Dünya Kubokunun final bileti: qiymətlərin uçurumu
Dünya futbolunun ən böyük səhnəsinə – Dünya Kubokunun finalına bilet tapmaq indi təkcə şans deyil, demək olar ki, sərvət məsələsidir. Fifa-nın rəsmi yenidən satış platformasında MetLife Stadium-da 19 iyulda keçiriləcək final üçün bəzi biletlərin qiyməti artıq futbol məntiqini çoxdan geridə qoyub.
Aşağı tribunada, qapı arxasındakı 124-cü sektorda yan‑yana dörd yer. Qiymət cəmi bir kliklə görünür: təxminən 2,3 milyon dollar, yəni 1,71 milyon funt sterlinq. Sadəcə dörd oturacaq üçün.
Burada daha bir detal var: Fifa bu rəsmi yenidən satış platformasında qiymətləri özü təyin etmir, amma hər alışdan da, hər satışdan da 15 faiz komissiya götürür. Yəni təşkilat nə qədər bahalaşma varsa, onun üzərindən də payını alır.
Sənaye standartları arqumenti
Qurumun rəsmi açıqlaması isə soyuq rəqəmləri “bazar reallığı” adı ilə örtməyə çalışır. Fifa bildirir ki, qurduğu satış və ikinci bazar modeli ev sahibi ölkələrdəki böyük idman və əyləncə tədbirlərinin standart praktikasına uyğundur. Yenidən satış üçün tətbiq edilən rüsumların da Şimali Amerikanın idman və əyləncə sektorundakı “sənaye standartları” ilə uzlaşdığı vurğulanır.
Fifa-nın “dəyişkən qiymət” strategiyası da eyni çərçivəyə salınır: tələbat artdıqca qiymətlərin uyğunlaşdırılması, satışın və stadionun doluluğunun optimallaşdırılması, “ədalətli bazar dəyəri”nin tapılması.
Kağız üzərində məntiqli görünə bilər. Ekranda görünən rəqəmlər isə başqa hekayə danışır.
Eyni tribunada – uçurum kimi fərqlər
MetLife Stadium-un aşağı tribunasındakı keçid zolağına yaxın sadə bir oturacaq üçün qoyulan qiymət: 207 min dollar, təxminən 153 600 funt sterlinq. Üçüncü, ən yuxarı mərtəbənin son sıradakı ikinci kateqoriya yeri isə 138 min dollar (təxminən 102 400 funt) dəyərində siyahıya salınıb.
Bir neçə addım kənarda isə başqa bir oturacaq. Onun üçün istənilən məbləğ 23 min dollar, yəni təxminən 17 min funt. Eyni stadion, eyni oyun, eyni gün – amma qiymətlər arasında uçurum.
Platformada hazırda görünən ən ucuz final biletləri belə az qala əlçatmazdır: yuxarı tribunada, qapı arxasında, ən yuxarıdan cəmi dörd sıra aşağıda olan dörd yer üçün təxminən 11 min dollardan başlayan qiymətlər (təxminən 8 200 funt). Bu, “minimum” səviyyədir.
İnfantino-nun müdafiəsi: “Yeganə gəlir mənbəyimiz budur”
Fifa prezidenti Gianni Infantino isə bu kəskin rəqəmləri açıq şəkildə müdafiə edir. Onun arqumenti sadədir: Dünya Kuboku təşkilat üçün hər dörd ildən bir yeganə böyük gəlir mənbəyidir və əldə olunan bütün vəsait üzv assosiasiyalar arasında futbolun inkişafına yönəldilir.
O, vurğulayır ki, Dünya Kubokundan milyardlarla gəlir əldə olunsa da, Fifa qeyri-kommersiya təşkilatıdır və gəlirlərin tamamı 211 ölkədə oyunun təşkili və inkişafına yatırılır. İnfantino-nun sözlərinə görə, bu ölkələrin təxminən dörddə üçü Fifa-nın ayırdığı qrantlar olmadan milli səviyyədə futbol təşkil edə bilməzdi. Ona görə də “düzgün balans” axtarışından danışır və əlavə edir ki, Fifa üçün əsas, hələlik isə yeganə böyük gəlir gətirən tədbir Dünya Kubokudur.
Bilet qiymətlərinə baxan azarkeş üçün bu balansın harada qurulduğu isə açıq sual olaraq qalır.
Yeni “front category” və azarkeş qəzəbi
Çərşənbə günü Fifa Dünya Kuboku üçün daha bir bilet paketi satışa çıxardı. Buraya 1-ci, 2-ci və 3-cü kateqoriyalarla yanaşı, son vaxtlar əlavə olunan yeni “front category” qiymətləri də daxil edildi.
Məhz bu yeni kateqoriya sosial şəbəkələrdə ciddi narazılıq yaradıb. Azarkeşlər iddia edir ki, onlar artıq müəyyən kateqoriyadan yaxşı yerlər alıblar, amma indi eyni kateqoriyada daha üstün mövqelər “front category” adı altında saxlanılıb və nəticədə özlərinə tribunada daha əlverişsiz yerlər düşüb.
Tribunadakı hər metr hesablanır, hər baxış bucağı ayrıca qiymət alır. Bütün bunların fonunda sual təkcə bu deyil ki, Dünya Kubokunun finalını kim izləyəcək. Əsas sual budur: bu oyunu tribunadan izləmək artıq yalnız milyoner oyunu oldumu?
