FIFPRO Europe: Futbolu satışa çıxarmaq olmaz
Futbolun ürəyi – futbolçular – yenidən xəbərsiz yaxalanıb. FIFPRO Europe, FIFA-nın Dünya Çempionatı və digər turnirləri özəl kapital üçün “investisiya aktivinə” çevirmək planına kəskin etiraz edib. Söhbət sadəcə kommersiya modelindən getmir. Söhbət oyunun ruhunu dəyişəcək, motivasiyaları kökündən oynadacaq bir addımdan gedir.
Bu təklif reallaşsa, futbolçuların işlədiyi, rəqabət apardığı, karyera qurduğu turnirlərin mahiyyəti dəyişəcək. Pul axını artacaq, amma hansı bahaya? Oyunçuların rifahı, beynəlxalq oyun təqvimi, idmanın idarə olunması – hamısı bu planın kölgəsində qalır.
Qapalı qapılar arxasında hazırlanan layihə
Ən narahatedici məqam budur: bu miqyasda bir layihə demək olar ki, qapalı şəkildə hazırlanıb. Müzakirə masasında nə futbolçular olub, nə də onları təmsil edən qurumlar. FIFPRO ilə FIFA arasında yeni qurulan dialoq mexanizmləri faktiki olaraq kənara atılıb. Bu, etimadı sarsıdır.
Plan razılaşma mərhələsinə qədər gətirilib, amma əsas tərəflər – meydanda hər şeyi riskə atanlar – prosesdən kənarda qalıb. FIFPRO Europe üçün bu, sadəcə texniki prosedur pozuntusu deyil, oyuna hörmətin zədələnməsidir.
Hakimiyyət kimdə olacaq: oyunda, yoxsa kapitolda?
Təklif futbolun idarəçiliyi ilə bağlı daha dərindən suallar doğurur. Uzun illərdir FIFA qərarlarında maraqlı tərəflərin – futbolçuların, azarkeşlərin, hətta bəzi liqaların – səsi məhdud şəkildə eşidilir. İndi isə təhlükə odur ki, bu zəif səs də kommersiya maraqlarının sədası altında tamamilə itib-bata bilər.
Məsələ təkcə maliyyə deyil. Söhbət oyunun bütövlüyündən gedir. Turnirlər investisiya məhsuluna çevriləndə qərarların mərkəzində nə olacaq: idmanın inkişafı, yoxsa gəlir faizi? FIFPRO Europe bu modelə açıq mesaj verir: belə bir yanaşmanı qəbul etməyəcək və heç vaxt dəstəkləməyəcək.
FIFA daxilində nə FIFPRO, nə də futbolçuların səsvermə hüququ var. Amma bu qərarların nəticələri ilə illərlə onlar yaşayacaq. İndiki rəhbərlik gedəcək, amma sıxışdırılmış təqvim, fiziki və psixoloji yüklənmə, kommersiya diktəsi meydanda qalacaq.
Məsuliyyət dairəsi genişlənir
İndi top FIFA-nın meydanındadır. Qurum bu təklifi yenidən düşünməlidir – gecikmədən, yarımçıq dialoqlarla yox, real iştirakçılarla açıq müzakirə yolu ilə.
Hər bir milli assosiasiya da eyni dərəcədə məsuliyyət daşıyır. Məsuliyyət təkcə bu günün maliyyə hesabatı və ya sabahın kommersiya proqnozu ilə ölçülə bilməz. Onlar futbolun kimə məxsus olduğunu xatırlatmalıdır: tribunaları dolduranlara, meydanda oynayanlara, klubları ayaqda saxlayanlara.
Sahəyə yalnız federasiyalarla klublar çıxmır. Hökumətlər, ictimai qurumlar, konfederasiyalar, liqalar, azarkeşlər – hamısı bu oyunun payçısıdır. Futbol ictimai etimad obyektidir, sadəcə satılan aktiv deyil. Əgər bu xətt indi çəkilməsə, sabah çox gec ola bilər.
Futbolçuların və oyunun gələcəyi üçün mübarizə
FIFPRO Europe açıq şəkildə bildirir: futbolçuların maraqlarını və oyunun uzunmüddətli bütövlüyünü qorumağa hazır olan hər bir institutla işləməyə hazırdır. Şərt aydındır – prioritet meydandakı insan və oyunun ruhu olmalıdır, balans hesabatı yox.
Dünya futbolunun gələcəyi indi yazılır. Sual budur: bu gələcəyi meydanda tər tökənlər formalaşdıracaq, yoxsa qapalı otaqlarda imzalanan kommersiya müqavilələri?
