Everton 1–3 Sunderland: Premier League 2025 Mövsümünün Analizi

Hill Dickinson Stadium axşam işıqları sönərkən tablo artıq hər şeyi demişdi: Everton 1–3 Sunderland. Premier League 2025 mövsümünün 37-ci turunda, adi bir mövsüm sonu oyunu kimi görünən qarşılaşma, əslində iki fərqli layihənin toqquşmasına çevrildi – biri hələ də öz kimliyini axtaran, digəri isə uzaq səfərlərdəki zəifliyini inkar edən komanda.

Böyük şəkil: cədvəldəki mövqelərin hekayəsi

Bu nəticədən sonra mövsümün ümumi rəqəmləri fon yaradır. Everton ümumilikdə 37 oyunda 13 qələbə, 10 heç-heçə, 14 məğlubiyyətlə 49 xal toplayıb. Ümumi qol fərqi -2-dir, çünki 47 qol vurub, 49 qol buraxıblar. Evdə 19 oyunda 26 qol vurub, 27 qol buraxan komanda üçün Hill Dickinson Stadium artıq qalxan deyil, sadəcə fon dekorudur: orta hesabla evdə 1.4 qol vurub, 1.4 qol buraxan balanslı, amma kəskin olmayan bir kollektiv.

Sunderland isə 37 turdan sonra 51 xalla 9-cu pillədədir, ümumi qol fərqi -7-dir – 40 qol vurub, 47-ni buraxıblar. Onların hekayəsi daha paradoksaldır: evdə 1.3 qol ortalaması ilə kifayət qədər təhlükəli, səfərdə isə 0.9 qol ortalaması ilə (19 səfərdə 17 qol) daha ehtiyatlı və çox vaxt dişsiz görünən bir komanda. Amma bu dəfə həmin “səfər kompleksi” Liverpulda izsiz silindi.

Hər iki komanda 4-2-3-1 ilə düzüləndə, oyunun çərçivəsi də aydın idi: ikiqat dayaqla mərkəzi qoruyan, “10 nömrə” üzərindən yaradıcılıq axtaran, tək forvardla cərimə meydanına hücum edən iki güc. Amma bu eyni şablonun içində keyfiyyət, intizam və struktur fərqi oyunun taleyini müəyyənləşdirdi.

Boşluqlar və itkilər: kim çatışmırdı?

Everton üçün mərkəz müdafiədə və mərkəz xəttində itkilər oyunun tonunu əvvəlcədən dəyişirdi. J. Branthwaite-in hamstring zədəsi, I. Gueye-nin zədə səbəbi ilə olmaması, eləcə də yaradıcı xəttdə J. Grealish-in ayaq zədəsi Leighton Baines-i həm topdan sonrası, həm də topa sahib olma fazalarında daha az çevik və daha az riskli plan qurmağa məcbur etdi. Nəticədə mərkəzdə J. Garner – T. Iroegbunam cütlüyü həm müdafiə məsuliyyətini, həm də ilk pas quruculuğunu daşımalı oldu.

Sunderland tərəfində D. Ballard-ın cəzalı olması, eləcə də R. Mundle və B. Traore kimi oyunçuların zədələri müdafiə xəttinin və hücum rotasiyasının dərinliyini azaltsa da, Regis Le Bris strukturdan imtina etmədi. N. Mukiele – O. Alderete mərkəz cütlüyü, sol tərəfdə Reinildo Mandava ilə birgə, daha aqressiv, önə çıxan müdafiə xətti qurdu və bu riskin bəhrəsini də aldı.

Statistik fon da intizam xəttini göstərir: Everton-un mövsüm boyu sarı vərəqələrinin ən sıx düşdüyü periodlar 46–60 və 76–90 dəqiqələrdir (hər iki aralıqda 20.83%). Bu, ikinci hissələrdə həm pressin gecikməsi, həm də oyunun qopduğu anlarda emosional reaksiyalar deməkdir. Sunderland-də isə sarı vərəqələr ən çox 46–60 aralığında (23.38%) gəlir – yəni Le Bris-in komandası fasilədən sonra temp artıranda risk də artır.

Əsas duelər: “Ovçu və qalxan”, “Mühərrik otağı”

Everton-un hücum quruluşu kağız üzərində məntiqli idi: Beto ön cəbhədə, arxasında I. Ndiaye, K. Dewsbury-Hall və M. Rohl üçlüyü, arxadan isə pas keyfiyyəti yüksək olan J. Garner və daha dinamik T. Iroegbunam. Amma Sunderland-in müdafiə profili bu tip mərkəzləşmiş hücuma yaxşı cavab verdi.

