FIFA-nın rəhbərliyindəki dəyişiklik: Kevin Lamourun gedişi və Infantino-nun taleyi
FIFA baş əməliyyat direktoru Kevin Lamour qurumu tərk edib. Rəsmi açıqlama quru və qısa oldu, amma sətiraltı mənası ağırdır.
“FIFA təsdiq edə bilər ki, FIFA ilə Kevin Lamour arasında baş əməliyyat direktoru kimi əmək münasibətləri 17 avqust 2026-cı ildə başa çatıb”, – qurumun sözçüsü bazar ertəsi gecə bildirdi.
Ardınca standart cümlə: FIFA iki illik xidmətinə görə Lamoura təşəkkür etdi, gələcək karyerasında uğurlar arzuladı və mövzuya “artıq şərh verilməyəcəyini” elan etdi.
Kağız üzərində sadə kadr dəyişikliyi kimi görünə bilər. Amma fon tam başqadır.
İnfantino planını tənqid etdi – və getdi
Lamour FIFA-nın qlobal rəhbər komandasına 2024-cü ilin noyabrında qoşulmuşdu. Onu bu kabinetlərə gətirən yol isə daha əvvəl başlayıb: o, 2016-cı ildə Gianni Infantino-nun FIFA prezidenti seçilməsi üçün aparılan kampaniyanın daxili çevrəsinin bir parçası idi.
İndi isə həmin adam artıq qurumda deyil. Bir neçə həftə əvvəl Infantino-nun planını – Dünya çempionatı və digər turnirlərin kommersiya hüquqlarının bir hissəsinin satılmasını – açıq şəkildə tənqid etdikdən sonra.
Lamour ötən ay bu təklifi ictimaiyyət qarşısında sərt dildə hədəfə almışdı. O, FIFA əməkdaşlarının bu planla bağlı “aldadıldığını” deyir, layihəni isə “bir nəfərin layihəsi” adlandırırdı.
“Bizim missiyamız… futbola xidmət etməkdir, şəxsi maraqlara yox. Təəssüf ki, özünü FIFA-nın özü kimi görən, halbuki quruma xidmət etməli olan bir şəxsin şəxsi maraqlarına yox”, – fransalı funksioner demişdi.
Bu çıxış tək epizod deyildi. Ondan az əvvəl Infantino-nun yüksək səviyyəli müşaviri Carlos Cordeiro də eyni planı “futbol üçün pis sövdələşmə” adlandıraraq istefa vermişdi. Elə həmin gün Infantino planı geri çəkdi.
Planın miqyası az deyildi: 20 milyard dollarlıq törəmə şirkət yaratmaq və özəl investisiya fondlarına 20 faizə qədər pay satmaqla 4,2 milyard dollar toplamaq hədəflənirdi. Etirazlar isə bu layihə rəsmən geri götürülsə belə səngiməyib.
Dördüncü müddət uğrunda mübarizə artıq asan deyil
İndi söhbət təkcə kommersiya planından getmir. Sual daha böyükdür: Infantino hakimiyyətdə qalacaqmı?
Martda keçiriləcək seçkilərdə FIFA prezidentliyinə dördüncü müddət üçün namizədliyi bir vaxtlar formal prosedur kimi görünürdü. İndi isə bu, mübahisəli və qeyri-müəyyən prosesə çevrilib.
Avropanın güclü konfederasiyası UEFA, eləcə də Asiya Futbol Konfederasiyası (AFC) və Şimali, Mərkəzi Amerika və Karib hövzəsi futbolunu idarə edən CONCACAF 56 yaşlı isveçrəli rəhbərə açıq şəkildə qarşı cəbhədə dayanıb.
Onun dayaqları hələ də var: Afrika və Cənubi Amerika konfederasiyaları Infantino-nu dəstəkləməyə davam edir. Amma qütbləşmə artıq gizlədilə bilmir.
