Chelsea-nin Tottenham-ı 2-1 Məsafə Qələbəsi

Stamford Bridge-də keçirilən görüşdə Chelsea – Tottenham duelinin nəticəsi 2-1 olsa da, statistik tablo və struktur baxımından bu, daha çox səmərəlilik və müdafiə intizamı üzərində qurulmuş ev sahibi qələbəsi idi. Hər iki komanda eyni baza quruluşu – 4-2-3-1 – ilə çıxsa da, bu sistemlərin icra tərzi və meydandakı prioritetləri tam fərqli idi.

Chelsea-nin 4-2-3-1-i topdan çox, məkan nəzarətinə əsaslanmışdı. Mərkəzdə M. Caicedo – Andrey Santos cütlüyü iki dayaq kimi həm mərkəzi zonanı bağladı, həm də hücum keçidlərinin başlanğıc nöqtəsi oldu. Onların arxasında W. Fofana və J. Hato ilə birlikdə M. Cucurella və J. Acheampong-dan ibarət dördlü xətt daha çox kompaktlıq və cərimə meydançasını qorumağa fokuslandı, yüksək xətt riskindən qaçdı. Bu, rəqibin “Shots insidebox” göstəricisinin 8-ə qədər yüksəlməsinə baxmayaraq, real təhdidlərin sayının nəzarətdə saxlanılması ilə nəticələndi.

Hücumda Chelsea-nin planı aydın idi: sağ cinahda P. Neto-nun daşıdığı sürət və birə-bir keyfiyyəti, mərkəzdə C. Palmer-in ara xətlərdə aldığı mövqelər və yarımmüdafiəçi E. Fernandez-in ikinci dalğa qoşulmaları. İlk qol bunu ideal şəkildə əks etdirdi: 18-ci dəqiqədə E. Fernandez P. Neto-nun ötürməsindən sonra tabloyu açdı. Bu epizod həm də Chelsea-nin mərkəzə yaxınlaşan “10 nömrə”sinin (Palmer) yaratdığı boşluqlardan Fernandez-in gec qoşulmalarla necə faydalandığını göstərdi.

Topa nəzarətdə Tottenham üstün idi – 56%-ə qarşı 44%. Roberto De Zerbi-nin 4-2-3-1-i daha çox mövqe oyunu və qısa paslara söykənirdi. J. Palhinha – R. Bentancur tandemi ilk mərhələdə top çıxarışını idarə edir, M. Tel və R. Kolo Muani cinahlardan içə qatlanaraq C. Gallagher ilə birlikdə “10 zona”da say üstünlüyü yaratmağa çalışırdı. Lakin Chelsea-nin iki dayaq yarımmüdafiəçisi mərkəzi sıx saxladığı üçün Tottenham çox vaxt topu cinahlara yönəltməli oldu və beləliklə, “Shots outsidebox” cəmi 1-lə məhdud qaldı – rəqib daha çox cərimə meydançasına daxil olaraq bitirməyə məcbur edildi.

Bu balansın açarı Chelsea-nin pressinq hündürlüyünün seçimi idi. Ev sahibləri tam meydan pressinqinə getmədi, əvəzində orta blokda sıxlıq yaradıb, Tottenham-ın mərkəzdən dikey ötürmələrini kəsdi. 425 ötürmə, 355 dəqiq ötürmə və 84% göstəricisi Chelsea üçün, 538 ötürmə, 473 dəqiq ötürmə və 88% Tottenham üçün qeydə alınsa da, xG fərqi (Chelsea – 0.63, Tottenham – 1.72) De Zerbi komandasının daha çox və daha keyfiyyətli fürsət tapdığını göstərir. Burada Chelsea-nin müdafiə xəttinin cərimə meydançasını qoruma bacarığı və fərdi bloklamalar (2 “Blocked Shots”) önə çıxdı.

Qapı xəttində R. Sanchez (Chelsea) 2 seyv etdi və statistik olaraq “goals prevented” göstəricisi -1.08 idi. Bu, nəzəri olaraq gözləniləndən daha çox qol buraxmalı olduğu halda, yalnız 1 qolla meydanı tərk etməsi deməkdir; başqa sözlə, rəqibin xG həcmi nəzərə alınanda Chelsea-nin müdafiə sistemi və qapıçısı müəyyən dərəcədə riskli, lakin nəticə verən strategiya ilə oynadı. Digər tərəfdə A. Kinsky (Tottenham) da 2 seyv etdi, lakin onun üçün də “goals prevented” -1.08 idi – bu, Chelsea-nin nisbətən aşağı xG ilə 2 dəfə toru silkələməsinin, yəni yarımşansları maksimum dərəcədə dəyərləndirməsinin sübutudur.

