Dünya Çempionatında ABŞ-ın Tarixi Başlanğıcı

Los Anceles — Aylarla davam edən siyasi çaxnaşma, bahalı biletlər, immiqrasiya gərginliyi və nəqliyyat xaosu danışıldı, müzakirə olundu, tənqid edildi. Top fırlanmağa başlayan kimi isə sanki səs-küyün çoxu kənara çəkildi. Meksika, Kanada və ABŞ-ın birlikdə təşkil etdiyi bu Dünya çempionatı startdan elə bir ton tutdu ki, indi söhbəti meydandan kənara çıxarmaq çətindir.

Və əlbəttə, ABŞ üçün söhbət bir yerdən başlamalı idi: Los Anceles Stadium-da Paraqvaya qarşı açılış oyunu. Qəlib kimi yox, bəyanat kimi.

ABŞ-dan tarixi başlanğıc

4:1. Skor lövhəsində yazılan rəqəmlər sadəcə qələbəni yox, ABŞ kişi millisinin dünya çempionatları tarixində ən məhsuldar oyununu göstərdi. Rəqəmlərin içində isə bir başqa tarix gizlənmişdi: hücumçu Folarin Balogun dubl etdi və bu, 1930-cu ildəki ilk mundialdan bəri ABŞ oyunçusunun bir oyunda iki qol vurduğu ilk hadisə oldu.

Komandanın arxasını isə müdafiə xəttində bir dönüş hekayəsi qorudu. Zədə səbəbindən mundial öncəsi iki yoxlama oyununu buraxan Chris Richards start heyətinə qayıtdı və bəlkə də karyerasının ən təmiz oyunlarından birini keçirdi. O, 83 ötürmənin hamısını dəqiq ünvanına çatdırdı – statistika arxivləri açıldıqda məlum oldu ki, bu, 1966-cı ildən bəri dünya çempionatında bir oyunda qeydə alınan ən yüksək göstəricidir.

Bu rəqəmlər kağız üzərində parlayır, amma meydanda başqa bir sual hamını narahat etdi: Christian Pulisic. Ulduz hücumçu ilk hissədən sonra baldırındakı problemə görə əvəz olundu. Matçdan sonra avtobusa doğru asta, ehtiyatlı addımlarla getməsi tribunadakı coşqunun içinə kiçik bir sükut da qatdı. Onun durumu hələ ki, aydın deyil.

Meydanın hər yerində ABŞ komandası parıldadı. Temp, aqressiya, özünəinam – hər şey yerində idi. Ancaq bir reallıq var: bir oyunla turnir qazanılmır.

Avstraliya sürprizi və D qrupunda gərgin düstur

ABŞ azarkeşləri üçün növbəti siqnal bir gün sonra gəldi. D qrupunun digər oyunu – Türkiyə – Avstraliya qarşıdurması – kağız üzərində çoxlarına aydın görünürdü. Türkiyənin heyətində Avropa nəhənglərindən gələn adlar: Real Madrid-in Arda Güler-i, Juventus-un hücumçusu Kenan Yildiz və başqaları. Lakin meydanda adlar yox, Avstraliyanın amansız intizamı danışdı.

2:0. Avstraliya Türkiyəni susdurdu və qrupun bütün hesablarını yenidən yazdı. İndi gələn cümə günü keçiriləcək USA–Australia oyunu bir anda turnirin ilk böyük düyünlərindən birinə çevrilib. ABŞ qalib gəlsə, D qrupunda sükanı tam əlinə keçirəcək və pley-off mərhələsinə gedən yolda özünə komfortlu zolaq açacaq.

28 ildən sonra qayıdan Şotlandiya və nəhənglərin kölgəsi

Turnirin ilk günlərindəki yeganə sarsıntı bu deyildi. 28 illik fasilədən sonra dünya çempionatına qayıdan Şotlandiya C qrupuna lider kimi başlayıb. Haiti üzərində qələbə onlara yalnız üç xal yox, həm də tarixi bir tablo qazandırdı: eyni qrupda futbol aristokratiyası – beşqat çempion Braziliya və son illərin güc mərkəzlərindən biri olan Mərakeş var.

Braziliya və Mərakeş üz-üzə gələndə çoxları qrupun taleyini müəyyən edəcək duel gözləyirdi. 1:1 hesabı isə hamını hesab aparmağa məcbur etdi. Şotlandiya hələlik zirvədədir. “Hələlik” – bu sözü indi bu qrupun üzərindən silmək çətindir.