İnsan haqları üzrə ixtisaslaşmış FairSquare təşkilatı da bazar ertəsi açıqladı ki, FIFA-nın Governance, Audit and Compliance Committee (GACC) orqanına rəsmi məktub göndərib. Məqsəd – Infantino-nun növbəti müddətə namizədliyinin qeyri-qanuni sayılmasını tələb etmək.
Müddət limiti savaşı: qaydalar kimin tərəfindədir?
Qaydalara görə, FIFA prezidentləri maksimum üç müddətə seçilə bilər. Infantino isə 2022-ci ildə bu sərhədi öz lehinə şərh etdirməyi bacardı: o, 2016–2019-cu illər arasındakı ilk dövrünün “yarımçıq mandatın tamamlanması” olduğunu və bu səbəbdən hesablanmamalı olduğunu irəli sürdü.
O, Sepp Blatter-in korrupsiya qalmaqalı fonunda istefasından sonra keçirilən fövqəladə qurultayda prezident seçilmişdi. 2019 və 2023-cü illərdə isə rəqibsiz şəkildə yenidən təsdiqləndi.
FairSquare direktoru Nicholas McGeehan beynəlxalq mediaya açıqlamasında iddiasının sərt tonunu gizlətmədi: “Verdiyimiz şikayət aydın şəkildə göstərir ki, bu, qaydaların açıq pozuntusudur və çox təhlükəli presedent yaradır. Qaydalar birmənalıdır: üç prezidentlik müddəti maksimum həddir. FIFA bu hakimiyyətə nəzarət mexanizmini sadəcə olaraq ‘ilk müddət sayılmır’ deyərək dolana bilməz”.
FIFA bu açıqlamalara cavab vermək üçün tələsmir. Qurum çərşənbə axşamı Al Jazeera-nın şərh sorğusuna dərhal reaksiya göstərməyib.
UEFA, AFC və CONCACAF təzyiqi artırır
Keçən həftə UEFA, AFC və CONCACAF Infantino-nun davranışlarının müstəqil şəkildə araşdırılması üçün çağırış edib.
Məsələyə yaxın mənbələr bildirir ki, bu məktub təkcə araşdırma tələbi deyil, həm də Infantino üçün “abırla geri çəkilmək” imkanı kimi görülür.
FairSquare-in GACC-yə ünvanladığı məktubun hazırlanmasında FIFA-nın keçmiş müstəqil Governance and Review Committee rəhbəri Miguel Maduro da iştirak edib. O, qurumun öz qaydalarına məhəl qoymamasının yolverilməz olduğunu vurğulayıb:
“2016-cı il islahatlarının əsas sütunlarından biri səlahiyyət müddəti limitləri idi. Qayda açıqdır: heç bir FIFA prezidenti üç müddətdən artıq xidmət edə bilməz. Cənab Infantino üçün bu qaydadan istisna ‘oymağı’ cəhd etmək həm bu prinsipə müqaviməti, həm də bəzi FIFA dairələrinin qaydalara qanun kimi yox, dolanmalı maneə kimi baxdığını göstərir”, – Maduro bəyan edib.
Siyasi neytrallıq iddiaları və IOC xətti
FairSquare ötən ay daha bir cəbhədə uğursuz hücuma keçmişdi. Təşkilat, Infantino-nun ABŞ prezidenti Donald Trump-a verdiyi dəstəyin Beynəlxalq Olimpiya Komitəsinin siyasi neytrallıq qaydalarını pozduğunu iddia edərək IOC-yə şikayət etmişdi.
O şikayət rədd edildi. Infantino 2020-ci ildən IOC üzvüdür və bu xətt üzrə hələlik ciddi zərbə almayıb.
Amma indi təzyiq mərkəzi dəyişib. Söhbət artıq siyasi jestlərdən yox, FIFA-nın öz konstitusiyasından gedir.
Kevin Lamour-un gedişi bu fonun son epizodu, yoxsa hələ başlanğıcıdır? Martdakı seçkiyə qədər cavab tapılacaq ən kəskin sual budur.