İkinci hissədə Andrey Santos-un 67-ci dəqiqədə vurduğu qol Chelsea-nin planının ikinci sütununu nümayiş etdirdi: mərkəz yarımmüdafiəçilərinin hücuma ritmik qoşulmaları. Bu dəfə ötürməni E. Fernandez verdi və Santosun cərimə meydançasına vaxtında daxil olması Tottenham-ın geri qaçan xəttini hazırlıqsız yaxaladı. Bu epizod həm də Palhinha – Bentancur cütlüyünün arxasında yaranan boşluğun De Zerbi tərəfindən nə qədər riskli qəbul edildiyini göstərdi.

69-cu dəqiqədə Tottenham-ın üçlü dəyişiklik paketi – R. Kolo Muani (OUT), J. Maddison (IN); D. Udogie (OUT), D. Spence (IN); J. Palhinha (OUT), P. M. Sarr (IN) – mərkəzdə daha çox kreativlik və ön zonada dinamika gətirməyi hədəfləyirdi. Nəticə tez gəldi: 74-cü dəqiqədə Richarlison P. M. Sarr-ın ötürməsindən sonra hesabı 2-1-ə gətirdi. Bu qol Tottenham-ın cinahdan içə kəsilmiş ötürmələr və ikinci zonadan gələn dəstək vasitəsilə Chelsea-nin nisbətən aşağı blokunu yarmağa çalışmasının bariz nümunəsi idi.

Chelsea-nin cavabı dərhal struktur dəyişikliyi oldu. 74-cü dəqiqədə J. Acheampong (OUT), T. Chalobah (IN) dəyişiklikləri ilə sağ cinah daha müdafiə yönümlü oldu. 81-ci dəqiqədə W. Fofana (OUT), M. Sarr (IN) gəlişi isə mərkəzdə əlavə ayaq və hava üstünlüyü təmin etdi. 89-cu dəqiqədə P. Neto (OUT), A. Garnacho (IN); C. Palmer (OUT), D. Essugo (IN); L. Delap (OUT), S. Mheuka (IN) tripl dəyişikliyi ilə Calum McFarlane meydanın ön xəttini tam təzələdi və təzyiqi daha çox qaçış məsafəsi və təzə ayaqlarla sındırmağa çalışdı. Bu dəyişikliklər Chelsea-nin son dəqiqələrdə daha çox “blokun dərinliyini” qorumağa yönəldiyini göstərdi.

İntizam baxımından Tottenham-ın 18 “Fouls” ilə Chelsea-nin 11 “Fouls” göstəricisini xeyli üstələməsi, qonaqların tez-tez geriyə qaçan müdafiə xəttini faullarla dayandırmasına işarədir. Pedro Porro, Micky van de Ven və Destiny Udogie-nin hər üçünün “Foul” səbəbli sarı vərəqə alması, cinah və mərkəz müdafiəçilərinin Chelsea-nin keçid hücumlarını kəsmək üçün sərtliyə müraciət etdiyini göstərdi. Chelsea-də isə Jorrel Hato “Time wasting”, Marc Cucurella “Argument”, Liam Delap və Dário Essugo “Foul” səbəbilə sarı vərəqə gördülər; bu da ev sahibinin son dəqiqələrdə hesabı qorumağa və emosional gərginliyi idarə etməyə çalışarkən risk zonasına girdiyini göstərir.

Nəticə etibarilə, xG və topa nəzarət baxımından Tottenham daha üstün görünür, lakin Chelsea-nin struktur intizamı, mərkəz yarımmüdafiəçilərinin vaxtında qoşulmaları və hücum səmərəliliyi 2-1 hesablı qələbəni taktiki baxımdan əsaslandırır. Bu matç, McFarlane-in nisbətən aşağı xG ilə maksimum nəticə almaq, De Zerbi-nin isə yüksək xG-yə baxmayaraq, cərimə meydançası içində son qərar keyfiyyətində geri qalmaq dilemmasını açıq şəkildə ortaya qoydu.