Dallasda İngilislərin Qasırğası: Tuchelin Taktikası və Ulduzların Cavabı

Dünən gecə Dallasdakı “Palace” ingilislər üçün sadəcə stadion deyildi. Orada dünya çempionatına start yox, iddialı bir yürüşün ilk addımı atıldı. England, Croatia üzərində 4:2 hesablı qələbə qazandı, amma bu rəqəmlər hekayənin yalnız quru xülasəsidir.

Birinci Hissə

Xaos. İkinci hissə? Bəyanat.

Thomas Tuchelin komandası fasilədən sonra oyunu elə çevirdi ki, sanki başqa yığma meydana çıxmışdı.

Tuchelin soyunub-geyinmə otağındakı mesajı: “Ən pis nə ola bilər?”

England fasiləyə 2:2 ilə yollandı. İki dəfə önə keçib iki dəfə qol buraxan komanda üçün bu, psixoloji zərbə idi. Amma məhz orada, soyunub-geyinmə otağında, oyunun taleyi dəyişdi.

Harry Kane sonradan açıqladı ki, Tuchel komandanı sarsıdan nitqindən çox, azad edən mesaj verdi: zəncirləri qırın, sakitləşin, oynayın.

O, futbolçularına demişdi ki, “ən pis nə ola bilər?” və onlardan “dünyaya kim ola biləcəklərini göstərməyi” istəyib. Cavab isə meydanda gəldi: ikinci hissəyə “full gas” başlayan England, Croatia-nı temp və aqressiya ilə boğdu, hesabda öndə keçdikdən sonra isə oyunu tam nəzarətə götürdü və son zərbəni sürətli əks-hücumda vurdu.

Tuchelin ən böyük fərqi də elə burada göründü – oyunun içində dəyişiklik etmək, ritmi, psixologiyanı, hətta turnirin özündə Englanda baxışı çevirmək.

Kane – tam paket, tam lider

Bu gecənin daha bir əsas siması, təbii ki, Harry Kane idi. Birinci hissədə vurduğu dubl ona Gary Linekerin dünya çempionatlarında England üçün 10 qolluq rekorduna şərik olmağa imkan verdi. Amma onu fərqləndirən təkcə rəqəmlər deyildi.

Thomas Tuchel kapitanını “tam paket” kimi təsvir etdi və təkcə hücumdakı zərbələrə görə yox. O, əlavə vaxtda belə standart vəziyyətdən sonra rəqibin təhlükəli zərbəsini bədəni ilə bloklayırdı. Bu, sadəcə qolçu instinkti deyil, komandanın müdafiə yükünə də çiyin verməkdir.

Kane özü isə motivasiyasını başqa bir cəbhədən alır. Kylian Mbappe və Erling Haalandın turnirə dubl ilə başlaması, Lionel Messinin isə Algeria qarşısında het-trik yazması fonunda, England kapitanı Golden Boot uğrunda yarışın nə qədər qızğın olacağını gizlətmir. O, rəqiblərə fokuslanmadığını desə də, bu rəqabətin onu öz limitlərini aşmağa məcbur etdiyini etiraf edir. 2018-ci ildə zirvəyə çıxmış forvard indi tarixdə iki dəfə dünya çempionatının bombardiri olmaq istəyən ilk oyunçuya çevrilmək şansını qovur.

Dallasda atılan ilk addım bu iddianın təsadüfi olmadığını göstərdi.

Bellingham – tənqiddən “çipli” qayıdış

Jude Bellingham üçün bu oyun sadəcə qrup mərhələsinin ilk matçı deyildi. O, bu turnirə çiyinlərində kifayət qədər “səs-küy”lə gəlib. Zədələr, sentyabr və oktyabr toplanışlarını buraxması, Tuchelin “anasının belə davranışını iyrənc hesab etməsi” ilə bağlı sərt fikirləri, “qardaşlıq” konsepsiyasına nə dərəcədə uyğunlaşdığına dair suallar – hamısı fon musiqisi kimi səslənirdi.