İlk xalını alan Qatar, ağır çəkililərin duelləri

Heç-heçə söhbəti açılmışkən, şənbə günü daha bir tarixi nəticə qeydə alındı. Qatar – İsveçrə oyunu 1:1 başa çatdı və bu xal Körfəz ölkəsinə mundial tarixində ilk xalını gətirdi. Qatar cəmi ikinci dəfə dünya çempionatında çıxış edir; 2022-ci ildə ev sahibi kimi avtomatik vəsiqə qazanmış, amma üç oyunun hamısında uduzmuşdu. İndi isə ən azı xal sütununda sıfırı sildilər.

Bazar günü F qrupunun ağır çəkililəri – Niderland və Yaponiya – üz-üzə gəldi. 2:2 hesabı, temp və gərginlik bu oyunu turnirin ilk həftəsinin vizit kartlarından birinə çevirdi. Hər iki komanda gücünü göstərdi, amma heç biri meydanı tam diktə edə bilmədi.

Curaçao-nun 17 dəqiqəlik yuxusu

Dünya çempionatının romantik tərəfi isə başqa arenada yaşandı. Turnirin ən kiçik ölkəsi – cəmi 158 min əhalisi olan Curaçao – ilk dəfə mundial səhnəsinə çıxdı. Rəqib? Tarix, ənənə və soyuq hesab maşını kimi işləyən Almaniya.

Almaniya gözlənildiyi kimi erkən qol vurdu. Amma Curaçao təslim olmadı, hesabı bərabərləşdirdi. Növbəti 17 dəqiqəlik hissə isə həmin adanın futbol tarixində bəlkə də heç vaxt unudulmayacaq. Skor lövhəsində 1:1, meydanda isə Karib dənizinin kiçik təmsilçisi ilə dünya nəhənginin bərabər rəqəmlərlə yazılan dueli.

Sonra Almaniya öz klassik ssenarisini işə saldı. Temp artdı, fərq böyüdü, nəticə 7:1 oldu – bu hesab Almaniya üçün dünya çempionatlarında yad deyil. Amma Curaçao üçün o 17 dəqiqə çox şey demək idi: bu səviyyədə inamın, cəsarətin mümkünlüyü.

İranın gəlişi, təhlükəsizlik kölgəsi və Los Anceles oyunu

Həftənin davamında isə gözlər yalnız meydanda olmayacaq. Bazar ertəsi Los Anceles Stadium-da İran – Yeni Zelandiya oyunu keçiriləcək. Bu matç ətrafında futbol qədər siyasət də dolaşır. Fevralda ABŞ və İsrailin İrana qarşı hərbi zərbələrindən sonra, İran millisinin ümumiyyətlə turnirdə iştirak edib-etməyəcəyi sual altında qalmışdı.

Komanda əvvəlcədən hazırlıq düşərgəsini Tucson, Arizona-da qurmağı planlaşdırırdı. Sonradan qərar dəyişdi: baza Meksikanın Tijuana şəhərinə köçürüldü. Səbəb kimi davam edən gərginlik və təhlükəsizlik narahatlıqları göstərildi. ABŞ hökuməti İran millisinin ölkəyə yalnız hər üç qrup oyunundan bir gün əvvəl daxil olmasına icazə verir. Bu, turnirin ən qeyri-adi logistik ssenarilərindən birini yaradıb.

Mbappé səhnəyə çıxır, Messi tarix dalınca gedir

Çərşənbə axşamı isə mundialın ulduzları öz sözünü deməyə hazırlaşır. Fransa və Kylian Mbappé I qrupunda Seneqala qarşı ilk oyuna çıxacaq. Bu qarşılaşma təkcə qrupun taleyi üçün yox, həm də Fransa millisinin bu turnirdə hansı tonla danışacağını göstərmək baxımından xüsusi çəkidədir. Mbappé-nin hər toxunuşu, hər sprinti indi artıq sadəcə epizod yox, çempionluq yürüşünün proloqu kimi oxunur.

Eyni gün J qrupunda isə futbol tarixinin ən böyük adlarından biri yenidən mərkəzə gəlir. Argentina və Lionel Messi ardıcıl ikinci dünya çempionluğunun ovuna başlayır, ilk rəqib isə Əlcəzairdir. Tarix kitabları bu yolda nə qədər çətinlik olduğunu xatırladır: mundialı yalnız iki ölkə ardıcıl qoruyub – 1938-ci ildə İtaliya, 1962-ci ildə Braziliya. Messi və yoldaşları indi həmin qısa siyahıya adlarını yazdırmaq üçün yola çıxırlar.

Turnir hələ ilk həftəsindədir, amma artıq kifayət qədər sual doğurub: ABŞ bu startı davam etdirə biləcəkmi? Avstraliyanın sürprizi sistematik gücə çevriləcəkmi? Şotlandiya nəhənglərin kölgəsində yolunu itirməyəcəkmi? Və ən əsası – bu beş həftənin sonunda kuboku qaldıran komanda hansı qrup oyunundan sonra öz hekayəsinin həqiqətən başladığını deyəcək?