Eddie Howe dönəmi bitdi: Newcastle-da sarsıdıcı ayrılıq

Eddie Howe artıq Newcastle United-in baş məşqçisi deyil. Klub daxilindən sızan məlumata görə, 48 yaşlı mütəxəssis vəzifəsini dərhal qüvvəyə minməklə tərk edir. Pre-sezonun ortasında, komandanın hələ yeni mövsümə hazırlaşdığı bir vaxtda.

Son oyun? Çərşənbə günü Bristol City-yə 1:4 hesablı ağır məğlubiyyətlə başa çatan yoldaşlıq görüşü. Sanki bir dövrün son kadrı idi.

Uğurlardan böhrana gedən yol

Howe noyabr 2021-də, klubun Saudi Public Investment Fund tərəfindən alımından cəmi bir ay sonra St James’ Park-a gəlmişdi. O vaxt Newcastle düşmə zonasından çıxmağa çalışan, özünəinamını itirmiş bir komanda idi. Howe isə həmin komandanı təkcə xilas etmədi, yenidən ayağa qaldırdı.

Onun rəhbərliyi altında Newcastle:

• 70 illik böyük daxili kubok həsrətinə son qoydu və 2025-ci ildə Carabao Cup-ı qazandı;
• 2023 və 2025-ci illərdə Çempionlar Liqasına vəsiqə əldə etdi;
• Avropanın elitasına qayıdışla St James’ Park-ı yenidən alovlandırdı.

Statistika da bu hekayəni təsdiqləyir. Howe Premier League-də Newcastle-in başında 179 oyuna çıxıb: 84 qələbə, 38 heç-heçə, 57 məğlubiyyət. Klub tarixində ən çox Premyer Liqa qələbəsi qazanan baş məşqçi odur. Qalibiyyət faizi – 46,9%. Newcastle üçün bu göstəricini yalnız Kevin Keegan üstələyib.

Amma son mövsüm bu parlaq tabloya ağır kölgə saldı.

2024-25 mövsümündə beşinci yer. Ardınca isə ötən mövsümdə 12-ci pillə, 38 oyunda 17 məğlubiyyət. Çempionlar Liqasında son-16 mərhələsinə qədər irəliləmiş Newcastle Barcelona-ya ümumi 3:8 hesabı ilə uduzdu. EFL Cup-ın müdafiəsi isə yarımfinalda dayandı. Meydanda ritm, tribunada inam, klubun içində isə balans itdi.

Transferlər, gərginlik və dönüş nöqtəsi

Bu yay gedişat Howe üçün dözülməz həddə çatdı. Klubun maliyyə reallıqları və PSR qaydaları fonunda satışların qaçılmaz olduğu hamıya bəlli idi. Mənbələr bildirir ki, Howe bunu başa düşürdü, amma transfer siyasətinin ümumi istiqaməti onu təəccübləndirib.

O, ilin əvvəlində – satışların labüdlüyünə baxmayaraq – St James’ Park-da qalmaq qərarı vermişdi. Amma yay aylarında fikir dəyişdi. Təzyiq, itkilər və perspektiv bir nöqtədə üst-üstə düşdü.

Keçən yay klub təxminən 240 milyon funt sərmayə qoymuşdu. İndi isə tablo tam fərqlidir:

• hücumun sütunu Alexander Isak Liverpool-a satılıb;
• Sandro Tonali Tottenham-a gedib;
• Anthony Gordon Barcelona-ya keçib;
• kapitan Bruno Guimaraes üçün Arsenal təzyiqi artırır.

Howe Isak-ın itirilməsini yanvarda “daimi çətinlik” kimi təsvir etmiş, dəfələrlə mətbuat konfranslarında gücləndirməyə ehtiyacdan danışmışdı. Onun üçün bu yay yalnız bir yenilənmə dövrü deyil, həm də öz əsərinin sökülməsini izlədiyi bir mərhələ oldu.

Bu fonunda, Newcastle-ın başına yeni adın gətiriləcəyi gözlənilir. Saudi Pro League təmsilçisi Al-Ahli-ni çalışdıran Matthias Jaissle, Howe-un varisi kimi göstərilir. Rəsmi təsdiq olmasa da, istiqamət aydındır: klub yeni texniki kursa keçir.

