Cole Palmer-in dönüşü: İngiltərə millisində nə rol oynayacaq?
Cole Palmer bu mövsüm Chelsea ilə elə bir start verib ki, onu yox saymaq artıq mümkünsüzdür. Altı oyunda dörd qol, iki məhsuldar ötürmə, üstəgəl Morgan Rogers və Joao Pedro ilə qurduğu incə kombinasiyalar – tamaşa kimi izlənir.
Thomas Tuchel mətbuat konfransında bir cümlə ilə vəziyyəti xülasə etdi: “Cole yenə rəqəmlərini qaytarıb. Assistlər, həlledici qollar. Düşünürəm ki, sübut edəcək çox şeyi var”.
Dünya çempionatının heyətindən kənarda qaldıqdan sonra Palmer-in yenidən çağırılması, əslində, İngiltərə baş məşqçisinin başqa yolu qalmadığını göstərir. O buraxılış, bəlkə də, onun xeyrinə oldu. Klub Dünya Kubokundan sonrakı mövsümdə zədələr, fiziki tükənmə, kölgə kimi performans – indi isə dincəlmiş, bərpa olunmuş və əvvəlki parıltısına qayıdan bir Palmer var.
Suallar da buradan başlayır: Tuchel bu Palmer-i harada və necə istifadə edəcək?
No 10 mövqeyi
No 10 mövqeyi Jude Bellingham tərəfindən Dünya çempionatında demək olar ki, möhürlənmişdi. Real Madrid ulduzu turnirin ən parlaq fiqurlarından biri idi. Sağ cinahda Arsenal üçün yenidən alovlanan Bukayo Saka, solda isə yayda İngiltərə ilə parlayıb, indi Barcelona-da eyni mövqedə uçan Anthony Gordon var.
Rogers də Tuchel üçün açar fiqurlardan birinə çevrilib. İndi baş məşqçinin qarşısında maraqlı tapmaca durur: iki Chelsea hücumçusunu – Palmer və Rogers-i – eyni vaxtda meydanda necə yerləşdirmək? Hücum xəttində variantlar bol, amma hamısına yer yoxdur. Hətta formadan uzaq bir Palmer belə, Şimali Amerikadakı Dünya çempionatında İngiltərəyə kömək edə bilərdimi? Bu sualı indi çoxları verəcək.
Mainoo üçün gecikmiş şans
Kobbie Mainoo-nun adı yenidən siyahıda var və bu dəfə Tuchel açıq şəkildə söz verir: o, oynayacaq. Dünya çempionatında bir dəqiqə belə meydan görməyən yeganə meydan oyunçusu idi. İndi isə Manchester United yarımmüdafiəçisi mövsümə güclü girişlə cavab verir.
“Onun meydanda olacağını gözləyirəm və onu oynatmaq mənim borcumdur,” – Tuchel etiraf edir. “Bu, tamamilə mənim üzərimdə idi. Dünya çempionatında bir dəfə də səhv etmədi. Məşqlərdə davranışı, meydandakı işi – hamısı səviyyəli idi. Rəqabət böyük idi; Reece James-i də mərkəz yarımmüdafiədə oynatdıq. Elliot Anderson əladır, Declan Rice çox unikal oyunçudur. Biz onlara Kobbie-dən daha çox güvəndik. Onun üçün çətin idi. Bu, mənim günahım idi”.
İngiltərənin mərkəz xəttində rəqabət indi də amansızdır. Amma aydındır ki, Mainoo Tuchel-in planlarının içindədir və arada heç bir inciklik qalmayıb. Üç həftəyə yayılan, dörd oyunu əhatə edən bu toplanış, onun üçün nəhayət özünü sübut etmək imkanı ola bilər.
Trent geri döndü
Real Madrid formasında oynayan bir ingilisin milliyə çağırılması normal səslənməlidir. Amma söhbət Trent Alexander-Arnold-dan gedəndə, bu, həqiqətən “şok” kimi görünür.
Tuchel uzun müddət açıq şəkildə deyirdi ki, Alexander-Arnold onun istədiyi tip sağ cinah müdafiəçisi deyil. Hətta Tino Livramento Dünya çempionatından əvvəl zədələnəndə belə, Trent-i çağırmadı. Üstəlik, İngiltərə oyunçularının topa nəzarət və təzyiq altında oyunu idarə etmək qabiliyyətini sorğuladığı vaxtlarda, texniki cəhətdən ən güclü futbolçulardan birini kənarda saxlaması yenidən suallar doğurmuşdu.
