Ghana futbolu təhlükə altında: Qanunsuz menecerlərin artması
Ghana Futbol Assosiasiyasının (GFA) İT direktoru Francis Adu ölkə futbolunun kölgə tərəfində sürətlə böyüyən bir problemi açıq şəkildə gündəmə çıxarıb. Söhbət meydandakı nəticələrdən yox, kənarda oyunu idarə etməyə çalışan, lakin heç bir rəsmi statusu olmayan “agentlərdən” gedir.
Adu, Patrick Akoto-nun aparıcısı olduğu GFA Podcast-də çıxış edərək, özünü futbolçu agenti kimi təqdim edən, amma nə GFA, nə də beynəlxalq qurumlar tərəfindən tanınmayan şəxslərin sayının artdığını bildirib. Onun sözlərinə görə, bu, artıq tək-tük hadisə deyil, təhlükəli tendensiyaya çevrilib.
“Ghana-da çox adam var ki, özünü agent adlandırır, amma deyil,” – deyə o, açıq şəkildə vurğulayıb. “Onlara sual verəndə deyirlər ‘player manager’dirlər. Bu anlayışı isə nə FIFA, nə də Ghana FA tanıyır.”
Bu cür “boşluqdan doğan titullar” kağız üzərində ciddiyə alınmaya bilər. Amma real həyatda nəticələri ağır olur. Adu-nun xəbərdarlığı da məhz buradan başlayır.
Onun fikrincə, lisenziyasız və nəzarətsiz fəaliyyət göstərən bu şəxslər futbolçular və klublar üçün ciddi risk yaradır: müqavilə danışıqlarında, karyera seçimlərində, maliyyə qərarlarında. Bir səhv imza – illərlə çəkilən zəhməti puça çıxara bilər.
“Agent olmaq istəyirsənsə, rəsmi prosedura əməl etməlisən və tələb olunan imtahanlardan keçməlisən,” – Adu qaydanı qısa və kəskin şəkildə ifadə edib. O, futbol idarəçiliyində təsadüfə yer olmadığını, sistemin qaydalarla işlədiyini xatırladıb.
Qaydalar pozulanda nə baş verir? Zəncirin ən zəif halqası qırılır. Bu halda isə o halqa adətən futbolçudur.
Adu-nun sözlərinə görə, prosesə nəzarət olunmadıqda oyunçular zəif tərtib olunmuş müqavilələrə imza atır, pul itirir, karyeralarında geriləmə yaşayırlar. “Bəzi klublarımız və futbolçularımız bu şəxslər işə qarışanda həqiqətən həssas vəziyyətə düşür,” – deyə o, əlavə edib.
Bu, təkcə gənc oyunçuların problemi deyil. Bəzən təcrübəli futbolçular da sənəd dili, hüquqi incəliklər və beynəlxalq transfer qaydaları ilə bağlı kifayət qədər məlumatlı olmur. Məhz bu boşluq “özünü agent adlandıranlar” üçün fürsətə çevrilir.
Adu isə çıxış yolunu aydın görür. O, Ghana futbolundakı bütün tərəfləri – klubları, futbolçuları, menecmenti – daha ayıq-sayıq olmağa çağırır. Söhbət yalnız şübhəli təkliflərə “yox” deməkdən getmir, həm də bilik qazanmaqdan, qaydaları öyrənməkdən gedir.
“İnanıram ki, klublar və futbolçular müqavilə bağlamazdan əvvəl mütləq ekspert rəyi almalıdırlar və nə imzaladıqlarını tam anlamalıdırlar,” – deyə o bildirib. “Onlar ayılmalı, daha çox öyrənməli, qaydalar və tənzimləmələrlə yaxından tanış olmalıdırlar.”
Ghana futbolu uzun illərdir istedad yetişdirməyi bacardığını sübut edib. İndi sual başqadır: bu istedadlar kimin əlinə düşəcək – lisenziyalı peşəkarlarınmı, yoxsa kölgədə dolaşan “agentlərin”?