“Bu, mayda olmalı idi”

Klub daxilində qərar yetişərkən, tribunada və şəhərdə başqa bir sual dolaşır: “Niyə indi?”

True Faith: Newcastle United Podcast layihəsinin simalarından Charlotte Robson bunu belə dəyərləndirir: bu ayrılığın vaxtını anlamaq çətindir. Onun fikrincə, may ayında – mövsüm bitən kimi, çox sayda yüksək səviyyəli baş məşqçi bazarda olarkən – bu addımı atmaq daha məntiqli görünürdü. O vaxtdan artıq Howe-un istirahətə ehtiyacı olduğu hiss olunurdu.

Son mövsümün ikinci yarısında zəif çıxışlar yalnız xal cədvəlində deyil, Howe-un üzündə də iz buraxmışdı. Yorğunluq, gərginlik, daimi təzyiq – hamısı açıq görünürdü. İndi isə ayrılıq pre-sezonun ortasında baş verir və bu, təbii olaraq, əlavə suallar doğurur.

Mart ayında Newcastle-ın icraçı direktoru David Hopkinson “hazırda baş məşqçi dəyişikliyi ilə bağlı söhbət aparmadıqlarını” demişdi. Cəmi bir neçə ay sonra klub tam əks istiqamətə döndü.

Azarkeşlərin səsi: minnətdarlıq, qorxu, qəzəb

Howe-un gedişi ilə Newcastle azarkeşlərinin emosiyaları bir nöqtədə toplanmır. Şəhər həm minnətdarlıq, həm də narahatlıq içindədir.

Bir tərəfdə onu “şəhərə qığılcımını qaytaran” adam kimi görənlər var. Komandanı düşmə zonasından çıxarıb Çempionlar Liqasına aparan, “bitmiş” sayılan futbolçuları yenidən formalaşdıran, St James’ Park-a qorxusuz, hücumameylli futbol gətirən məşqçi kimi.

Digər tərəfdə isə bu ayrılığı “fəlakət” adlandıran səs tonları yüksəlir. Bəziləri üçün Howe uzun illərdir klubun uğurlarının soyuqqanlı memarı, taktiki beyni idi və indi Newcastle birdən-birə yenidən aşağı pillələr uğrunda mübarizə aparan komanda obrazına sürüşə bilər.

Sezon abunəçisi olan azarkeşlərdən bəziləri ürəkağrısı ilə danışır: kubok qələbəsi, böhran dövründə komandanı bir yerdə saxlamaq cəhdi, zədələrə, PSR məhdudiyyətlərinə baxmayaraq göstərilən müqavimət – bütün bunların fonunda ümidlə gözlənilən yeni mövsüm bir anda mənasız görünməyə başlayıb. “Eyni köhnə Newcastle” qorxusu yenidən gündəmdədir.

Başqa səs tonları isə xəbərdarlıq edir: Howe-u getməyə çağıranlar indi ehtiyatlı olmalıdırlar. Çünki indi artıq arzu yox, reallıq var. Və bu reallıqda klubun yalnız irəli getməsinə ümid etmək qalır.

Yarımçıq qalan layihə

Eddie Howe-un Newcastle layihəsi tamamlana bilmədi. O, Steve Bruce-dən aldığı komandadan fərqli, ambisiyalı, Avropa səhnəsinə qayıdan, tribunaları yenidən ayağa qaldıran bir kollektiv yaratdı. Amma bu kollektiv indi yenidən parçalanır.

Onun dövrü rəqəmlərlə yox, atmosferlə xatırlanacaq: St James’ Park-da Çempionlar Liqası himni, böyük qələbələr, meydanda qorxusuz presinq, şəhərin klubla yenidən nəfəs alması.

İndi isə növbə Matthias Jaissle və ya gələcəkdə gələcək hər kəsə keçir. Newcastle yeni kursa çıxır, amma sükanın bu qədər kəskin çevrildiyi bir anda tək bir sual asılı qalır:

Bu dəyişiklik klubu növbəti pilləyə qaldıracaq, yoxsa Howe-un qurduğu nərdivanı söküb onu yenidən aşağı mərtəbələrə qaytaracaq?