Eredivisie: Feyenoord-un qələbəsi və tribunalararası xaos

Hollandiyanın ən yüksək liqasında bazar günü yenə futbol yox, iğtişaş danışıldı. Kağız üzərində hər şey gözəl idi: Feyenoord səfərdə SC Cambuur üzərində 5:2 hesablı inamlı qələbə qazanır, meydanda qol, temp, hücumlar. Amma Kooi Stadion-da diqqət bir anda oyundan qopdu. Tribunalar partladı.

12-ci dəqiqədə qopan xaos

Cəmi 12-ci dəqiqə idi. Cambuur-un ev sektoru ilə üzbəüz yerləşən qonaq tribunasında Feyenoord azarkeşləri ard-arda qırmızı alışqanlar yandırdı, sonra isə hava tamamilə dəyişdi. Atəşfəşanlıqlar meydançaya, hətta ev sahibi azarkeşlərin oturduğu sektorlara doğru atılmağa başladı.

Arenanı qalın tüstü bürüdü, partlayış səsləri meydançanın kənarında eşidildi. Hakim oyunu dərhal dayandırdı, futbolçular tunelə göndərildi. Təxminən 10 dəqiqəlik məcburi fasilə – səbəb oyunun tempi yox, tribunadakı təhlükə idi.

Bir fişəng xüsusi qorxu yaratdı: o, Feyenoord qapıçısı Tjark Ernst-dən cəmi bir neçə metr aralıda partladı. Bir neçə addım fərqlə ağır zədə, hətta faciə baş verə bilərdi.

Beş azarkeş xəstəxanalıq oldu

Oyundan sonra Cambuur klubunun yaydığı tibbi məlumat hadisənin ciddiliyini tam açdı. Rəsmi açıqlamaya görə, azı beş ev sahibi azarkeş xəsarət alıb. Klub bildirdi ki, tribunaya atılan pirotexnika nəticəsində azarkeşlər “yanıq xəsarətləri, eşitmə zədələri və göz travmaları” ilə üzləşib.

Bu, artıq sadəcə “pis davranış” deyil, birbaşa bədənə xəsarət yetirən hücumdur. Leeuwarden-də futbol izləməyə gələn insanlar öz sektorlarında hədəfə çevrildi.

Feyenoord-un qələbəsi kölgədə qaldı

Meydanın üzərindəki hesab Feyenoord üçün parlaq idi, amma Rotterdam klubunun düşərgəsində sevinc yox idi. Baş məşqçi Giovanni van Bronckhorst final fitindən dərhal sonra Cambuur rəhbərliyindən üzr istədi. Qələbə, bu dəfə, ikinci plana keçmişdi.

Klubun rəsmi açıqlamasında Feyenoord hadisələrdən “qəti şəkildə uzaqlaşdığını” bəyan etdi və bu davranışı “qəbuledilməz” adlandırdı. Klub artıq bütün mövcud kamera görüntülərini tələb etdiyini, məsul şəxslərin müəyyən edilərək daxili tədbirlərin görüləcəyini bildirib.

Feyenoord-un baş direktoru Robert Eenhoorn mətbuat qarşısına çıxanda üzündəki ifadə hər şeyi deyirdi. O, nəticənin bu fon qarşısında əhəmiyyətini itirdiyini açıq şəkildə vurğuladı: “Mən sevinə bilmirəm. Məyusluq buna imkan vermir”. Eenhoorn problemin yalnız Feyenoord-la məhdudlaşmadığını, onilliklərdir davam edən ümumi stadion zorakılığının bir parçası olduğunu xatırladıb. Onun sözlərinə görə, klublar, KNVB və hakimiyyət orqanları yenidən bir masa arxasında əyləşməli, real həll axtarmalıdır.

Cambuur-un qəzəbi və təhlükəsizlik sualları

Üç mövsümlük fasilədən sonra Eredivisie-yə qayıdan Cambuur üçün bu oyun idman nəticəsindən çox, təhlükəsizlik fiaskosu kimi yadda qaldı. Klub rəhbərliyi yerli polis və dövlət qurumları ilə birlikdə tammiqyaslı araşdırma aparacağını açıqlayıb.

Rəsmi bəyanatlarında ton çox sərt idi: pirotexnikanın stadionda yandırılması və atılması “tamamilə qəbuledilməz” adlandırıldı və belə davranışın “futbol arenasında yerinin olmadığı” xüsusi vurğulandı. Cambuur üçün bu, sadəcə bir hadisə deyil, yeni mövsümdə azarkeşlərinin öz stadionunda nə qədər güvəndə olduğu ilə bağlı kəskin xəbərdarlıqdır.

Merin sərt reaksiyası və təhlükəsizlik protokolları

Leeuwarden meri Foort van Oosten də səssiz qalmadı. O, baş verənləri ən sərt ifadələrlə pislədi və bu qədər böyük həcmdə pirotexnikanın Kooi Stadion-a necə keçirildiyini araşdırmaq üçün genişmiqyaslı yoxlamaya söz verdi.

Bu sual təkcə Leeuwarden üçün deyil, bütün Eredivisie üçün aktualdır. Son illərdə Hollandiyada azarkeş iğtişaşları artan xətlə gedir, ötən mövsüm Ajax – Groningen qarşılaşmasının fişənglərə görə yarımçıq saxlanması hələ də yaddaşlardan silinməyib. İndi diqqət tribunaların necə yoxlanıldığına, girişdə hansı nəzarət mexanizmlərinin işə salındığına yönəlib.

Oyun niyə davam etdi?

Hadisənin başqa bir mübahisəli tərəfi də var: beş azarkeş xəsarət almasına baxmayaraq, oyun davam etdi. Bu, KNVB daxilində qaydaların nə qədər aydın olduğu barədə müzakirə açıb.

Mövcud prosedurlara görə, əgər fişəng və ya hər hansı obyekt bir futbolçuya və ya matç rəsmisinə dəyərsə, oyun tamamilə dayandırılmalı, nəticə ləğv edilməlidir. Azarkeşlərin xəsarət alması halında isə qaydalar bu qədər dəqiq deyil. KNVB-də peşəkar futbol yarışlarının idarə edilməsinə cavabdeh olan Jan Bluyssen də bu ziddiyyəti etiraf edib və oyunun davam etməsinin “düzgün hiss olunmadığını” bildirib.

İctimai təzyiq artır. Azarkeşlərin təhlükəsizliyi, sadəcə, protokolda kiçik qeyd ola bilməz.

KNVB üçün sərt qərar anı

Hadisədən sonra KNVB artıq açıq şəkildə təzyiq altındadır. Azarkeş zorakılığı nəticəsində bədən xəsarəti alanların sayının artması fonunda, klublara qarşı daha sərt cəzalar tələb olunur.

Federasiya öz qaydalarına yenidən baxacağını, tribunada baş verən ciddi insidentlər zamanı oyunun taleyi ilə bağlı daha kəskin və aydın mexanizmlər hazırlanacağını açıqlayıb. Məqsəd bir dənədir: azarkeşin, stadion işçisinin, futbolçunun canı hər cür nəticədən, hər cür turnir cədvəlindən üstün tutulmalıdır.

Feyenoord üç xal qazandı. Amma Hollandiyada bu həftə sonu bir sual daha gur səslənir: əgər tribunalar hər an müharibə zonasına çevrilə bilərsə, Eredivisie nə vaxta qədər bu risklə yaşaya biləcək?