Eddie Howe və Newcastle: Çətin Mövsümün Sonu

Eddie Howe St James’ Park-da tək dövrə vururdu. Kağız üzərində.

Reallıqda isə tribunalar onu qucaqlamışdı.

Son ev oyunu, 17 may, West Ham-a qarşı. Mövsümün yorğunluğu, zədələr, itirilən xallar – hamısı sanki bir anlıq kənara çəkilmişdi. “Eddie Howe’s black and white army” şüarı stadionun üstünü almışdı. Eynilə 2023 və 2025-ci illərdə Çempionlar Liqasına vəsiqə qazanılanda olduğu kimi.

Bu dəfə ab-hava fərqli idi.

Bu, kubok qazanılan, Avropa gecələri yaşanan mövsüm deyildi. Bu, Howe-un klubdakı ən çətin ili idi. Və məhz buna görə, St James’ Park-ı tərk etməyən o minlərlə azarkeş, o səs-küy, o alqışlar baş məşqçinin yadından çıxmayacaq. Sanki Newcastle son düzülüşdə, tükənmək üzrə olan mövsümün son nəfəsində yenidən bir az hərəkət, bir az impuls tapmışdı – mümkün 9 xaldan 7-si götürülmüşdü.

Amma bir oyun hələ qalırdı.

Və o oyun, Fulham səfəri, Newcastle üçün çox tanış bir kabusu yenidən səhnəyə çıxardı. Qəribə rotasiyalar, ritmsiz performans, dişsiz hücum. 2:0 hesablı məğlubiyyət, mövsümdə 17-ci liqa itkisi. Səfər sektoruna tərəf başıaşağı gedən futbolçular, donuq baxışlar.

Groundhog Day hissi.

Howe özü də gizlətmədi: “Bu mövsüm çox zərbələr aldıq”. Əslində, bu, vəziyyəti yumşaq ifadə etmək idi.

Klub rəhbərliyi də bunu görməməzlikdən gəlmədi. Hələ mayın əvvəlində şimalda, Northumberland-də illik toplantıda sahiblər, icraçılar, əsas qərarvericilər bir masa arxasına yığışıb, “buradan necə qalxırıq?” sualını masaya qoymuşdular.

“Hazırda müəyyən bir vəziyyətdəyik və onlar başa düşmək istəyirlər: niyə buradayıq, nə edirik və bunu necə düzəldəcəyik”, – klubdakı yüksəkvəzifəli şəxslərdən biri belə deyirdi.

Emosional partlayış yox, soyuq analiz. Rəqəmlər, performans, zədə yükü, transfer siyasəti – hamısı xırdalığına qədər didik-didik olunub. Nəticə aydındır: böyük dəyişikliklər gəlir. Yeni mövsüm başlayanda bu heyət tanıdığımız Newcastle olmayacaq.

Anthony Gordon məsələsi bunun simvoluna çevrilib. Bayern Munich ilə Newcastle arasında qiymətləndirmə uçurumu hələ qalır, klub “yalnız bizim şərtlərimizlə” satmağa hazır olduğunu bildirir. Amma Gordon-un gedəcəyi get-gedə daha real görünür.

Bu fondda ehtiyac siyahısı da ağırdır: minimum bir qapıçı, bir cinah müdafiəçisi, bir yarımmüdafiəçi və ən azı iki hücumçu.

Howe özü də artıq açıq danışır. Təkrarlanan meydan problemlərindən “məyus” olduğunu deyir, klubun bu yay nə etməli olduğunu “çox aydın” gördüyünü vurğulayır. 12-ci yer – bu layihə üçün qəbuledilməzdir.

Təkcə yeni simalar kifayət etməyəcək, amma Howe başqa klubların bir transfer pəncərəsi ilə necə sıçrayış etdiyini xatırladır. Doğru oyunçu, doğru profil, doğru xarakter – və cədvəldə tam fərqli mənzərə.

