Dünya Kubokunda Dörddəbir Final: Həlledici Mərhələ
Dünya Kubokunun “işgüzar ucu” başlayır. Son 16-liyin ilk zərbəsi şənbə vurulur və növbəti dörd gün ərzində dünya futbolunun ən ağır çəkili komandaları dörddəbir finala çıxmaq üçün bir-birini sıxışdıracaq.
Bu, artıq səhv bağışlamayan zona, xırda detallarla qazanılan və uduzulən oyunların vaxtıdır.
Canada – Morocco
4 iyul, şənbə, Houston Stadium – 17:00 GMT
Canada üçün ən yaxşı plan bəlkə də çoxdan geridə qalıb: Yassine Bounou-nu öz tərəflərinə çəkmək. Keçmiş baş məşqçi Benito Floro bunu cəhd etmişdi, amma nəticə vermədi. Bounou həyatının ilk üç ilini Montrealda keçirsə də, ürəyi Morocco ilə qaldı.
Qətərdə Canada onun qarşısından keçməyə çalışanda, nəticə 2:1 oldu və şimallılar qrupda ilişib qaldı. İndi isə tablo fərqlidir. İlk iki Dünya Kuboku qələbəsindən sonra “Maple Leafs” özünə daha inamlı gəlir.
Onların oyunu kənarlardan açılacaq. Sağ cinahda Tajon Buchanan, sol tərəfdə isə müdafiədən ön xəttə çəkilən Alphonso Davies. Zədələnmiş arxa bud əzələsi ilə bağlı narahatlıqlara baxmayaraq, Davies qrup mərhələsində South Africa ilə oyunda meydana qayıtdı – bu, Bayern Munich ilə Çempionlar Liqası yarımfinalından bəri ilk rəqabətli matçı idi.
Mərkəzdə Jesse Marsch əl gəzdirib. US-də doğulan baş məşqçi zədəli Ismael Kone-nin (Qatarla oyunda ayağı qırılıb) yerinə Nathan-Dylan Saliba-ya güvənir. Canada üçün bu, həm risk, həm fürsətdir.
Morocco isə yenilənmə prosesində hücumda axtardığını tapmayıb. Amma onların bir üstünlüyü var: arxada Bounou dayanır. “Atlas Lions” yaxşı bilir ki, iş penaltilərə qalsa, şansı xeyli artır. Onların üçün gizli plan sadədir – 120 dəqiqə dözmək, qalanını qapıçı həll edər. Qalibin çox güman ki, dörddəbir finalda France ilə toqquşacağı ehtimalı bu oyunun gərginliyini daha da artırır.
France – Paraguay
4 iyul, şənbə, Philadelphia Stadium – 21:00 GMT
Paraguay bu turnirdə sürpriz komandalardan biri oldu. Amma tarix France üçün xəbərdarlıq lövhəsi kimidir: bu rəqibi yüngül almaq olmaz.
1958-ci ildə France ikinci hissədə Paraguay qarşısında geri düşmüşdü, sonra isə oyunu darmadağın etdi – 7:3. 1998-ci ildə isə La Albirroja yalnız əlavə vaxtda Laurent Blanc-ın qolu ilə yola salındı.
İndi mənzərə başqa cürdür. France rəqiblərin yanından sanki sprintlə keçir. Paraguay Germany hücumunu kilidləməyi bacardı, amma Kylian Mbappe qarşısında eyni səviyyədə müqavimət göstərmək tamam başqa məsələdir.
France oyunu mərkəzdən qırmağa hazırlaşır. Michael Olise və Adrien Rabiot-nun oyunquruculuğu, cinahlardan gələn enlik, uzaq məsafədən zərbələr – Olise, Rabiot və bəlkə də Theo Hernandez-in ayağından. Gustavo Gomez və müdafiə xətti mövqe tutmaq üçün hər saniyə mübarizə aparmalı olacaq.
France sürəti diktə edəndə, rəqibin səhv payı sıfıra yaxın olmalıdır. Paraguay bu ritmə tab gətirə bilsə, bu, Dünya Kubokunun ən cəsarətli müdafiə performanslarından biri kimi yadda qala bilər.
