Celtic'in Altıncı Çempionlar Liqası Uğursuzluğu: Analiz
Altı cəhd, səkkiz ilin içində. Altı uğursuzluq. Və “Celtic” üçün altıncı Çempionlar Liqası autopsiyası.
Artıq avqustun ayrılmaz hissəsinə çevrilib: Şotlandiya çempionu yayda Avropaya çıxır, sonra da qalıqların içində cavab axtarır. Amma bu dəfə yaşanan, son illərin heç biri qədər acınacaqlı deyildi.
Glasgowdakı ilk oyundan sonra tablo 3:0 idi. Linzə üç qol ehtiyatı ilə gedən “Celtic” Avstriyada da hesabı açdı. İki oyunun ümumi vaxtının dörddə üçü geridə qalmışdı, şotlandlar hələ də üç top fərqlə öndə idi. Sonra isə hər şey dağıldı.
Linzdə ikinci hissədə başlayan bombardman getdikcə gücləndi. 90-cı dəqiqədə LASK ümumi hesabı 4:4-ə gətirəndə, sanki sadəcə saat təsdiqini verirdi. Beşinci – qələbə qolu isə çoxdan havada idi, sadəcə qapını tapmalı idi.
Mövsümə dörd rəsmi qələbə, 13 qol, sıfır fəlakət ilə başlayan Martin O’Neill komandası üçün hər şey “güllük-gülistanlıq” görünürdü. İndi isə suallar yağış kimi yağır.
“Qorxmuşuq” – kapitanın sərt etirafı
Kapitan Callum McGregor Linzdə matç irəlilədikcə komandanın “qorxmuş” və “passiv” göründüyünü dedi. LASK dalğa-dalğa hücuma qalxanda “Celtic” sadəcə geri çəkildi, reaksiya vermədi.
Benjamin Nygren, Auston Trusty və Luke McCowan – hər üçünün səhvi birbaşa qollara gətirib çıxardı. Mərkəz xəttində isə “Celtic” demək olar ki, heç bir mübarizədə üstün görünmədi.
O’Neill bütün məsuliyyəti öz üzərinə götürdüyünü dedi, amma keçmiş kapitan Scott Brown bunun daha çox oyunçuları qorumaq cəhdi olduğunu düşünür.
“Martin üçün ürəyim ağrıyır, çünki tam məsuliyyəti öz üzərinə götürür,” – Brown BBC Scotland-a bildirib. – “Onun vəziyyətində olmuşam. Utandırıcı hesabla uduzanda, bir həftə sonra yenə oyuna çıxmalı olan futbolçuların üzərindən təzyiqi götürməlisən.”
Final fitində “Celtic” müdafiə xətti çılpaq həddə enmişdi: sağ cinahda üçüncü seçim Anthony Ralston, xəstəlik səbəbindən hazırlıq dövrünü buraxan Trusty, akademiyadan yeni çıxmış, sınanmamış Dane Murray və sol tərəfdə öz mövqeyi olmayan Liam Scales.
Brown-un fikrincə, bu mənzərə bir həqiqəti açıq göstərdi: bu heyətin dərinliyi Avropanın ən böyük klub turnirinə uyğun deyil.
“Əvəzlənənlər Martin-in oyunçuları deyil,” – o əlavə edib. – “Hələ də bəzi zonalarda keyfiyyət çatmır. Meydana sonradan daxil olanlar gedənlərin səviyyəsinə yaxın ola bilmədilər.”
Transferlər, itkilər və Engels boşluğu
Yayda hücum xəttinə böyük vəsait xərclənib: Kasper Hogh və Camilo Duran alınıb, yarımmüdafiəyə Mika Baur, cinaha Haissem Hassan gətirilib.
Amma eyni vaxtda iki əsas fiqur satılıb: Daizen Maeda – Ipswich Town-a, Arne Engels – West Ham United-ə.
Keçmiş hücumçu Chris Sutton sosial şəbəkədə bu qədər vacib matçın ərəfəsində aparıcı futbolçuları buraxmağın məntiqini sorğulayıb. Brown isə xüsusilə Engels-in yoxluğunu həlledici sayır.
