Dünya Kubokunun Unudulmaz Anları: Messi, Haaland və Qapıçıların İnanılmaz Performansı

Bu Dünya Kubokunun yaddaşlarda qalacaq anları çox idi, amma bəziləri turnirin ritmini, nəfəsini, hətta sarsıntılarını müəyyənləşdirdi. Ulduzlar səhnəyə çıxdı, gözlənilməz adlar parladı, nəhənglər büdrədi, tribunalar isə bəzən meydandakı oyunu belə kölgədə qoydu.

Möhtəşəm qollar: Messi, Cabral və başqaları

Argentina – Cape Verde oyununun qapalı, gərgin atmosferini bir toxunuş dağıtdı. Lionel Messi çətin ötürməni qaçışın içində zərifcə ram etdi, ikinci toxunuşunda isə demək olar ki, boşluq olmayan bucağı tapdı. Topu yuxarı küncə yönəldən həmin zərbə texnikanın saf təntənəsi idi, 39 yaşlı dahinin hələ də bu səviyyəni diktə etdiyini xatırladan imza hərəkət.

Elə həmin oyunda Sidny Cabral tarix yazdı. Əlavə vaxtın 103-cü dəqiqəsi, cərimə meydançasının kənarından sağ ayaqla bükülən zərbə, topun Emiliano Martinez üçün əlçatmaz olan yuxarı küncə sancılması – Cape Verde üçün xəyala bənzər an idi. Argentina sonda 3–2 irəlilədi, amma Cabralın qolu bu turnirin simvolik kadrlarından birinə çevrildi.

Qrup mərhələsində Kerim Alajbegovic-in Bosniya və Herseqovina – Qatar oyunundakı solo reydi xüsusi qeyd olunmalıdır. Müdafiəçilərin arasından süzülən, driblinqlə sahəni yarıb keçən qaçış və sonda havaya qalxan, zərif, amma amansız sağ ayaq zərbəsi – fərdi ustalığın təmiz nümunəsi idi.

Erling Haaland isə Norveç – Brazilia qarşılaşmasında sanki “adi” bir zərbə vurdu. Amma həmin sağ ayaq toxunuşu həm güc, həm də dəqiqlik baxımından mükəmməl idi. Norveçə 1/8 finalda tarixi qələbə qazandıran bu qol, onun turnirdəki dominant çıxışının möhürü oldu.

Argentina – İsveçrə 1/4 finalı sıx, əsəbi, açar an gözləyən matç idi. O anı Julian Alvarez tapdı. Uzaq məsafədən sağ ayaqla burulan, havada istiqamət dəyişdirən zərbə yuxarı küncdə dayandı və oyunun taleyini həll etdi. Uzun müddət lazımi dəyəri verilməyən hücumçu burada səhnəni təkbaşına ələ aldı.

Norveç üçün digər yadda qalan epizod Antonio Nusa-nın Fildişi Sahili ilə oyunda vurduğu qol idi. Cərimə meydançasında kiçik bir bədən fəndi, rəqibi oyundan salan o xırda “şimi”, ardınca isə incə bükülən, yuxarı küncə oturan zərbə. Hücumçu üçün bu, demək olar ki, ideal açılış idi.

Qapıçıların gecəsi: möcüzə xilaslar

Bu turnirdə qapıçılar da ulduzlu anlar yaşadı. Haiti millisinin qapıçısı Johny Placide-in Mərakeşə qarşı etdiyi ikiqat seyv buna parlaq nümunədir. Əvvəlcə ayaqları ilə, dərhal sonra isə sola uzanaraq təkəlli müdaxilə – refleks, cəsarət və soyuqqanlılığın birləşdiyi epizod idi.

Azteca stadionunda Mexiko – England duelində Jordan Pickford üçün demək olar ki, hər toxunuş həyati əhəmiyyət daşıyırdı. Raul Jimenez-in aşağı küncə gedən baş zərbəsini sola atılaraq çıxarması, İngiltərənin tarixi qələbəsinin gizli dönüm nöqtələrindən biri oldu.

Norveç – Brazilia matçında Orjan Nyland isə nadir rast gəlinən epizodla yadda qaldı. Komanda yoldaşı Kristoffer Ajer topu təsadüfən öz qapısına yönəltdi, Nyland isə geriyə qaçaraq, inanılmaz çevikliklə havaya sıçrayıb topu dirəyə çırpdı. Bu, sadəcə seyv yox, instinkt və öncəgörmənin nümayişi idi.