N. Mukiele və O. Alderete mərkəzdə Beto üçün hava duelini və kürəyi qapıya dayanan epizodları çətinləşdirdi, Reinildo Mandava isə sol cinahda həm müdafiə, həm də çıxış paslarında etibarlı dayaq oldu. Sunderland-in ümumilikdə 47 qol buraxması, səfərdə isə orta hesabla 1.5 qol yeməsi nəzərə alınanda, bu qədər kompakt və sərt müdafiə performansı onların mövsüm ortalamasından yuxarı idi.

“Mühərrik otağı”nda isə duel daha açıq idi. Everton tərəfində J. Garner mövsüm boyu 37 oyunda 1736–1738 arası ötürmə, 52 açar pas, 116 uğurlu müdaxilə və 9 blokla həm top paylayıcısı, həm də alıcı rolunu birləşdirib. 12 sarı vərəqə ilə liqanın ən çox xəbərdarlıq alan oyunçusu olması isə onun nə qədər aqressiv oynadığını göstərir. Bu oyunda da Garner-in rolu mərkəzdə Sunderland pressini yarmaq idi.

Onun qarşısında Sunderland cütlüyü – G. Xhaka və N. Sadiki – dayanırdı. Xhaka-nın mövsüm boyu 1753 ötürmə, 34 açar pas, 50 müdaxilə, 20 blok, 29 interception-lıq profili onu bu komandanın beyninə çevirir. O, həm də emosional liderdir; 7 sarı vərəqə, 1 qırmızı kartla sərhəddə oynayan, amma oyunun ritmini diktə edən fiqur. Onun yanında Sadiki daha çox məsafə qət edən, pressə çıxan və ikinci topları yığan rolda idi.

Hücum xəttində Sunderland-in “ovçusu” B. Brobbey idi. Onun arxasında E. Le Fée, N. Angulo və T. Hume üçlüyü həm yaradıcılıq, həm də məkana qaçışlar təmin etdi. Le Fée-nin mövsüm boyu 5 qol, 6 assist, 49 açar pas və 3 penaltidən qol (1 penaltini qaçırıb) kimi rəqəmləri var; bu, Sunderland-in hücum potensialının ağıllı ayağı olduğunu təsdiqləyir. Onun Everton-un cərimə meydançası önündə aldığı mövqelər, Everton-un iki dayaqla belə mərkəzdə say üstünlüyünü itirdiyi anları yaratdı.

Statistik proqnoz və taktiki nəticə

Mövsüm boyu rəqəmlər bu oyuna başqa ssenari vəd edirdi. Everton evdə orta hesabla 1.4 qol vurur, Sunderland isə səfərdə cəmi 0.9. Eyni zamanda Everton-un ümumi qol buraxma ortalaması 1.3, Sunderland-in isə 1.3 olsa da, səfərdə 1.5-ə yüksəlir. Kağız üzərində bu, 1–1 və ya Everton-un cüzi üstünlüyü ilə bitəcək balanslı bir oyun obrazı yaradırdı.

Lakin Sunderland-in 4-2-3-1 strukturunu daha çevik istifadə etməsi, Le Bris-in mövsüm boyu 6 fərqli sistemdən (4-2-3-1, 4-3-3, 5-4-1, 4-4-2, 4-1-4-1, 3-4-3) keçərək komandasına taktiki elastiklik qazandırması bu axşam öz bəhrəsini verdi. Everton isə 36 oyunda eyni 4-2-3-1-ə sadiq qalıb, yalnız 1 dəfə 4-3-3-ə keçib; bu sabitlik bəzən güc, bəzən isə oxunanlıq deməkdir. Sunderland bu oxunanlığı cəzalandırdı.

İntizam xətti də fərqli idi. Everton-un sarı vərəqələri əsasən ikinci hissələrdə sıxlaşır, bu da yorğunluq və gecikmiş press anlamına gəlir. Sunderland isə fasilədən sonra tempini qaldırıb, riskli, amma planlı aqressivliklə oyunu öz xeyrinə çevirdi. Hər iki komandanın mövsüm boyu penaltidə səhv etməməsi (Everton-un 2/2, Sunderland-in 4/4) hücum keyfiyyətindəki soyuqqanlılığı göstərsə də, bu oyunda fərqi müəyyən edən açar epizodlar açıq oyundan gəldi.

Nəticə etibarilə, Sunderland-in Hill Dickinson Stadium-dakı 3 qolü, sadəcə bir səfər qələbəsi deyil, onların cədvəldə ilk “yeddilik” üçün iddiasını diri saxlayan bəyanat idi. Everton üçün isə bu məğlubiyyət, -2-lik ümumi qol fərqi və 49 xallıq mövqelə birlikdə, gələn mövsüm üçün sualı kəskin qoyur: eyni strukturla davam edib fərdi keyfiyyətə güvənmək, yoxsa Leighton Baines-in cəsarətli yenidənqurmasına ehtiyac var? Bu oyunun hekayəsi, daha çox ikincinin zərurətini pıçıldayır.