Brazil – Norway
5 iyul, bazar, New York/New Jersey Stadium – 20:00 GMT
Brazil üçün bu rəqəmin özü xoş deyil: dünya futbolunda onlara qarşı müsbət balansı olan cəmi üç komanda var – Netherlands, Hungary və Norway. Və məhz Norway ən gur səsi çıxaranıdır: Brazil-ə hələ uduzmayıblar (2 qələbə, 2 heç-heçə).
Bu matçın arxasında köhnə hesab da yatır. 1998-ci ildəki mübahisəli qrup oyunu, gec verilən penalti, Kjetil Rekdal-ın qolu və 2:1 hesablı məğlubiyyət. US hakim Esse Baharmast epizodu düzgün görmüşdü, amma Brazil azarkeşlərinin yaddaşında həmin qərar hələ də qıcıq yaradır. O vaxt qrupun lideri yenə Brazil olmuşdu, Norway isə Morocco-nu qabaqlayıb ikinci pillə ilə 1/8 finala çıxmışdı.
O, həm də Norway-nin Dünya Kuboku final mərhələsində son görünüşü idi. Yeganə dəfə pley-offa yüksəldikləri həmin turnirdə Italy onları ilk raundda dayandırdı.
Bu dəfə Brazil qığılcım axtarırdı və onu Japan-a qarşı oyunda tapdı. Ehtiyatdan meydana daxil olan Endrick dinamikanı dəyişdi. Boy və fiziki güc baxımından Norway müdafiəçiləri ilə müqayisədə “cırtdan” görünə bilər, amma məhz belə oyunçular sonda fərqi yaradır. Norway-nin nizam-intizamlı, ağır müdafiəsinə qarşı onun hər toxunuşu təhlükəyə çevrilə bilər.
Brazil üçün bu, həm revanş, həm də öz brend futboluna qayıdış imtahanıdır. Norway isə tarixini qorumağa çıxır: “Brazil-ə uduzmayan yeganə nəsil” statusu birdən-birə yox ola bilər.
Mexico – England
5 iyul, bazar, Mexico City Stadium – 00:00 GMT (bazar ertəsinə keçən gecə)
Bu qarşılaşmanın formulu köhnə baş məşqçi Juan Carlos Osorio-nun sözləri ilə qısa ifadə olunur: hündürlük və xarakterin dueli.
Mexico City 2 240 metr yüksəklikdə yerləşir. Bu, 7 350 fut deməkdir. Burada El Tri-nin sürətli, topa nəzarət edən oyunu rəqibləri təkcə taktiki yox, fiziki olaraq da boğur. Turnirdə indiyə qədər Guadalajara və Mexico City-də keçirdikləri dörd oyunun hamısını qazanıblar – ümumi hesab 8:0.
Mexico-nun oyununun təməlini topa sahibolma təşkil edir. Öndə Raul Jimenez və Colombia mənşəli Julian Quinones cütlüyü nəhayət ritm tutub. Onların hərəkəti, boş zonalara qaçışları, cərimə meydançasında yerlərini yaxşı tapmaları England müdafiəsini daim ayıq saxlamağa məcbur edəcək.
Statistika isə tam birtərəfli deyil. England tarixən Mexico ilə duellərdə üstün olub – 6 qələbə, 2 məğlubiyyət, 1 heç-heçə. Buraya 1966-cı ildə Wembley-dəki 2:0 hesablı Dünya Kuboku qələbəsi də daxildir. Amma Mexico City başqa hekayədir: burada England hələ qələbə görməyib (0-2-1). Yeganə məğlubiyyət isə futbol tarixinin ən məşhur epizodlarından biri ilə yadda qalıb – Diego Maradona-nın “Tanrının əli”.
İndi isə səhnədə Harry Kane var. England heç vaxt bu səviyyədə bitirici hücumçu ilə Mexico City-yə gəlməyib. Thomas Tuchel yüksəkliyin təsirini azaltmaq üçün komandanı oyuna mümkün qədər yaxın vaxtda şəhərə gətirməyi planlaşdırıb. FİFA isə gözlənilən fırtınaları nəzərə alaraq start saatını dəyişməyi müzakirə edirdi.
Nə olursa-olsun, bir şey dəqiqdir: qalib növbəti raundda Brazil və ya Norway ilə toqquşacaq. Bu da oyunun tempini və risk həddini bir az da qaldırır.
