Elland Road-da gecə: Leeds və Newcastle qarşılaşması
Elland Road yenə qaynamaqdadır. Köhnə, ağır tribunalar, səs-küylə dolu gecə və iki komanda – Leeds United və Newcastle United – mövsümün əvvəlində ciddiyə alınmalı olduqlarını sübut etməyə çalışır.
Bu qarşılaşma illərin klassikləri kimi afişada parlamaya bilər, amma İngiltərə futbolunun ruhunu anlamaq istəyən üçün bu cür oyunlar həlledicidir. Tarixi klublar, öz şəhərlərinin yükünü çiyinlərində daşıyan tribunalar və bu axşam olduğu kimi, meydanda nəfəs kəsməyən ritm.
Sürətli start, erkən zərbələr
İlk fitdən bəri oyun nəfəs almağa imkan vermir. Daha bir dəqiqə tamam olmamış, uzun ötürmə sağ cinahdakı Anton Stach-ı tapır. O, özü vura bilərdi, meydanın bu nöqtəsində çoxları tərəddüd etməzdi, amma o, riskə girmir, cərimə meydançasına ötürmə edir. Müdafiəçilər araya girir, top künc zərbəsinə çıxır. Leeds artıq Newcastle cərimə meydançasında dirənib.
Künc zərbəsindən sonra isə ilk kiçik gərginlik. Fernandez-Pardo öz cərimə meydançasından topu çıxarmağa çalışarkən, top yerə dəyib qalxır və cərimə meydançasının kənarında onun əlinə toxunur. Tribunalar penalti istəyir, amma hakim və VAR komandasının qərarı qətidir: təsadüfi toxunuş, oyunu davam.
Leeds tempdən əl çəkmir. Sol cinahda Gudmundsson irəli şığıyır, cərimə meydançasına daxil olur və topu içəri ötürür. Orada isə gözlənilməz, amma çox ağrılı epizod: zərbə düz Gonzalez-in sifətinə dəyir. Elland Road bir anlıq donur, bəziləri penalti ümidilə qışqırır, amma hakim fitini yalnız zədələnmiş oyunçu üçün çalır. Gonzalez yerdədir, başı dumanlı, amma qısa müalicədən sonra ayağa qalxır. Bu dəfə Newcastle üçün təhlükə sovuşur.
Leeds-in enerjisi, Newcastle-in səbr planı
Oyun ritmi qısa müddətdə vəhşi sürətə çatır. 10-cu dəqiqədə meydanda sanki forma itir, amma Leeds-in enerjisi göz qabağındadır. Ev sahibləri özlərinə o qədər inanır ki, hər topu sanki son hücum kimi oynayırlar. Newcastle isə başqa yolla gedir: zərbəni udur, tempin düşməsini gözləyir və oyunu idarə etməyə çalışır.
9-cu dəqiqədə qonaqlar topu öz aralarında dövr etdirərək, bu qaynayan atmosferi bir qədər soyutmaq istəyirlər. Müdafiə xəttindən başlayan paslar, mərkəzdə qısa kombinasiyalar… Amma Leeds pressinqi yüksəkdə qurur, Newcastle məcbur qalıb topu Hornicek-ə qaytarır, o isə uzun ötürmə ilə təhlükədən qaçır.
Bu, iki fərqli planın toqquşmasıdır. Leeds – cəsarətli, dikine oynayan, cinahları zorlayan, tempə güvənən komanda. Newcastle – səbirli, strukturuna inanan, mərkəzdə nəzarəti ələ almaq istəyən komanda.
İlk real təhlükələr: Ampadu, Bogle və Bogle-un hədəfi tapan zərbəsi
12-ci dəqiqədə Leeds-in planı yenidən işə düşür. Sol cinahdan Okafor sürət götürür, rəqibini keçib içəri qayıdır. Top Stach-a, ordan isə arxadan gələn Ampadu-ya düşür. Uelsli yarımmüdafiəçi bütün bədənini zərbəyə qoyur, top qapını tutur, amma qarşısına çıxan komanda yoldaşı Calvert-Lewin onu kəsir. O, ofsayddadır və epizod onsuz da dayandırılacaqdı, Hornicek də sanki zərbəyə hazır idi. Yenə də bu, Leeds-in Newcastle cərimə meydançasında necə rahat hərəkət etdiyini göstərir.