Sporting director Ross Wilson-un rəhbərlik etdiyi yay yenidənqurması məhz buna görə kritikdir. Howe bu prosesdə həm diaqnozun, həm də həllin bir hissəsi kimi görülür.

Bu, təəccüblü deyil. Elə bu yaxınlarda, keçən mövsüm o, Newcastle-ın 70 illik böyük daxili kubok həsrətinə son qoyub Carabao Cup-ı qazandırmışdı.

Amma standartlar aşağı düşüb. Klub daxilində də etiraf olunur: bu mövsüm kifayət qədər yaxşı olmayıb.

Meydan üzərindəki qeyri-sabitlik, baş məşqçinin də obrazına köçüb. Newcastle-dan nə gözləyəcəyinizi bilmək olmurdu, eyni şey Howe üçün də keçərli idi. O, çox vaxt formul axtaran, kombinasiyalar dəyişən, müdafiəni bərkitmək, hücumu azad buraxmaq arasında qalan məşqçi təsiri bağışladı.

İndi plan aydındır: planı yenidən sıfırlamaq, plançanı təmizləmək.

Newcastle bir vaxtlar rəqibi öldürmək instinktinə görə seçilirdi. 2024-25 mövsümündə heç bir komanda üstünlükdən daha az xal itirməmişdi – cəmi yeddi. Alexander Isak tez-tez ilk qolu vuran, hesabı bərabərləşdirən, fərqi artıran adam idi. O vururdu, qalanı isə yaxşı təşkil olunmuş kollektivin işi idi – oyunu bağlamaq, tempə nəzarət, ağıllı faullar, vaxt qazanmaq.

Sonra Isak-ın uzunçəkən, 125 milyon funtluq Liverpool keçidi gəldi. Və həmin Newcastle dağıldı.

Bu mövsüm rəqəmlər amansızdır: Newcastle Premyer Liqada üstünlükdən ən çox xal itirən komanda olub – 27 xal. Üstəlik, oyunların son 15 dəqiqəsində buraxılan 21 qol – liqanın ən pis göstəricisi. Bir vaxtlar aqressiv, dişli, rəqibə nəfəs alma imkanı verməyən komanda indi kövrək, tez qırılan, psixoloji olaraq yüklənmiş görünür.

Aston Villa ilə müqayisə qaçılmazdır. Onlar da Avropada oynadılar, amma erkən kubokdan çıxdılar, yükü daha yaxşı daşıdılar, ritm tutdular, nəhayət, Avropa Liqasını qazandılar. Newcastle isə çox cəbhədə döyüşməyi bu dəfə bacarmadı.

Mövsümün sonunda müəyyən taktiki dəyişikliklər, oyun üslubunda xırda inkişaf işartıları göründü, amma bu, artıq gec idi. Oyun təqvimi bir az yüngülləşəndə, məşq və bərpa üçün daha çox vaxt olanda belə, komanda davamlı dönüş yarada bilmədi.

58 oyundan ibarət, mental olaraq əzici bir mövsüm. Paltardəyişmə otağındakı bir çoxları üçün ilk belə təcrübə.

Bir əsas oyunçuya yaxın mənbə bunu bir cümlə ilə yığcamlaşdırdı: “Qanlı ağırdır, asan deyil”.

Hətta məşqçilər heyəti də qələbələrdən həzz ala bilmirdi. Bir neçə gün sonra gələn potensial məğlubiyyətin bütün dalğanı, bütün ab-havanı dəyişəcəyini bilirdilər.

Newcastle, əvvəlki illərdə gördüyümüz o tipik seriyaları – ardıcıl qələbə zolaqlarını – bir dəfə də qura bilmədi. Halbuki liqa məğlubiyyətlərinin 71 faizi cəmi bir top fərqi ilə gəlmişdi. Xırda detallarda, xırda epizodlarda uduzdular. Howe bu incə fərqləri yenidən öz xeyrinə çevirməyin yolunu tapmalıdır.