Bellingham isə deyir ki, bu səs-küy onu daha da kəskinləşdirib. Öz ifadəsilə, “çiyinindəki kiçik qıcıq” ona oyunun əvvəlindən fokus tapmağa, intensivliyə girməyə kömək edib. Croatia qarşısında Englandın üçüncü qolunu vurdu, amma oyuna təsiri tək bununla məhdudlaşmadı: ikinci hissənin ritmini o, mərkəzdən diktə etdi.

Maraqlıdır ki, onu əvvəllər bəyənməyənlərdən biri – Almaniya millisinin sabiq yarımmüdafiəçisi Dietmar Hamann – indi mövqeyini dəyişib. Hamann, Dortmund dövründə Bellinghamın bəzi davranışlarını xoşlamadığını açıq deyir, amma Madridə keçid, ilk mövsümdə Çempionlar Liqasını qazanmaq və Croatia qarşısındakı komanda oyunu onu inandırıb: Bellingham, komandaya işləyəndə elit səviyyəli futbolçudur.

Bu matçdan əvvəl belə dəqiq start zəmanəti olmayan, Morgan Rogers ilə mövqe uğrunda mübarizə aparan gənc ulduz, Tuchelin ona göstərdiyi etimadı meydanda doğrultdu. Baş məşqçi də oyundan sonra bunu qısaca belə ifadə etdi: “O, starta layiq idi və yerini qorumaq üçün məhz belə oynamalıdır.”

Rashfordun zərbəsi və Tuchelin dəyişiklik ustalığı

Englandın ikinci hissə performansını yalnız fərdi parıltı ilə izah etmək mümkün deyil. Burada Tuchelin oyuna müdaxiləsi açıq-aşkar ön plana çıxır.

Kyle Walker bunu ən yaxşı bilənlərdəndir. O, Gareth Southgate dövründə də start “on birliyinin” bir hissəsi idi və etiraf edir ki, əvvəlki baş məşqçi çox zaman etibar etdiyi heyəti sona qədər meydanda saxlayırdı. Walker deyir ki, bəzən meydanda olan oyunçular belə içəridən “dəyişiklik et, nəsə elə” deyə düşündükləri anlar yaşayırdılar.

Croatia ilə oyunda isə fərqli mənzərə yarandı. Tuchel zamanlamanı mükəmməl tutdu, təzə ayaqları oyuna saldı və rəqibin müdafiə xəttini sarsıtdı. Saka, Rogers, Rashford kimi adların təxminən son 20 dəqiqədə meydana çıxması, Walkerin sözləri ilə desək, “dünyadakı istənilən komanda üçün qorxulu” ssenaridir.

Bu qorxunu Croatia ən kəskin formada Marcus Rashfordun 85-ci dəqiqədə vurduğu qolda hiss etdi. O qol yalnız hesabı bağlamadı, həm də tribunadakı minlərlə England azarkeşinin içində yığılan gərginliyi partlatdı. “Football’s Coming Home” arenanı bürüdü, “Hey Jude”, “Wonderwall”, “Sweet Caroline” sanki karaoke gecəsinə çevrilmiş dünya çempionatı atmosferini tamamladı.

Dallasın ürəyində İngiltərə eforiyası – və Texas pabındakı xaos

Dallas bu oyunu yalnız stadionda yox, şəhər boyu yaşadı. Xüsusilə də Londoner Pub adlanan məkanda.

Orada yüzlərlə England azarkeşi üçün təşkil olunan izləmə gecəsi nəzarətdən çıxdı. Pab, daha gec bağlanacağını elan etdikdən sonra azarkeş axını gücləndi, cəmi iki mühafizəçi ilə maksimum tutumuna çatdı və polis məkanı matç başlamazdan tez bir müddət sonra ələ aldı. Yanğın təhlükəsizliyi qaydaları səbəbilə zala giriş dayandırıldı, daha sonra isə ümumiyyətlə bağlanma əmri verildi.