Tunisin qapıçısı Aymen Dahmen Yaponiya ilə oyunda Takehiro Tomiyasu-nun yaxın məsafədən zərbəsində imkansızı bacardı. Top xətti keçməyə hər an hazır idi, amma o, əllərini elə bir anda uzatdı ki, sanki fizika qanunları qısa müddətlik dayandı.

Avstraliyanın qapıçısı Patrick Beach Türkiyəyə qarşı oyunda Abdulkerim Bardakci-nın təxminən 30 metrdən vurduğu, yuxarı qalxan zərbəni sağa atılaraq dirəyə toxunduranda, bu, qapıçı sənətinin klassik epizodlarından birinə çevrildi.

İran millisinin qapıçısı Alireza Beiranvand isə Belçika ilə matçda iki mərhələli reaksiyası ilə seçildi. Kevin De Bruyne-in zərbəsinə çata bilməsə də, mövqeyini bərpa edib Maxim de Cuyper-in altımetrlik zonadan vurduğu zərbəni dayandırdı. Bu, sırf əzmkarlığın və oyunu oxumağın nəticəsi idi.

Turnirin ulduzları: Rodri, Messi, Mbappe, Bellingham…

Rəsmi olaraq FİFA-nın Qızıl topu Spain kapitanı Rodri-yə verildi. O, turnirin ən yaxşı futbolçusu kimi qiymətləndirildi və buna səbəb də aydındır: həm Spain, həm də Manchester City üçün “əvəzolunmaz” statusunu bir daha təsdiqlədi. Turnirin ən yaxşı komandasının mərkəzində oyunu diktə etdi, tempi təyin etdi, təhlükəni boğdu.

Gümüş top Lionel Messi-yə, bürünc isə Kylian Mbappe-yə qismət oldu. Messi 39 yaşında oyunu idarə edir, yarımmüdafiə ilə hücum arasında görünməz ipi çəkir, xüsusən də England-a qarşı dramatik yarımfinalda tempi öz istədiyi kimi dəyişirdi. O, sadəcə veteran deyil, hələ də bir millətin futbol nəfəsidir.

Mbappe turnirə əvvəldən fərqli gəlmişdi. Mətbuat konfranslarında rahat, özünə inamlı, meydanda isə partlayıcı idi. Qollar, liderlik, təzyiq altında soyuqqanlılıq və topu itirdikdən sonra belə geriyə işləməsi – onun oyununa yeni qatlar əlavə etdi.

Jude Bellingham üçün bu Dünya Kuboku başqa mərhələ idi. Real Madrid-in yarımmüdafiəçisi bəzi oyunlarda England-ı sırf iradəsi ilə daşıdı, matçların içində sürəti artırdı, oyunun axarını dəyişdi. Turnir boyu səviyyəsini daha da yuxarı qaldırdı.

Lionel Messi barədə fikirlər isə demək olar ki, yekdillidir. Liderlik, oyun zəkası, böyük matçları həll etmə bacarığı – Argentina-nın finala qədər yürüşündə hər addımda onun izi var idi. Səkkiz oyunda səkkiz qol, dörd qol ötürməsi, England-a qarşı yarımfinalda iki asssist – rəqiblər onu bir hissəlik susdura bilsə də, tamamilə yox edə bilmədi.

Michael Olise isə başqa cür iz qoydu. Spain-ə qarşı yarımfinalda sıx nəzarət altında qalsa da, turnir boyu yeddi qol ötürməsi ilə fərqləndi. Sweden-ə qarşı 1/16 finalda vurduğu qayçı zərbəsi dirəyə dəyib qayıtsa da, tribunada olan jurnalistləri belə ayağa qaldırdı.

John Murray və başqa şərhçilər üçün Messi artıq qanunları pozan fiqurdur: 39 yaşında bu ritmdə oynamaq, demək olar ki, fizikanın özünə meydan oxumaqdır.

Gənc ulduzlar səhnədə: Cubarsi, Bouaddi, Haaland, Vozinha və digərləri

Turnirin ən yaxşı gənc oyunçusu mükafatı Spain-in 19 yaşlı mərkəz müdafiəçisi Pau Cubarsi-yə verildi. O, komandasının hər dəqiqəsində meydanda oldu, yalnız bir qol buraxan müdafiənin mərkəzində divar kimi dayandı. Xüsusən də France-a qarşı yarımfinaldakı performansı onu gələcəyin superulduzu kimi göstərdi.

