Everton – Sunderland: Premier League 2025 Mövsümünün Mərkəzi Oyununa Hazırlıq

17 may 2026-cı ildə Liverpool şəhərindəki Hill Dickinson Stadium arenasında keçiriləcək Everton – Sunderland qarşılaşması Premier League-in 2025 mövsümündə 37-ci turun mərkəzi oyunlarından biri kimi görünür. Turnir cədvəlində qonşu pillələrdə qərarlaşan komandalar üçün bu matç həm mövsümü ilk onluqda bitirmək, həm də rəqib üzərində psixoloji üstünlük qazanmaq baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.

Everton hazırda liqada 10-cu yerdədir – 36 oyuna 49 xal, top fərqi 46-46. Sunderland isə cəmi bir xal geridə, 48 xalla 12-ci pillədədir və top fərqi -9-dur (37-46). Yəni bu qarşılaşma faktiki olaraq “altı xallıq” oyundur: qələbə qazanan tərəf yalnız rəqibi geridə qoymayacaq, həm də mövsüm sonu mükafat pulları və imic baxımından vacib olan ilk onluq yarışında ciddi addım atacaq.

Turnir konteksti və form dinamikası

Cədvəldə yuxarı baxanda Everton-un ümumi balansı 13 qələbə, 10 heç-heçə, 13 məğlubiyyətdən ibarətdir. “Mavilər” son form sütununda “DDLLD” seriyası ilə gəlirlər – yəni ardıcıl iki heç-heçə, sonra iki məğlubiyyət və yenə heç-heçə. Bu, komandanın son həftələrdə sabitlik tapa bilmədiyini göstərir. Eyni zamanda mövsümün ümumi form sətiri (“LWWDLDWLLDWWLWWLLDWLDWDDWLLWWLWDLLDD”) də dalğavari performansı təsdiqləyir: maksimum iki oyunluq qələbə seriyaları, amma eyni zamanda tez-tez qırılan ritm.

Sunderland-in 12 qələbə, 12 heç-heçə, 12 məğlubiyyətlik “tam simmetrik” balansı var. Son beş oyunda “DDLLW” – yəni iki heç-heçə, iki ardıcıl məğlubiyyət və ən son turda qələbə. Ümumi form xətti (“WLWDDWLWWDDLWDLWDDDDLWLWLLLDWLWWLLDD”) göstərir ki, komanda mövsüm boyu tez-tez heç-heçələrə “sığınsa” da, xüsusilə evdə daha inamlı, səfərdə isə daha kövrək olub.

Ev-səfər statistikası da bunu dəqiqləşdirir: Everton evdə 18 oyunda 6 qələbə, 5 heç-heçə, 7 məğlubiyyət (25-24) ilə oynayıb. Yəni Hill Dickinson Stadium-da tam “istehkam” təsviri yoxdur – qələbə sayından çox xal itkisi var. Sunderland isə səfərdə 4 qələbə, 6 heç-heçə, 8 məğlubiyyət (14-27) toplayıb və müdafiədə çox açılır: orta hesabla hər səfər oyununda 1.5 qol buraxırlar.

Taktiki konturlar: Everton

Everton bu mövsüm əsasən 4-2-3-1 sistemi ilə çıxış edib (21 dəfə), yalnız bir matçda 4-3-3-ə keçid edilib. Bu, iki dayaq yarımmüdafiəçi ilə mərkəzdə balansı qorumağa, hücum üçlüyü və tək forvetlə isə topa sahib olduqda rəqib cərimə meydanına sayla girməyə hesablanmış yanaşmadır.

Komanda 36 oyunda 46 qol vurub, orta göstərici 1.3 qol. Evdə bu rəqəm 1.4-ə yüksəlir və 25 ev qoluna qarşı 24 buraxılan top var. Müdafiə də oxşar səviyyədədir – 46 buraxılan qol (evdə 1.3, səfərdə 1.2 orta). Yəni Everton-un oyunları ümumilikdə balanslı, nə çox açıq, nə də tam qapalı keçir.

