Fransa: Dünya Çempionu və Finalçı

2018-ci ilin dünya çempionu, 2022-ci ilin finalçısı. Tək bu iki cümlə Fransanın Şimali Amerikaya niyə turnirin ən böyük favoritlərindən biri kimi gəldiyini izah etməyə bəs edir.

Bu dəfə də eyni hekayə ilə yox, başqa bir silah anbarı ilə gəlirlər. Hücum xətti, sadəcə, zəngin deyil – dəhşətli dərəcədə güclüdür. Kylian Mbappe, klub və yığma üçün qol vurmaqdan yorulmayan maşın. Bayern Munich-də mövsümün partlayışını yaşayan Michael Olise. Luis Enrique-nin parıldayan Paris Saint-Germain komandasında ön plana çıxan Desire Doue və Ousmane Dembele. Adlar elə səslənir ki, sanki ulduz oyunu deyil, kompüter oyunu siyahısıdır.

Bu qədər seçim arasında Fransa hücumda heç kimlə müqayisə olunmur. Hətta dünya səviyyəli yığmalarla belə. Zəif nöqtə, əgər buna zəif nöqtə demək mümkündürsə, arxa xətdir. Müdafiə çox tez-tez həssas görünür, indi isə diqqətlər William Saliba-nın durumuna yönəlib. Onun sağlamlığı ilə bağlı hər xəbər Deschamps-ın gecələrini qısaldır.

Əsl sınaq isə bəlkə də meydanda yox, paltardəyişmə otağında olacaq. Bu nəsil istedadla yanaşı, böyük eqolar da daşıyır. Fransanın daxili harmoniyanı qorumaqda tarixi problemləri var, bu da hamıya yaxşı məlumdur. Amma qrup içində birlik qorunsa, bu komandaya yol kəsmək, xüsusən də Nyu-Cersidəki finala qədər, çox çətin olacaq.

Deschamps-ın son rəqsi

Didier Deschamps illərdir tənqidlərin mərkəzindədir: oyun üslubu bəyənilmir, liderliyi müzakirə olunur, bəzən öz ölkəsində belə. Amma rəqəmlər yalan danışmır. O, Laurent Blanc dövründən sonra sanki dövrünü başa vurmuş, parçalanmış bir yığmanı götürdü və yenidən dünya zirvəsinə qaytardı.

2012-ci ildən bəri Fransa onun rəhbərliyi altında tarixi bir dövr yaşadı. 2018-də Rusiyada dünya çempionluğu, finalda Xorvatiya üzərində qələbə. 2021-də Milan şəhərində İspaniyaya qalib gələrək UEFA Nations League kuboku. Bunun üzərinə iki böyük final daha: evdə keçirilən və Eder-in əlavə vaxtdakı zərbəsi ilə əldən verilən Euro 2016, sonra isə Argentina ilə penaltilərdə uduzulmuş, turnir tarixinin ən möhtəşəm oyunlarından biri sayılan 2022 dünya çempionatı finalı.

İndi isə pərdə enir. Deschamps-ın müqaviləsi iyulda başa çatır və uzadılmayacaq. Təxminən 15 illik bir dövr bitir. Nəticə necə olur-olsun, bu, onun Les Bleus ilə son rəqsi olacaq. O, ya bu eraya yeni bir kubokla möhür vuracaq, ya da meydanı varisi üçün yenidən qurulmuş, amma natamam bir mirasla tərk edəcək.

Mbappe-nin kölgəsində böyüyən ulduz: Michael Olise

Bu yığmada gözlər təbii ki, birinci olaraq Kylian Mbappe-ni axtarır. O, kapitan, on nömrə, simvol. Amma bu mövsüm Bayern Munich forması ilə göstərdikləri, inkişaf sürəti və meydandakı cəsarəti ilə başqa bir ad səhnəyə çıxır: Michael Olise.

Bundesliga-da ardıcıl ikinci mövsümdür ki, həm qolda, həm məhsuldar ötürmələrdə ikirəqəmli göstəriciyə çatır. Champions League-də də elit səviyyədə rəqəmlər yazdırır. Atalanta ilə Bergamo-da 6:1 hesablı qələbə bu mövsümün zirvələrindən biri idi: iki qol, bir assist, 90 dəqiqəlik tam hökmranlıq. O oyunda Olise yalnız statistikaya yox, oyunun ritminə də sahib çıxdı.

Fransanın son yoxlama matçında Şimali İrlandiyaya qarşı het-trik – bu da başqa bir siqnal. 24 yaşında olan bir oyunçu üçün bu mövsüm karyerasının dönüş nöqtəsi ola bilər. Təkcə klub səviyyəsində yox, yığmada da. Əgər bu ritmi turnir boyu davam etdirə bilsə, Fransa üçün həqiqi MVP rolunu Mbappe-dən alması heç də sensasiya sayılmayacaq.

Olise hücumda dağıdıcı gücdür. Yaradıcıdır, amma riskli deyil; məhsuldardır, amma tək epizodlu oyunçu deyil. Hər matçda eyni səviyyəni qorumağa başlayıb. Bu, böyük turnirlərdə ən çox axtarılan keyfiyyətdir.

Maghnes Akliouche – ehtiyatdan gələn silah

Bu yay diqqətdən yayınmamalı başqa bir ad da var: Maghnes Akliouche. Deschamps onu ilk dəfə seçmələrdə yığmaya dəvət etdi, o isə fürsəti qaçırmadı. Azərbaycanla oyunda qol, İslandiya ilə görüşdə assist – yığmadakı ilk addımlarını iz buraxaraq atdı.

Monaco akademiyasının yetirməsi olmaq özü artıq bir möhürdür. Avropanın ən güclü istedad fabriklərindən birinin son məhsullarından biridir. Ötən mövsüm isə həqiqi sıçrayışını etdi: Ligue 1 və Champions League birlikdə yeddi qol, on iki assist. Bu rəqəmlər təsadüfi bir parıltı yox, davamlı təsir gücündən xəbər verir.

24 yaşlı Akliouche sağ cinahda hücumameylli yarımmüdafiəçi kimi 4-2-3-1 sisteminə mükəmməl oturur, amma mərkəzdə on nömrə rolunda da oynaya bilir. Onu fərqləndirən isə yalnız texnika deyil. Müasir futbolda getdikcə daha çox dəyər qazanan bir qarışığı var: fiziki güc və yüksək texniki savad. Yəni nə klassik, xırda həcmli “dribler”, nə də yalnız bədənə söykənən oyunçu. Hər ikisinin ortasında, rəqib üçün çox narahat bir profil.

Start heyətində müntəzəm yer alması real görünmür. Amma məhz bu onu Deschamps üçün gizli silaha çevirir. Yorulan müdafiələrə qarşı son yarım saatda meydana atılacaq, oyunun ritmini dəyişə biləcək, bərabərliyi pozacaq bir oyunçu. Bəzən böyük turnirlər elə bu cür ehtiyatdan gələn adamların ayağından qazanılır.

Fransa Şimali Amerikaya yalnız adla yox, real güclə gəlir. Hücumda Mbappe, Olise, Dembele, Doue; ehtiyatda Akliouche kimi “joker”; kənarda isə son dəfə bu dəsti idarə edən Deschamps. Sual indi təkdir: bu nəsil daha bir finalı qazanacaq, yoxsa Fransanın böyük dövrü səssizcə bağlanacaq?