İki dəqiqə sonra növbəti xəbərdarlıq gəlir. Tanaka sağ cinahda topu saxlayıb uzaq dirəyə asır. Justin orada yaxşı yüksəlir, topu başla geri – artıq yaxın dirək tərəfə – qaytarır. Bogle dönərək aşağı zərbə vurur, top qapıya doğru sürüşür, amma Hornicek bu dəfə əla reaksiya göstərir, aşağı atılaraq güclü qolu ilə topu kənara itələyir. Bu, oyunun ilk həqiqi qurtarışıdır və qonaqlar üçün ciddi xəbərdarlıq.
Newcastle-in zəif nöqtəsi və Leeds-in planı
Leeds-in quruluşu aydındır. Farke üç mərkəz müdafiəçisi və iki mərkəz yarımmüdafiəçisi ilə arxanı bağlayır, qanad müdafiəçilərinə isə demək olar ki, tam azadlıq verir. Bogle və Gudmundsson daim yüksəkdədir, cinahları genişləndirir, cərimə meydançasına kəsik ötürmələr və ön dirəyə aşağı kroslar axtarırlar.
Mərkəzdə Okafor dərinlikdən sürətlə çıxır, onu izləmək Newcastle müdafiəçiləri üçün əzaba çevrilir, çünki o, klassik mərkəz hücumçusu kimi yox, ikinci dalğadan gələn qaçışlarla təhlükə yaradır. Stach isə bir qədər geri çəkilərək, mərkəzdə say üstünlüyü qurur və oyunu diktə etməyə çalışır. Bu sxemdə Calvert-Lewin cərimə meydançasında hədəf nöqtə, Okafor isə arxadan gələn bıçaq kimidir.
Farke-nin başqa bir gizli planı da var: topu mümkün qədər Gonzalez-ə yönləndirmək. Newcastle-in mərkəzində Hall və Lewis Miley texniki cəhətdən çox rahatdır, onlara təzyiq etmək çətindir. Amma Gonzalez topu alanda, Leeds pressinqi dərhal sıxlaşır, onu səhvə sürükləmək, oradan top qoparıb sürətli keçidə çıxmaq niyyətindədir.
Newcastle-in cavabı: cinahlara hücum və struktur dəyişikliyi
Bu oyuna qədər Newcastle yayda böyük dəyişikliklərdən keçib. Kubok qazandıran baş məşqçi getdi, kapitan və ən yaxşı yarımmüdafiəçi satıldı, əsas hücumçu da yola salındı. Kağız üzərində bu, zəifləmə kimi görünürdü, amma yeni dövrdə komanda qəribə şəkildə daha çevik və daha təhlükəli təsir bağışlayır.
Matthias Jaissle bu axşam da cəsarətli qərarlar verib. Ön dördlükdə iki dəyişiklik: Jacob Murphy və ilk dəfə start heyətində yer alan Mathias Fernandez-Pardo meydana çıxıb, Anthony Elanga zədəlidir, Joe Willock isə ehtiyatda gözləyir. Skamyada daha bir maraqlı detal var: Lewis Miley-in qardaşı Mason Miley də ehtiyat oyunçular sırasındadır.
Jaissle-nin planı sadə, amma aqressivdir: Leeds-in üçlü müdafiəsinin kənarlarına hücum, cinah mərkəz müdafiəçilərinin arxasına qaçışlar, qanad müdafiəçilərinin arxasında boşluq tapmaq. Hall-ın tez-tez mərkəzə daxil olub say balansını düzəltməsi, Wissa-nın isə Fernandez-Pardo ilə yanaşı ön xəttdə ikinci hücumçu kimi hərəkət etməsi gözlənilir. Bu, Leeds-in üç mərkəz müdafiəçisini daha çox seçim qarşısında qoyur: birini Calvert-Lewin, birini Okafor, birini də Wissa ilə məşğul etməli olacaqlar.