“Onların çatışmayanı, yəqin ki, Callum-un yanında oynaya biləcək, fiziki gücü olan daha bir mərkəz yarımmüdafiəçidir,” – Brown deyib. – “Arne Engels-in itkisi təkcə mübarizə üçün yox, həm də ayaqlarına, qaçış gücünə, arxaya sızmasına, üstəlik, mentalitetinə görə nəhəng boşluqdur.”
Rəqəmlər: Çempionlar Liqasının bahalı qapısı
2024/25 mövsümündə “Celtic” Çempionlar Liqasının pley-off mərhələsinə qədər yüksələndə, klubun gəliri 143 milyon funt olmuşdu – həmin il Avropanın ilk 60 klubu arasında yer almışdılar.
Eyni mövsümdə İngiltərə Premyer Liqasında ən az gəlirə malik klub Ipswich Town idi – 155 milyon funt. Bu fonunda LASK-ın son dərc olunmuş dövriyyəsinin cəmi 42 milyon funt olması daha da kəskin görünür.
Futbol maliyyə eksperti Kieran Maguire bu dəfə Çempionlar Liqasına düşməməyin maliyyə zərərini 20 milyon funtdan çox qiymətləndirir.
Onun hesablamasına görə, Çempionlar Liqasında qazanılan hər 100 funt mükafat puluna qarşılıq, eyni uğurla, Avropa Liqasında təxminən 22, Konfrans Liqasında isə cəmi 11 funt gəlir götürmək mümkündür.
“Celtic” 2024-25 mövsümündə Çempionlar Liqasının pley-off mərhələsinə çatanda ümumilikdə – SPFL daxil olmaqla – təxminən 45 milyon funt qazanmışdı. Maguire bunu turnirin nə qədər gəlirli olduğunun açıq göstəricisi kimi təqdim edir.
Keçən mövsüm Avropa Liqasını qazanan Aston Villa isə, onun sözlərinə görə, təxminən 30-35 milyon funt ətrafında qazanıb və ən azı indi Çempionlar Liqasına birbaşa vəsiqə alır.
Bazar da reaksiyasını verib: klubun səhmlərinin dəyəri həmin gün təxminən 4-5% düşüb – gələcək gəlirlərə inamın sarsıldığını göstərən siqnal.
Məsələ tək mükafat pulları deyil. İki il əvvəl Çempionlar Liqasının dörd ev oyunu üçün böyüklər abunəsi Avropa Liqası paketi ilə müqayisədə 44 funt daha baha satılmışdı. VIP və korporativ paketlərdə fərq daha da böyük idi.
O’Neill məğlubiyyətdən sonra transfer planlarının yenidən nəzərdən keçiriləcəyini etiraf etdi. Maguire isə əlavə etdi ki, sponsorlardan alınan bonuslar da bu nəticə ilə buxarlanacaq.
Onun sözləri ilə desək: “Celtic” azarkeşi üçün rəqibin Real Madrid olması da, Raith Rovers olması da fərq etməz – stadion dolacaq. Amma böyük Avropa nəhəngləri gələndə, xüsusilə korporativ və qonaqlama zonalarında qiyməti demək olar ki, klub özü diktə edir.
Azarkeş qəzəbi: “Biz Çempionlar Liqası klubu deyilik”
Bu dəfə emosiyalar da maliyyə rəqəmləri qədər sərt idi. Azarkeşlər BBC Scotland-a yazdıqları ilə klubun içindəki narazılığı çılpaq göstərdi.
Gerry: “Callum McGregor deyir ki, indi görəcəyik kim nədən düzəlib. Gecdir. Bunu LASK-a ilk qolu hədiyyə etdiyimiz an deməli idi. Biz Çempionlar Liqası klubu deyilik. Sadə. İdarə heyəti biabırçılıqdır və yenə-yenə uğursuzluqların əsas məsuliyyətini daşıyır.”
Eamonn: “Şok edici, amma təəccüblü deyil. Bu heyət dörd-beş fəlakətli transfer pəncərəsinin məhsuludur. Dörd yeni transfer bunu düzəldə bilməzdi.”