Mühüm məqam – “clean sheet” göstəricisi: 11 oyunda qapı toxunulmaz qalıb (evdə 6). Eyni zamanda 9 oyunda qol vura bilməyiblər. Bu, komandanın oyundan oyuna kəskin dəyişə bilən hücum performansına işarədir: ya plan işləyir və rəqib qapısı açılır, ya da yaradıcılıq çatışmazlığı fonunda “quru” qalırlar.

Cərimə zərbələrindən Everton bu mövsüm 2 penalti qazanıb və hamısını dəqiq yerinə yetirib (2/2, 100%). Bu, ən azı standart vəziyyətlərdə psixoloji üstünlük faktorudur.

Ancaq heyət xəbərləri Sean Dyche (və ya hazırkı baş məşqçiyə) üçün ciddi başağrısı yaradır. Müdafiənin sütunlarından sayılan J. Branthwaite hamstring zədəsinə görə, yaradıcılıq xəttində J. Grealish ayaq zədəsi, mərkəz dayaq zonasında təcrübəli I. Gueye isə zədə səbəbindən bu oyunu buraxacaq. Xüsusilə Branthwaite-in yoxluğu hava toplarında və cərimə meydanında liderlik baxımından riskdir, Grealish-in olmaması isə hücumda son pas və fərdi keyfiyyət çatışmazlığına gətirə bilər.

Sunderland: çevik sistem, kövrək səfər müdafiəsi

Sunderland-in statistik portreti daha elastik, amma bəzən də kimlik axtaran komanda təsiri bağışlayır. Mövsüm ərzində 6 müxtəlif sistem sınaqdan keçirilib: ən çox 4-2-3-1 (19 oyun), ardınca 4-3-3 (5 oyun), 5-4-1 və 4-4-2 (hərəyə 3-5 oyun), həmçinin 4-1-4-1 və 3-4-3. Bu qədər tez-tez dəyişən struktur rəqiblərə uyğunlaşma baxımından üstünlük versə də, bəzən də sabitlik və avtomatizmlərin çatışmamasına səbəb ola bilər.

Hücumda rəqəmlər orta səviyyədədir: 37 qol (orta 1.0), evdə 1.3, səfərdə isə cəmi 0.8 qol. Müdafiə isə evdə kifayət qədər möhkəmdir (19 buraxılan top, 1.1 orta), amma səfərdə 27 qol buraxıblar. “Clean sheet” sayının 11 olması (səfərdə 4) göstərir ki, komanda doğru günündə olduqda çox intizamlı qala bilir, lakin pis günlərdə, xüsusilə səfərdə, “dağılış” ehtimalı yüksəkdir.

Standart vəziyyətlərdə Sunderland də etibarlıdır: 4 penalti qazanıb və hamısını qola çevirib (4/4, 100%). Bu, sıx keçən matçda həlledici faktor ola bilər.

Heyət xəbərlərində isə iki ciddi itki var: müdafiənin mərkəzində D. Ballard qırmızı vərəqə səbəbindən cəzalıdır, hücum xəttində potensial fərq yarada bilən gənc R. Mundle hamstring zədəsi ilə kənarda qalır. Xüsusilə Ballard-ın yoxluğu müdafiə xəttinin yenidən qurulmasını tələb edəcək və səfərdə onsuz da kövrək olan arxa xətt üçün əlavə risk yaradır.

Yaxın keçmiş: balanslı, amma Everton üstün

Son beş rəsmi qarşılaşmaya baxanda, yalnız rəqabətli turnirləri nəzərə alsaq, mənzərə belədir:

• 10 yanvar 2026-cı ildə FA Cup Round of 64 mərhələsində Hill Dickinson Stadium-da Everton – Sunderland oyunu əsas vaxtı 1-1 başa çatıb, penaltilər seriyasında 0-3 hesabı ilə Sunderland qalib gəlib.
• 3 noyabr 2025-ci ildə Premier League-də Stadium of Light arenasında Sunderland – Everton matçı 1-1 hesablı heç-heçə ilə bitib.
• 20 sentyabr 2017-ci ildə League Cup 3rd Round mərhələsində Goodison Park-da Everton – Sunderland 3-0 hesabı ilə başa çatıb, qalib Everton olub.
• 25 fevral 2017-ci ildə Premier League-də Goodison Park-da Everton – Sunderland 2-0 hesablı ev qələbəsi qeydə alınıb.
• 12 sentyabr 2016-cı ildə Premier League-də Stadium of Light-da Sunderland – Everton 0-3 hesabı ilə bitib, qonaq Everton qələbə qazanıb.

