Chelsea-yə cərimə və transfer cəzası: Abramoviç dövrünün təsiri
İngiltərə futbolunun ən çox müzakirə olunan klublarından biri olan Chelsea, illərlə yığılan köhnə günahlarının hesabını indi ödəyir. Klub agent ödənişləri ilə bağlı qayda pozuntularına görə 10 milyon funt-sterlinq cərimələnib və iki transfer pəncərəsi ərzində yeni futbolçu qeydiyyatına qadağa şəklində şərti cəza alıb.
Bu, dərhal qüvvəyə minən qadağa deyil. Transfer embargosu hazırda “suspend” vəziyyətdədir – yəni qaydaların yenidən pozulması halında işə düşəcək. Ən diqqətçəkən məqam isə budur: əvvəlcədən verilmiş altı xallıq şərti cərimə Apellyasiya Məhkəməsi tərəfindən “kənara qoyulub”. Başqa sözlə, hədəfdə olan xal silinməsi indi gündəmdən çıxarılıb.
Özünü ifşa edən rəhbərlik, açılan köhnə dosyelər
Məsələnin kökü yeni sahiblərə gedib çıxır. Todd Boehly və Clearlake Capital klubu 2022-ci ildə aldıqdan sonra 74 qayda pozuntusunu özləri Futbol Assosiasiyasına bildiriblər. Bu addım sadəcə etik jest deyildi, hüquqi nəticəsi də oldu.
Chelsea etiraf edib ki, 2011–2018-ci illər arasında qeydə alınmamış agentlərə və üçüncü tərəflərə ümumilikdə 47 milyon funt-sterlinq həcmində gizli ödənişlər həyata keçirib. Bu məbləğ tək-tük “komissiya” deyil, sistemli şəkildə qurulmuş gizli maliyyə axınlarını göstərir.
Futbol Assosiasiyası bu iş üzrə “fərdi davranış”la bağlı araşdırmanın davam etdiyini açıqlayıb. Yəni hədəfdə yalnız klubun özü deyil, həmin dövrdə proseslərdə iştirak edən şəxslər də ola bilər.
Cərimə necə 26 milyondan 10 milyona düşdü?
İlk hesablanmış maliyyə cəzası 26 milyon funt-sterlinq idi. Özünü ifşa və istintaqa tam əməkdaşlıq buna ciddi endirim gətirdi: cərimə əvvəlcə üçdə bir azaldılaraq 17,25 milyon funt-sterlinqə salındı.
Chelsea daha sonra erkən günah etirafı ilə yenidən güzəşt qazandı – məbləğ yenə təxminən üçdə bir azaldıldı və 11,4 milyon funt-sterlinq oldu. Son zərbə isə UEFA və Premyer Liqa tərəfindən artıq tətbiq olunmuş sanksiyalar nəzərə alınanda gəldi: yekun rəqəm 10 milyon funt-sterlinqdə “dayandı”.
Futbol Assosiasiyası bu cəzanı “uyğun” hesab etdiyini, həm klub üçün cəza xarakteri daşıdığını, həm də digərləri üçün açıq mesaj verdiyini vurğulayıb: oyunun bütövlüyü ilə oynayanın qarşısında sistem dayanacaq.
Əldə olunan 10 milyon funt-sterlinq birbaşa köklərə yönələcək – bu vəsait ölkədə kütləvi futbolun, yəni “grassroots” səviyyəsinin inkişafına sərf olunacaq.
Akademiyaya zərbə: gənclər transferinə qadağa
Chelsea üçün bu, 2024-cü ilin ilk ağır zərbəsi deyil. Mart ayında klub 2019–2022-ci illər arasında akademiya futbolçularının qeydiyyatı ilə bağlı qayda pozuntularına görə dərhal qüvvəyə minən doqquz aylıq akademiya transfer qadağası və 750 min funt-sterlinq cərimə almışdı.
Yəni indi cəza paketi iki qatdan ibarətdir: bir tərəfdə artıq icra olunan akademiya sanksiyaları, digər tərəfdə isə əsas komanda üçün asılı vəziyyətdə saxlanılan transfer qadağası. Hər ikisinin ortaq cəhəti var – hamısı Roman Abramoviç dövründə baş verən hadisələrə bağlanır.
Abramoviç dövrünün mirası
Bugünkü qərarların hamısı keçmiş sahibkar Roman Abramoviçin idarəçiliyi altında baş verən illərə aid edilir. Abramoviç 2022-ci ilin martında Böyük Britaniya hökuməti tərəfindən Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə əlaqələrinə görə sanksiyaya məruz qalmışdı. O, bu ittihamları rədd edir, lakin siyasi və hüquqi fırtına nəticəsində klub satışa çıxarılmışdı.
İndi isə həmin illərin gizli müqavilələri, kölgədə qalan ödənişləri Chelsea-nin yeni rəhbərliyinin masasında açılır. Boehly və Clearlake Capital köhnə səhvləri gizlətmək əvəzinə, onları ortaya çıxarmaq yolunu seçdi. Bu, klub üçün qısamüddətli zərbədir, amma uzunmüddətli reputasiya bərpası üçün yeganə yol da elə budur.
İndi sual başqa yerdədir: Stamford Bridge artıq bu hesabı ödəyib yoluna tam azad davam edəcək, yoxsa gələcək illərdə daha dərin araşdırmalar yeni sarsıntılar gətirəcək?