Morocco-nun Ayyoub Bouaddi-si isə artıq Ligue 1 azarkeşləri və skautlar üçün tanış idi, amma Brazilia ilə ilk oyunda dünya səhnəsinə gurultulu çıxış etdi. Meydanda topdan çox onun hərəkəti izlənilirdi – mövqe seçimi, boş zonalara qaçışları, bəzi mütəxəssislərə Patrick Vieira ilə Luka Modric-i birləşdirən nadir profil təsiri bağışladı.

Erling Haaland-ın adı “breakout” kimi səslənməyə bilər, amma ABŞ-da yaratdığı təsir fərqli idi. Bu turnirdən sonra o, sadəcə Avropa futbolunun ulduzu yox, qlobal pop mədəniyyət fiquruna çevrildi.

Cape Verde millisinin 40 yaşlı qapıçısı Vozinha isə Dünya Kubokunun emosional hekayələrindən birinin mərkəzinə düşdü. Spain-lə debüt matçında yeddi möhtəşəm seyv, Argentina ilə oyunda daha səkkiz qeyri-adi xilas – ən kiçiklərdən gələn böyük hekayə idi. Turnir öncəsi təxminən 50 min olan sosial şəbəkə izləyici sayı qısa müddətdə 29 milyonu keçdi.

USA millisində Alex Freeman müdafiə xəttində çıxışı ilə diqqət çəkdi. Komandası 1/8 finalda turnirlə vidalaşsa da, onun oyunu baş məşqçi Mauricio Pochettino-nun dilindən “mövqeyində dünyanın ən yaxşılarından biri ola bilər” kimi qiymətləndirmə aldı.

Switzerland millisinin 20 yaşlı hücumçusu Johan Manzambi isə böyük səhnədə sıxılmadı. Dörd oyunda üç qol, üzündən getməyən təbəssüm, tamaşaçıları əyləndirən oyun tərzi – zədəyə görə turniri erkən başa vursa da, artıq Premier League-də Aston Villa-ya təxminən 50 milyon funtluq keçidi onun potensialının rəsmi təsdiqidir.

Mexico millisinin 17 yaşlı yarımmüdafiəçisi Gilberto Mora da diqqət mərkəzinə düşdü. Start heyətinə qədər yüksəldi, Luka Modric-i xatırladan oyun üslubu ilə gələcəyin böyük adlarından biri ola biləcəyini göstərdi.

Unudulmaz atmosferlər və tribunaların hekayəsi

Azteca stadionunda Mexico – England oyunu yeddi Dünya Kuboku görmüş təcrübəli müxbiri belə sarsıtdı. Tribunadakı səs-küy, Meksika himninin oxunuşu, rənglər, emosiyalar – bu, sadəcə futbol matçı yox, hisslərə hücum idi.

ABŞ-ın müxtəlif şəhərlərində tribunalar öz hekayəsini yazdı. Paraguay – Germany oyunu sonrası Boston stadionunun ətrafında ağlayan, gülən, bir-birinə sarılan Paraguay azarkeşləri üçün bu, həyatlarının ən böyük günü idi. Cəmi bir penalti seriyası, amma bir xalq üçün nəsillərə danışılacaq xatirə.

Lionel Messi-nin bu Dünya Kubokundakı ilk oyununda vurduğu het-trik isə sanki hamıya eyni mesajı verdi: “hələ bitməmişəm”. Argentina-nı daha bir titula daşımaq cəhdi elə o gündən başladı.

Cape Verde-nin Argentina-nı son saniyəyə qədər titrətməsi, Cabral-ın möhtəşəm bərabərlik qolu, tribunadakı şok və heyrət – genişlənmiş formatın gətirdiyi “kiçiklərin böyük hekayəsi”nin ən güclü nümunələrindən biri idi.

ABŞ-da jurnalistlər üçün də bu turnir fərqli idi. Filadelfiyada France – Paraguay oyunu öncəsi pikap maşının arxasında bişirilən sosislər, “BBC-dən gəlmisən? Mütləq selfi çəkdirməliyik” deyən azarkeşlər, hər küncdə səslənən “Is it coming home?” sualı – futbolun qlobal dil olduğunu bir daha xatırlatdı.

Məyusluqlar: Brazilia, Senegal, Portugal, USA…

Hər böyük turnirin öz böyük məyusları olur. Bu dəfə siyahının başında Brazilia dayanırdı. Carlo Ancelotti ilə birlikdə komanda Dünya Kubokunda ağır, ləng, “un-brazilian” bir üslubla oynadı. 1/8 finalda Norveçə layiqli şəkildə uduzarkən bütün zəif cəhətləri üzə çıxdı.

