premyer Liqa-da 132 oyunda 112 qol. Norveç yığmasında isə vəziyyət daha da heyrətamizdir – 53 oyunda 60 qol.
Onu top ilə ən çox tapacaq adam məlumdur – Arsenal kapitanı Martin Ødegaard. O, bu mundialda ardıcıl üç oyunda qol ötürməsi verib və bunu 2010-cu ildə Dirk Kuyt-dan sonra ilk edən futbolçu olub. Ødegaard, Sander Berge və Patrick Berg-in təşkil etdiyi mərkəz Norveçin oyununun beyni kimi işləyir.
Norveçin ehtimal olunan “11”-i: Nyland; Pedersen, Ajer, Heggem, Møller Wolfe; Ødegaard, Berge, Berg; Sørloth, Haaland, Nusa.
Haaland – Gabriel dueli: Premyer Liqa zirvəsindən mundial səhnəsinə
Bu oyunun içində ayrıca bir döyüş var. Erling Haaland – Gabriel Magalhães qarşıdurması artıq İngiltərədə illərdir yaşanır. Man City ilə Arsenal çempionluq uğrunda çarpışarkən onların duelləri tez-tez oyunun taleyini müəyyənləşdirib.
Gabriel fiziki gücü, aqressiv oyunu və cərimə meydançasında sərt müdaxilələri ilə tanınır. Haaland isə məhz belə müdafiəçilərə qarşı oynamayı sevir. Cərimə meydançasında hər ikisi bir-birini yaxşı tanıyır: itələmələr, xırda söz atmalar, mövqe savaşı. İndi bu rəqabət milli komandalar səviyyəsinə keçir. Burada artıq təkcə klub rəqabəti deyil, ölkələrin yükü də çiyinlərdədir.
Bu duel təkcə fiziki yox, psixoloji savaş da olacaq. İlk hava mübarizəsini kim udacaq? İlk dəfə kim hakimə jest edəcək? Kim əsəblərinə daha yaxşı nəzarət edəcək? Cavablar çox şeyi müəyyən edə bilər.
Tarix, statistika və incə detallar
Bu iki yığmanın tarixi demək olar ki, boşdur. Verilən məlumatlarda yalnız bir oyunun qeydi var: 2006-cı ilin avqustunda Norveçin evində keçirilən yoldaşlıq görüşü – 1:1. İyirmi il əvvəlki bu qarşılaşma bu gün üçün heç nə demir. İndi söhbət dünya çempionatının pley-off oyunundan gedir.
Braziliya C qrupunu lider kimi başa vurdu. Norveç isə I qrupunda ikinci yeri tutaraq irəlilədi. Norveçin Fil Dişi Sahili üzərində 2:1 hesablı qələbəsi onların mundial tarixində ilk pley-off qələbəsi kimi yadda qaldı. Braziliyanın Yaponiya üzərindəki qələbəsi isə həm tarixi geridönüş, həm də Martinelli-nin rekord gec qolu ilə xatırlanır.
Bruno Guimarães-in 4 qol ötürməsi onu turnirin assist liderinə çevirib. Braziliya üçün bir mundialda ondan çox assist verən yeganə adamın Pele olması bu komandanın hücum potensialının səviyyəsini göstərir. Ødegaard-ın ardıcıl üç oyunda assist seriyası da Norveçin yalnız uzun top və Haaland üzərində qurulmadığını sübut edir.
Heyət xəbərləri: Braziliyada narahatlıq, Norveçdə sabitlik
Carlo Ancelotti üçün əsas başağrısı Lucas Paqueta-dır. Yaponiya ilə oyunda aldığı zədə onun mundialı bitirə biləcəyini göstərir. Rəsmi təsdiq olmasa da, məlumatlar onun qalan matçları buraxa biləcəyini deyir. Bu, Ancelotti-ni mərkəzdə variant axtarmağa məcbur edir və Endrick-in dərinlikdən çıxan hücumçu kimi başlaması ssenarisini gücləndirir.
Müsbət xəbər odur ki, Raphinha məşqlərə qayıdıb və cinahda əlavə seçim imkanı verə bilər. Bununla belə, start heyəti ilə bağlı dəqiq qərar hələ açıqlanmayıb və Ancelotti-nin son anda rəqibin zəif nöqtələrinə uyğunlaşacağı gözlənilir.
Norveç cəbhəsində rəsmi zədə və ya cəza xəbəri yoxdur. Solbakken start “11”-i ilə bağlı açıq danışmayıb, amma Fransa ilə oyunda etdiyi rotasiyanın ardından Fil Dişi Sahili qarşısında əldə olunan balanslı performans onun üçün təbii model kimi görünür.
Bütün sual tək bir cümlədə cəmlənir
Braziliya üçün bu oyun təkcə 1/16 final deyil. Bu, 2002-dən bəri davam edən həsrətin, itirilmiş nəsillərin, yarımçıq qalan kampaniyaların davamıdır. Ancelotti-nin təcrübəsi, Vini Jr.-in parıltısı, Bruno Guimarães-in beyni və yeni dalğa – Endrick, Rayan – hamısı bir məqsədə yönəlib.
Norveç üçünsə bu, tarixin qapısını daha da geniş açmaq şansıdır. Onlar artıq ilk pley-off qələbələrini qazanıblar. İndi qarşılarında futbolun ən böyük adlarından biri dayanır. Haaland və Ødegaard bu səviyyədə Braziliyanı yıxmağı bacarsalar, Norveç futbolu üçün yeni bir dövr başlayacaq.
O zaman sual budur: Beşqat çempion öz ənənəsini qoruyacaq, yoxsa Norveç, tribunalarındakı gurultu və meydandakı qol maşını ilə, dünya futbolunun nizamını bir az da pozacaq?