Alexander-Arnold 2025-ci ilin yayından bəri ilk dəfədir ki, İngiltərə heyətində yer alır. Nə dəyişdi?
“Əslində, o heç vaxt ‘seçilməz’ olmayıb,” – Tuchel indi belə deyir. “İndi onun şansıdır ki, düşərgəyə gəlsin, özünün ən yaxşı versiyasını göstərsin. Bizim üçün sağ cinah müdafiəçisi kimi gəlir”.
Real Madrid-də bu mövsüm beş oyunda bir assist – rəqəmlər təkbaşına heç nəyi çevirməyib. Inter Milan-a qarşı Çempionlar Liqası qələbəsində mərkəz yarımmüdafiədə oynadılması isə onunla bağlı əski dilemmanı yenidən üzə çıxardı: Trent-dən maksimumu hansı mövqedə almaq olar?
Jose Mourinho zədələrə görə onu mərkəzdə oynatdı, fədakarlığını bəyəndi, amma top itkisinə və bu roldakı fiziki çətinliyə də diqqət çəkdi. Keçən mövsüm Real Madrid-də sağ cinahda Dani Carvajal ilə, bu mövsüm isə Denzel Dumfries ilə mübarizə aparır. Topla dahiyanə, topsuz zonada isə suallar hələ də yerindədir.
Tuchel-in onu necə istifadə edəcəyi, bu qərarın uzunmüddətli mənası – qarşıdakı yığma fasiləsində izlənəcək əsas hekayələrdən biri olacaq.
Nəzarət yoxdursa, bəlkə də xaosun içində yaşamaq lazımdır
Argentina ilə məğlubiyyətdən sonra Tuchel İngiltərənin “DNA”sını sorğu-sual etmiş, komandanın İspaniya kimi təzyiq altında topa sahib olub oyuna nəzarət edə bilmədiyini demişdi. İndi isə Palmer və Alexander-Arnold kimi texniki oyunçuların geri dönüşü, sanki, öz səhvini qəbul etmək kimi görünür.
Amma baş məşqçi cümə günü fərqli bir qapı açdı: bəlkə də İngiltərə tam əksinə, “xaosu qucaqlamalıdır”.
“Argentina məğlubiyyətinə nə qədər çox qayıdıram, bir o qədər düşünürəm ki, güclü tərəflərimizə daha çox inanmalı, Xorvatiyaya qarşı ikinci hissədə və ya Fransaya qarşı birinci hissədə oynadığımız kimi oynamalıyıq,” – Tuchel dedi. “Bu üslubdan çox dəyər qazanırıq. Premyer Liqa da bunu əks etdirir. Futbol vəziyyətlərə uyğunlaşmaqdır və tam nəzarətsiz futbol bəzən məşqçi üçün həzm olunması çətindir. Amma Fransaya qarşı 6:4 oyununa baxın, insanlar onu həyatlarının ən yaxşı futbol təcrübələrindən biri kimi xatırlayırlar. Bəlkə də nəzarət arzumdan bir az vaz keçməliyəm – bəlkə daha çox xaosa ehtiyacımız var. Bəlkə bu, ən yaxşı tərəflərimizi üzə çıxarır”.
Bir cümlə isə Tuchel-in xəttini aydın göstərdi: “Üslubumuzu dəyişəcəyik, amma həmişə oyunçuların güclü tərəflərini birinci yerə qoymaq üçün”.
Gibbs-White sıxlığın qurbanı
Morgan Gibbs-White özünü kənarda görərkən narazı olmağa tam haqqı var. Ötən mövsüm Nottingham Forest üçün 15 Premyer Liqa qolu, dörd assist – komandanın liqada qalmasında baş rolda idi. Bu mövsüm də eyni tempdə davam edir.
Amma No 10 zonasında yer az, namizəd çoxdur. Palmer-in qayıtdığı heyətdə artıq Bellingham, Rogers və Eberechi Eze var. Tuchel rəqəmlərə baxır və sadə cavab verir: “Çoxalır”.
“O, heyətə çox yaxın idi, amma hər dəfə eyni məsələ ortaya çıxır,” – baş məşqçi izah edir. “Üç, dörd, beş No 10 seçməyin mənası yoxdur. Bu, heç kimə kömək etmir. Morgan-ın formada olduğunu görürük. Mövsümü güclü bitirdi və Forest-in liqadan düşməməsində əsas fiqur idi”.