Tribunada oturanlar da bunu hiss edir. Mövsüm abonenti Liam Phillips bunu bir cümlə ilə xülasə edir: “Reset lazımdır”.

Onun fikrincə, Howe-un vaxtı da məhduddur: “Gələn mövsümə çox yaxşı başlamağa ehtiyacı var. İlk oyunlardan sonra Newcastle ilk 6-7-likdə olmasa, azarkeşlər çox tez çevriləcək. Bu mövsüm səbr və anlayış var idi, amma yenidən böyük xərclərdən sonra komanda pis başlasa, insanlar bu qədər bağışlayan olmayacaq”.

Bu yay səhv etmək lüksü yoxdur. Keçən yay pəncərəsi artıq xəbərdarlıq kimi durur. Klub bir çox əsas hədəfləri qaçırdı, transferlərin əksəriyyəti gec gəldi, nə chief executive, nə də sporting director vardı. Və nəhayət, klub uzun müddət dirəndikdən sonra, transfer pəncərəsinin son günündə Isak-ı satmağa məcbur qaldı.

Brentford və Bournemouth kimi klublar əsas oyunçularını satdıqdan sonra ağıllı yenidənqurma ilə ayaqda qala bildilər. Newcastle isə 100 milyon funtdan çox xalis xərclə qurduğu komandadan istədiyi effekti ala bilmədi. Howe bu prosesdə birbaşa iştirak etmişdi.

Bu transfer dalğasından yalnız Malick Thiaw birmənalı uğur sayılır. Qalanlar ya uyğunlaşma dövründə ilişib qaldı, ya da ritm tapa bilmədi.

Sentyabrdan martadək sıx təqvim o qədər ağır idi ki, yeni gələnlərin çoxu üçün adaptasiya meydanda deyil, video otağında – analiz seanslarında baş verdi. Jacob Ramsey Howe-un məşqlərinə real mənada çox az müddət görə bildi; oyunlar sıxlaşan kimi iş rejimi dəyişdi. Yarımmüdafiəçi ilk günlərdə məşqlərdəki yüksək intensivlikdən şoka düşmüşdü – halbuki Aston Villa-da Unai Emery də asan məşqçi sayılmır.

Bu, Newcastle-a gələn bir çox futbolçunun keçdiyi adaptasiya yolunun kiçik bir kəsiyi idi. Howe ümid edir ki, ötən yay gələnlər bu təcrübədən güclənmiş çıxacaq və klub bu tendensiyanı tərsinə çevirə biləcək.

Howe əvvəllər də daha böyük maaş büdcələrinə malik komandaları geridə qoymağı bacarmışdı. Bu dəfə isə özü ilə ziddiyyət təşkil edən mənzərə yarandı: Newcastle mövsümü cədvəlin aşağı yarısında, boğuşan komandalar arasında bitirdi.

Ən ağrılısı isə odur ki, ənənəvi rəqib Sunderland bu mövsüm Newcastle-ı həm evdə, həm səfərdə məğlub etdi. Və Avropaya vəsiqə – səkkiz yerin olduğu mövsümdə – əldən çıxdı.

Belə bir dalğalanma – bir mövsüm zirvə, növbəti mövsüm uçurum – davamlı deyil. Howe isə əvvəlki illərdə öz gücünü məhz geniş hazırlıq dövrlərində, həftədə bir oyunlu ritmdə göstərmişdi. İndi yenidən o şəraitə yaxın bir mühitdə işləmək şansı olacaq.

O, özü bunu belə ifadə edir: “Hər təcrübə səni daha güclü edir və yaxşı vaxtların qədrini bilməyə vadar edir. Hamımız daha yaxşı komanda kimi qayıtmağa çalışacağıq.”

Sual budur: St James’ Park tribunaları növbəti dəfə “Eddie Howe’s black and white army” şüarını ümidləmi, yoxsa şübhə ilə səsləndirəcək?