USA – Belgium
6 iyul, bazar ertəsi, Seattle Stadium – 00:00 GMT (çərşənbə axşamına keçən gecə)
USA nəhayət “doğrudanmı güclüdürlər?” sualına cavab vermək imkanı qazanıb.
Bosnia-Herzegovina üzərində 2:0 hesablı qələbə – 2002-ci ildən bəri Dünya Kubokunda UEFA təmsilçisinə qarşı ilk qələbə – komandanın özünəinamını kəskin artırdı. Amma indi Mauricio Pochettino çətin tapmacanın qarşısındadır. Folarin Balogun cəza səbəbindən oynaya bilməyəcək və hücum xətti birdən-birə çox nazik görünür.
Baş məşqçinin əlinin altında cəmi iki nominal hücumçu var: Ricardo Pepi və Haji Wright. Bu, taktiki variantları məhdudlaşdırır, amma USA-nın çevik, enerjili orta xətti bu çatışmazlığı qismən kompensasiya edə bilər.
Belgium isə Senegal qarşısında nəyə qadir olduğunu göstərdi. 0:2 hesabı, tükənən vaxt və Rudi Garcia-nın riskli, bəlkə də Dünya Kuboku tarixinin ən cəsarətli dəyişikliklərindən biri. O, Kevin De Bruyne və Jeremy Doku-nu kənara aldı, əvəzində Dodi Lukebakio və dayaq yarımmüdafiəçisi Nicolas Raskin-i oyuna atdı. Hücum oyunu dərhal açılmadı, amma 86-cı dəqiqədən sonra hər şey dəyişdi.
Bu komanda kiçik ölkədir – ərazisinə görə Massachusetts ştatı ilə müqayisə olunur – amma USA ilə matçlarda nəhəng kimi davranır. 1930-cu ildəki ilk Dünya Kuboku duelindən bəri ardıcıl altı qələbə. USA bu seriyanı qırmaq üçün yanır.
Qalibin növbəti mərhələdə Portugal və ya Spain ilə üz-üzə gələcəyi faktı matça əlavə strateji ölçü qatır. Burada təkcə tarix yazılmır, eyni zamanda növbəti raund üçün qorxulu siqnal göndərilir.
Portugal – Spain
6 iyul, bazar ertəsi, Dallas Stadium – 19:00 GMT
Portugal rəhbərliyi Roberto Martinez-i məhz belə gecələr üçün gətirmişdi. İndi isə sınaq saatı çatır.
Martinez uzun müddət Cristiano Ronaldo-dan maksimumu sıxıb çıxara bilən məşqçi təsiri bağışlayırdı. Amma Croatia ilə son oyunda qərarları çox şey dedi: əvvəlcə Bruno Fernandes və Vitinha, ardınca isə Ronaldo meydandan alındı. Buna baxmayaraq, Portugal gec də olsa, qələbə qolunu tapdı. Bu, həm məşqçinin avtoritetini, həm də komandanın çevikliyini göstərən epizod idi.
Qarşıda isə alov kimi formaya girən Spain dayanır. La Roja-nın hücumu ritm tutub. Dani Olmo mərkəzdə oyunun tempini diktə edir, Lamine Yamal yavaş-yavaş özünü rahat hiss etməyə başlayıb, Mikel Oyarzabal isə epizodları qolla tamamlayır.
Tarix bu dueli daha da yükləyir. 2010-cu ildə Spain, Dünya Kubokuna gedən yolda Portugal-ı 1:0 hesabı ilə yolda saxlamışdı, Cristiano Ronaldo həmin oyunda susdurulmuşdu. 2018-ci ildə isə Ronaldo cavabını verdi – 3:3 hesablı oyunda het-trik.
İndi səhnə yenidən qurulur. Eyni aktyorların bəziləri hələ də buradadır, amma süjet dəyişib. Portugal üçün bu, Martinez-in layihəsinin nə qədər dayanıqlı olduğunu sübut etmək imkanıdır. Spain üçünsə yeni nəslin Dünya Kubokunun ən böyük səhnəsində hakimiyyət iddiasıdır.
Bu raundun sonunda cəmi səkkiz komanda qalacaq. Kim tarix yazacaq, kim isə sadəcə dipnot kimi yadda qalacaq? Dünya Kubokunun ritmi indi həqiqətən başlayır.