Rəqəmlər yenə diqqət çəkir: bir gecədə 2 352 butulka, ümumilikdə 5 000-dən çox pivə satıldı, təxminən 30 min funt-sterlinqlik dövriyyə oldu. Amma pab rəhbərliyi sonradan bildirdi ki, bu satış rəqəmləri dağıdılmış əmlak və zədələnmiş landşaftı nəzərə almır. Onlar həm minnətdarlıq, həm də xəbərdarlıq tonunda çıxış edərək, kompleksdə başqa bizneslərin və yaşayış mənzillərinin olduğunu xatırlatdılar.

Dallasda stadionda da, pabda da eyni mənzərə vardı: Englandın dünya çempionatına startı bir futbol oyunundan çox, milli kollektiv təcrübəyə çevrildi.

Dünya çempionatının ritmi: gecə oyunları və səhər reydləri

Bu turnirin özəlliklərindən biri də coğrafiyadır. Şimali Amerikada keçirilən oyunların Böyük Britaniya vaxtı ilə gec saatlara təsadüf etməsi, içki mədəniyyəti ilə birlikdə yeni risklər doğurur. Durham bölgəsində polis məhz buna görə England–Croatia matçından sonrakı səhər təsadüfi sürücüləri saxlayıb yolkənarı “spirt testi”ndən keçirdi.

Statistikaya görə, Englandın oyun günlərində toqquşmaların sayı təxminən 20 faiz artır. Dünya çempionatının gec oyunları isə bu riski ertəsi gün səhər də uzada bilər. Durham Constabulary əməkdaşları sürücülərə xəbərdarlıq edir: spirt bədəndən tam çıxmadan sükan arxasına keçmək, yalnız gecənin yox, səhərin də faciəsi ola bilər.

Bu dəfə testdən keçənlərin heç biri limitdən yuxarı çıxmasa da, bir sürücünün həddə çox yaxın olması, təhlükənin nə qədər real olduğunu göstərdi.

Bazarlar silkələndi: əmsallar düşür, inam artır

Englandın Croatia üzərində qələbəsi təkcə azarkeşlərin ovqatını dəyişmədi, mərc bazarlarını da hərəkətə gətirdi. Betway nümayəndəsi Lewis Knowles, ilk hissənin sonundakı “titrəyişi” xatırladaraq, ikinci 45 dəqiqənin “Tuchelin komandasından real bəyanat” olduğunu vurğulayıb.

Oyun öncəsi 8/1 olan dünya çempionu əmsalı 13/2-yə qədər endi. Yəni bazar, Englandın bu yay həqiqətən də “football’s coming home” şüarını reallığa çevirə biləcəyinə bir az da çox inanmağa başlayıb.

Bellinghamın “çip”i, Tuchelin cəsarəti və Englandın yeni üzü

Bu komanda ətrafında hələ də suallar çoxdur. Bellinghamın xarakteri, Tuchelin sərt idarəetmə tərzi, ulduzlar arasında balans, sıx qrafikdə fiziki davamlılıq – hamısı hələ cavabını tam almamış mövzulardır.

Amma Dallas gecəsi bir şeyi aydın göstərdi: bu England daha çevik, daha aqressiv və daha cəsarətli ola bilər. Baş məşqçi oyunun ortasında kursu dəyişməkdən çəkinmir, böyük adları ehtiyatda saxlamağı, daha formda olanlara şans verməyi bacarır. Liderlər – Kane, Bellingham, Rashford – isə bu cəsarətin altını performansları ilə doldururlar.

İndi sual budur: bu, sadəcə möhtəşəm bir açılış gecəsi idi, yoxsa həqiqətən də uzun illərdir gözlənilən yürüşün başlanğıcı?