Beləliklə, son 5 rəsmi oyunda balans: Everton-un 3 qələbəsi, Sunderland-in 1 qələbəsi (penaltilərlə), 1 heç-heçə. Yəni tarixi üstünlük aydın şəkildə Liverpul təmsilçisinin tərəfindədir, amma ən son kubok duelində Sunderland-in penaltilərlə Hill Dickinson Stadium-dan keçməsi psixoloji fonu bir qədər yumşaldır.

Taktiki qarşıdurma: nə gözləmək olar?

Everton-un 4-2-3-1-i böyük ehtimalla yenə mərkəzdə iki dayaqla Sunderland-in çevik hücumçularını qarşılamağa çalışacaq. Branthwaite və Gueye-nin yoxluğunda mərkəz müdafiə xətti və dayaq zonasında yeni tandem formalaşacaq; bu, xüsusilə hava topları və ikinci topların yığılması baxımından Sunderland üçün fürsət yarada bilər.

Sunderland isə 4-2-3-1 və ya 4-3-3 arasında seçim edə bilər. Səfərdə daha kompakt 4-2-3-1 ehtimalı böyükdür – iki dayaqla mərkəzi bağlayıb, cinahlardan sürətli keçidlərə ümid etmək onların klassik səfər planıdır. Səfərdə orta 0.8 qol vurmaqları göstərir ki, komanda çox risk etmir, daha çox oyunu “aşağı skorlu” ssenaridə saxlamağa çalışır.

Hər iki komandanın 11 “clean sheet”i və ortalama 1.3 qol buraxması, eləcə də Sunderland-in səfərdə zəif hücumu bu oyunun çox açıq “atışma”ya çevrilməyəcəyinə işarə edir. Everton-un evdə 25 qol vurub 24 buraxması, Sunderland-in səfərdə 14 vurub 27 buraxması fonunda isə topa daha çox sahib olan tərəfin Everton olması gözləniləndir.

Cərimə zərbələrində hər iki tərəfin 100% göstəricisi var, buna görə də cərimə meydanı daxilində edilən hər kobudluq hesabın açılmasına səbəb ola bilər. Kart statistikası da diqqətəlayiqdir: həm Everton, həm Sunderland ikinci hissənin ilk yarısında (46-60 dəqiqələr) daha çox sarı vərəqə alır; bu, oyunun məhz fasilədən sonra sürətlənəcəyini və təzyiqin artacağını göstərə bilər.

Yekun qənaət

Statistika, turnir cədvəli və heyət vəziyyəti birlikdə götürüldükdə, Everton azacıq favorit görünür: ev faktoru, tarixi üstünlük və Sunderland-in səfər müdafiəsinin kövrəkliyi buna əsas verir. Bununla belə, Everton-un son forması sabit deyil, mühüm itkilər var və Sunderland-in ən son FA Cup duelində eyni arenada penaltilərlə qalib gəlməsi qonaqlara inam verəcək.

Realist ssenari – gərgin, taktiki baxımdan ehtiyatlı, nisbətən aşağı skorlu oyun və hesabda minimal fərqlə qərar. Everton-un topa nəzarətdə üstün, Sunderland-in isə keçid hücumlarında təhlükəli olacağı, standart vəziyyətlərin isə matçın taleyini həll edə biləcəyi bir qarşılaşma gözlənilir. İlk onluq uğrunda bu birbaşa duel mövsümün sonuna damğa vura biləcək qədər strateji yüklüdür.