Senegal tarixinin ən istedadlı heyətlərindən biri ilə gəldi, amma meydandan kənar problemlər, uyğun mühitin yaradılmaması komandaya baha başa gəldi. Belgium-a qarşı 2–0 öndə olduqları 1/16 finalda taktiki səhvlər və oyun idarəçiliyindəki çatışmazlıqlar üstünlüyü əldən vermələrinə səbəb oldu. Bu nəsil üçün böyük fürsət əldən çıxdı.

Scotland üçüncü yer vasitəsilə növbəti mərhələyə çıxmağı cüzi fərqlə əldən verdi. Qərarın bir neçə gün gecikməsi, gözləmə gərginliyi, sonda isə məyusedici xəbər – bu, ölkə azarkeşləri üçün acı təcrübə idi.

Cristiano Ronaldo və Portugal isə favoritlər sırasında göstərilsə də, Spain-ə 1–0 hesablı 1/8 final məğlubiyyəti ilə dayandı. Ronaldo beş oyunda üç qol vurdu, amma komanda ümumi performans baxımından gözləntiləri doğrultmadı.

USA üçün turnir əla başlamışdı. Ev sahibi kimi dalğa yaratmışdılar, amma Folarin Balogun ətrafında yaranan qalmaqal və Belgium-a qarşı dişsiz oyun hər şeyi dağıtdı.

Finalın MetLife stadionunda keçirilməsi də birmənalı qarşılanmadı. Nəhəng tutuma baxmayaraq, azarkeşlər üçün əlçatan olmaması, ora gedib-qayıtmağın bahalılığı və çətinliyi ciddi narazılıq doğurdu. Bəziləri Philadelphia-nın daha məntiqli seçim olacağını düşünürdü.

France isə Spain-ə qarşı yarımfinalda gözləniləndən qat-qat solğun göründü. Ulduzlarla dolu hücum xətti demək olar ki, heç nə yarada bilmədi, oyun ritmi tapılmadı və bu, turnirin ən böyük taktiki məyusluqlarından biri kimi yadda qaldı.

Azarkeşlər: Meksika dalğası, Viking sıraları və Argentina dənizi

Bu Dünya Kubokunun ürəyi tribunalar idi. Mexico azarkeşləri xüsusilə seçildi. Mexico City-də bir restoranın içində England-dan gələn jurnalistlərin elan olunması ilə bütün zalın spontan alqışa başlaması, Azteca-da iki oyunda yaradılan atmosfer – bu, futbol sevgisinin canlı sübutu idi.

Curacao azarkeşləri Philadelphia stadionunda sanki adanı tam heyətlə tərk etmişdilər. 150 minlik ölkənin səsi tribunaları silkələdi. Amma şəhərləri 48 saatlıq Brazilia şəhərinə çevirən Brazilia azarkeşləri başqa səviyyədə idi – təkcə stadionları yox, küçələri, meydanları da ələ keçirdilər.

Colombia azarkeşləri Kansas City-dəki Arrowhead stadionunu Ghana ilə oyunda rəngli, ritmik bir şənliyə çevirdilər. Sanki matç yox, festival idi.

Norveç azarkeşləri isə Dünya Kubokuna öz imzalarını atdılar: “Viking row”. Qırmızı köynəklərlə sıralanıb sinxron şəkildə “qayığa minən” tribunalar, matçlardan sonra futbolçuların da onlara qoşulması bu turnirin vizual simvollarından birinə çevrildi. England-la 1/4 finalda Norveç 1–0 öndəykən “You’re going home” melodiyasını oxuyan azarkeşlərin cəmi bir neçə dəqiqə sonra Jude Bellingham-ın bərabərlik qolu ilə susması isə futbolun ironiyasını xatırladan an idi.

Los Angeles-də böyük Meksika icması hər Mexico oyununu şəhər bayramına çevirdi. Qələbələrdən sonra atəşfəşanlıqlar, hər yerdə yaşıl formalar – Dünya Kubokunun ruhu bu küçələrdə daha aydın hiss olunurdu.

Argentina azarkeşləri isə həm Miami, həm də Kansas City-də 60 mindən çox fanatla stadionları mavi-ağ dənizinə çevirdi. Dəqiqə bir, son saniyəyə qədər susmayan nəğmələr, gərgin anlarda belə davam edən ritm – bu, komandanın meydandakı döyüşünə birbaşa təsir edən enerji idi.

Bu turnir bitdi, amma sual qalır: bu qədər fərqli hekayənin, bu qədər güclü obrazın içində növbəti Dünya Kubokunda kim səhnəni ələ alacaq?