Gibbs-White isə yəqin ki, başqa sualı verəcək: niyə Eze, o yox? Arsenal yarımmüdafiəçisi bu mövsüm hələ Premyer Liqa oyununa start heyətdə çıxmayıb, keçən mövsüm də Gibbs-White-dan xeyli az qol+assist yazdırıb. Amma reallıq budur: o, yalnız meydanda cavab verə bilər və Palmer gözləntiləri doğrultmasa, ilk növbədə qapını döyəcək adlardan biri olacaq.
Tuchel bunu açıq deyir: “Seçilmək bir şeydir – Cole kimi – heyətə biletini geri almaq başqa, amma İngiltərə üçün performans göstərmək tamamilə fərqli məsələdir. Xüsusilə Cole gələndə bu rəqəmləri, bu çıxışları göstərməli, yerini qorumalı və çağırılışını əsaslandırmalıdır”.
Foden üçün siqnal: heç kim toxunulmaz deyil
Bu sıxlıq yalnız Gibbs-White-ı yox, Phil Foden-i də kənarda qoyub. Manchester City ulduzu Tuchel-in Dünya çempionatı heyətinə də düşməmişdi. Mart və 2025-ci ilin noyabr toplanışlarında çağırılsa da, indi yenidən siyahıdan çıxıb.
Mövsümə ümidverici başlayan Foden-in Manchester derbisində aldığı qırmızı vərəqə ritmini pozdu. İndi o, İngiltərənin ən güclü olduğu zonada – yaradıcılıq mərkəzində – geridən gəlib özünü yenidən sübut etməlidir. Tuchel Alexander-Arnold kimi texnikləri geri qaytararkən, Foden-in kənarda qalması daha da acı görünəcək. Amma siqnal aydındır: ad yox, forma oynayır.
Gənclik dalğası
Dünya çempionatında təcrübəyə söykənən heyətdən sonra Tuchel indi açıq şəkildə gənclərə qapı açır. Jordan Henderson, Ivan Toney, Ollie Watkins kimi illərin adları bu dəfə siyahıda yoxdur. Onların yerini Myles Lewis-Skelly, Alex Scott və Rio Ngumoha kimi 23 yaşdan aşağı futbolçular tutur. Xüsusilə də cəmi bir ay əvvəl 18 yaşı tamam olan Ngumoha diqqət çəkir.
Liverpool gənci Dünya çempionatından əvvəl Floridada keçirilən hazırlıq düşərgəsinə də dəvət almışdı. Bu mövsüm klubunun altı oyunundan beşində meydana çıxıb. Qol və ya assist hələ yoxdur, amma göstərdikləri Tuchel üçün kifayət edib.
Lewis-Skelly seçimi isə bəlkə də ən asan qərarlardan biri idi. Liqanın məğlubiyyətsiz lideri Arsenal üçün dərin yarımmüdafiədə iki assist, üstəlik 75 milyon funt sterlinqlik Bruno Guimaraes-i start heyətindən kənarda saxlaması – bu, təkcə istedad yox, xarakter göstəricisidir.
Alex Scott isə ötən mövsüm AFC Bournemouth üçün Avropaya vəsiqə qazandıran komandanın, bəlkə də, əsas sütunu idi. O çıxışlar yayda onu Chelsea və Manchester United kimi nəhənglərin transfer siyahısına saldı və indi də milli komandanın qapılarını açdı.
Tuchel həmin üç gəncdən danışarkən bir detalı xüsusi vurğuladı: “Dünya çempionatından əvvəl hazırlıq düşərgəsində bizimlə üç oyunçu var idi – Alex Scott, Rio Ngumoha və Josh King. Hər üçü heyətin əla üzvü idi. Təkcə mehriban, etibarlı və xarakterli olduqları üçün yox, meydanda göstərdikləri keyfiyyət, cəsarət və maraq üçün də”.
Bu heyət hələ taktiki inqilabın zəmanəti deyil. Amma bir şeyi göstərir: Tuchel, nəhayət, yeni nəsli meydana buraxmağa hazırdır.
Qarşıda nə var?
İngiltərə üçün indi Nations League imtahanı gəlir: əvvəlcə sentyabrın 26-da evdə İspaniya, sonra səfərdə Çexiya və Xorvatiya. Tuchel xaosu qucaqlamaqdan danışır, texniki oyunçuları geri qaytarır, gənclərə qapı açır və eyni zamanda Dünya çempionatının yaralarını sağaltmağa çalışır.
Bu qədər seçim, bu qədər istedad, bu qədər təzyiq. Sual təkdir: bu dəfə o, doğrudan da öz İngiltərəsini tapa biləcəkmi?
