Futbol Assosiasiyası beton divarları qadağan etdi
Futbolun aşağı pillələrində illərlə adi mənzərə sayılan o boz, hərəkətsiz divarlar artıq tarixə qarışır. Futbol Assosiasiyası (FA) təhlükəsizlik üzrə genişmiqyaslı yoxlamadan sonra meydanların ətrafında bərk, möhkəm səddlərə qəti qadağa qoydu. Qərarın fonunda isə faciə dayanır.
Billy Vigarın faciəsi oyunu dəyişdi
21 yaşlı Billy Vigar. Bir vaxtlar Arsenal akademiyasının ümidverici gənci, sonradan Chichester City heyətində öz yolunu axtaran hücumçu. 2025-ci ilin sentyabrında Wingate and Finchley FC-nin meydanında keçirdiyi oyunda aldığı zədə onun son oyunu oldu.
O, matç zamanı meydanın kənarında yerləşən beton divarla toqquşdu. Diaqnoz ağır idi – “əhəmiyyətli beyin xəsarəti”. Gənc futbolçu həyatını itirdi. Bu zərbə yalnız bir ailəni deyil, bütün futbol ictimaiyyətini silkələdi.
Hadisədən sonra meydanları bəzəyən deyil, əslində təhlükə mənbəyinə çevrilən həmin divarlara qarşı etiraz səsi yüksəldi. Minlərlə insan imza atdı, qaydaların dəyişməsini tələb etdi.
Müstəqil yoxlama – sərt qərar
FA-nın sifarişi ilə 2026-27 mövsümü üçün aparılan müstəqil sağlamlıq və təhlükəsizlik araşdırması bir şeyi açıq şəkildə ortaya qoydu: meydanların ətrafında bərk səddlərə yer qalmayıb.
Hesabatda açıq yazılıb ki, artıq kişi futbolunda National League sistemində (1–6-cı pillələr), həmçinin qadın futbolunda Women’s National League-də (3–4-cü səviyyələr) meydanların ətrafında “bərk kərpic, şlak blok və ya beton baryerlərə” icazə verilməyəcək.
FA-nın rəsmi açıqlamasında vurğulanır ki, bu tip bütün mövcud baryerlər “mümkün qədər tez” sökülməlidir. Əgər konstruktiv səbəblərə görə tamamilə aradan qaldırmaq olmursa, onlar “uyğun qoruyucu örtüklə” bərkidilməli, təhlükə minimuma endirilməlidir.
Bu, sadəcə tövsiyə deyil. FA həmin liqalarda çıxış edən klublara açıq mesaj göndərib: dəyişiklik məcburidir, tədbir görülməlidir.
Oyunlar davam edir, məsuliyyət artır
Qadağa dərhal meydanların bağlanması demək deyil. Təsirə məruz qalan stadionlarda matçlar davam edə bilər. Amma şərt aydındır: klublar meydan ətrafındakı baryerlərin təhlükəsizliyini daimi qiymətləndirməli, real və icra oluna bilən dəyişiklik planı hazırlamalıdır. Və bunu “məntiqli müddət ərzində” həyata keçirməlidirlər.
Yəni lövhədəki hesab dəyişməsə də, kulislərdə oyun artıq başqa cür gedir. Hər klub üçün bu, sadəcə infrastruktur layihəsi deyil, hüquqi və mənəvi məsuliyyət məsələsidir.
Pul dəstəyi – bəhanə qalmır
Bu tip yenilənmələr, xüsusən aşağı liqalarda, heç vaxt ucuz başa gəlmir. FA və Premier League bu dəfə yalnız qayda yazmaqla kifayətlənmir, maliyyə dəstəyi də verir. Məqsəd aydındır: heç bir klub “büdcə çatışmazlığı”nı təhlükəsizliyi təxirə salmaq üçün bəhanəyə çevirə bilməsin.
Meydana çıxan hər futbolçu – istər peşəkar, istər yarı-peşəkar – artıq bilməlidir ki, qurumlar ən azı bu sahədə məsuliyyəti bölüşməyə hazırdır.
Tribunadan imza masasına
Billy Vigarın ölümündən sonra başlanan petisiya qısa müddətdə 4 minə yaxın imza topladı. Məqsəd sadə idi: futbol meydanlarının ətrafında kərpic divarların tam qadağan olunması.
Bu, sadəcə emosional reaksiya deyildi. Hərəkət siyasi müstəviyə də keçdi. Hökumət və Professional Footballers’ Association 2023-cü ilin iyununda FA, Premier League, English Football League və National League rəhbərliklərinə rəsmi məktub ünvanladı. Məktubda bu sahədə daha “proaktiv yanaşma” tələb olunurdu – yəni hadisə baş verəndən sonra yox, əvvəlcədən hərəkətə keçmək.
İllərdir meydan kənarında “oyunun sərhədi” kimi qəbul edilən beton divarlar indi futbolun təhlükə simvoluna çevrilib. Onların yerini daha yumşaq, daha təhlükəsiz baryerlər tutacaq.
Bir gənc futbolçunun həyatı geri qayıtmayacaq. Amma sual indi başqadır: bu qərar sayəsində neçə gəncin karyerası – bəlkə də həyatı – xilas olunacaq?