Martin: “Biz elə bir klubuq ki, idarə heyəti yalnız Çempionlar Liqasına düşəndən sonra ciddi pul xərcləyir. Halbuki, bu çətin təsnifatları keçmək üçün əvvəlcədən xərcləmək lazımdır. Matçın sonunda “Celtic” ayaq üstə güclə dayanırdı – müasir tariximizin ən pis nəticə və çıxışlarından biri.”
Patrick: “Viljami Sinisalo yeganə döyüşən idi, qalanlar sərnişin. Reo Hatate və Luke McCowan qapıdan bayıra. Bir il də boş yerə getdi. Dəhşətli məğlubiyyətdir. Azarkeşlər daha yaxşısına layiqdir – futbolçular, idarə heyəti, klub olduqları yer üçün şanslıdırlar. Martin O’Neill-in Milada qədər qalıb-qalmayacağına mərc açmaq olar?”
Danny: “Ürəkparçalayan məğlubiyyət. Futbolçular oyuna çıxmadı. Sinisalo əla idi, amma heyətin dərinliyi və keyfiyyət çatışmazlığı amansızca ifşa olundu. Keçən həftə bir neçə möhtəşəm qol vurduq, bəzi epizodlarda da şans yanımızda idi. Reallıq indi gəlib bizi tutdu. LASK-a da haqqını vermək lazımdır.”
Paul: “Yenə çatmadıq. Bu cür oynayırıqsa, bəlkə də Çempionlar Liqasında olmamağımız yaxşıdır. McCowan bir də “Celtic” forması geyməməlidir. Sebastian Tounekti, Yang Hyun-jun və Anthony Ralston-a da yeni klub tapmaq tapşırılmalıdır. Martin O’Neill də öz payına düşən günahı götürməlidir. Komanda nə hücum edəcəyini, nə də müdafiə olunacağını bilirdi.”
Şotlandiyanın sərt enişi
Bir vaxtlar Uefa əmsal cədvəlində doqquzuncu yer. İndi isə bu reallıqdan çox uzaq bir xatirə kimi görünür. Daha da təəccüblüsü odur ki, bu pik 2021-2023 aralığında yaşanmışdı.
Əmsal cədvəli hər ölkənin üç Avropa turnirində neçə klubla təmsil olunacağını müəyyənləşdirir. Doqquzuncu pillə Şotlandiya çempionuna Çempionlar Liqasının qrup mərhələsinə birbaşa vəsiqə, ikinciliyə isə eyni turnirdə cəmi iki təsnifat raundu ilə şans verirdi.
İndi isə sərt eniş: Şotlandiya 18-ci yerdədir. Bu mövsümün çempionu Çempionlar Liqasına yalnız ikinci təsnifat mərhələsindən başlayacaq, ikincilik isə Konfrans Liqasına gedəcək.
LASK qarşısında “Celtic”in dağılması bu enişin simvoluna çevrildi. Amma bu, Şotlandiyanın Avropa xəritəsindən silinməsi demək deyil.
2024-25 mövsümündə “Celtic” Çempionlar Liqasının pley-off mərhələsinə qədər irəliləyəndə, ölkə hesabına 17.70 xal qazandırmışdı. Həmin mövsümdə “Rangers” Avropa Liqasının 1/8 finalına yüksəlməklə 19.750 xal topladı – daha çox.
İndi “Celtic” Avropa Liqasına düşüb. Düzgün yürüşlə bu, hələ də əmsal üçün müsbət ola bilər.
Canlı cədvəldə – bu mövsümün nəticələri də nəzərə alınmaqla – Şotlandiya artıq 19-cu yerə enib. Daha aşağı düşmək təhlükəsi yoxdur. Amma yuxarı qalxmaq üçün bu yay həlledici ola bilər.
“Rangers”, “Hibernian” və “Motherwell” Konfrans Liqasının qrup mərhələsinə çıxmağı bacarmazsa, yenidən ilk 15-liyə dönüş xeyli çətinləşəcək. O isə vacib hədəfdir: çünki 15-ci yer, Premyerşip ikincisini yenidən Çempionlar Liqasına aparan yola qaytarır.
“Celtic” üçünsə indi sual budur: bu yay yaşanan dağıntı növbəti avqust hesabatının başlanğıcı olacaq, yoxsa nəhayət, bu sonsuz təsnifat dövrəsini qıran dönüş nöqtəsinə çevriləcək?