Mövsümün fonu: fürsət qapısı açılıb
Bu oyunun əhəmiyyəti yalnız bu gecə ilə məhdudlaşmır. İngiltərənin böyük klublarından bəziləri hələ də özünü tapa bilmir. Liverpool, Chelsea, Manchester United – hamısı problemlərlə boğuşur, heyət balansı, oyun üslubu, itkilər… Bunu hamı görür. Elə buna görə də bu cür daha “sabit” görünən layihələr üçün Avropa yarışları xəyal olmaqdan çıxıb, real hədəfə çevrilə bilər.
Leeds keçən mövsüm liqada qalmağı rahat şəkildə həll etdi, yayda isə ağıllı transferlərlə genişləndi: qapıda James Trafford, qarşısında Tarik Muharemović və Nico Elvedi, hücum xəttinə isə Harry Wilson-un yaradıcılığı əlavə olunub. Bu gün start heyətində olmasa da, həmin əlavələr komandanın ümumi keyfiyyətini qaldırıb.
Newcastle tərəfdə isə hekayə bir az daha kəskindir. Klub həm kubok qazandıran dövrü bağladı, həm də əsas simalarını itirdi. Amma mərkəzdə Nico González tez uyğunlaşdı, Lewis Miley sürətlə “tam paket” yarımmüdafiəçiyə çevrilir, Elanga, Willock və Wissa əvvəlki dövrdə tam şans tapmadıqları rolu indi daha çox alırlar. Üstəlik, hələ Matias Fernandez-Pardo, Bazoumana Touré və Aladji Bamba kimi adlara tam gücü ilə baxmamışıq.
Bu axşam Fernandez-Pardo nəhayət start heyətindədir. Onun bu komanda üçün nəzərdə tutulmuş rolu aydındır: ön xətdə əsas istinad nöqtəsi olmaq, cərimə meydançasında fərq yaratmaq. Artıq uyğunlaşma dövrü bitib, indi iş vaxtıdır.
Elland Road-un sınağı
Daniel Farke oyundan öncə meydançanın çətinliyini gizlətmir. Rəqibin sürətli keçidlərdə təhlükəli olduğunu, topa sahibkən diqqətli olmalarının vacibliyini deyir. O, komandasının yaxşı startını və azarkeşlərin yenidən həyəcanlanmasını vurğulayır. Bu tribunalara bir neçə ildir kifayət qədər əzab yaşadılıb, indi isə Elland Road yenidən özünü “ayı yuvası” kimi hiss etdirməyə başlayıb.
Newcastle cəbhəsində Jaissle Elanga-nın zədəsinin ciddi ola biləcəyini, amma dəqiq diaqnoz üçün MRT gözlədiklərini bildirir. Hall-ın yenidən müqavilə imzalamasını və oyun üslubuna tam uyğun futbolçu olduğunu qeyd edir, gənc Miley üçünsə “artıq vaxtıdır” mesajını verir. O, bu qədər təzyiq altında belə, xırda detallarda inkişaf etməyin zəruriliyindən danışır. Newcastle yeni dövrə yaxşı başlayıb, amma bu cür oyunlar həmin startın təsadüfi olub-olmadığını açıq şəkildə göstərir.
Komandalar meydana çıxanda Elland Road alovlanır. Səslər, bayraqlar, köhnə tribunaların titrəyən pillələri… Bu, ingilis futbolunun ən səmimi səhnələrindən biridir. Və bu axşamın fonunda daha böyük bir sual asılı qalır: bu iki komanda üçün bu mövsüm tavan haradadır?
Cavab bəlkə də məhz bu cür oyunlarda gizlənib. Bu gecə Elland Road-da kimin səsi mövsümün qalanına daha uzaq gedəcək?
