İngiltərə – 60 illik həsrətin son şansı?
FIFA World Cup 2026 öncəsi İngiltərə yığması yenə eyni sualla üz-üzədir: bu dəfə alınacaqmı? 60 ildir böyük turnir qazanmayən ölkə üçün artıq bəhanə qalmayıb. Yarımfinal, final, yenə final… Gareth Southgate dövrünün “demək olar ki”ləri indi Thomas Tuchel-in çiyinlərinə yüklənib.
Alman mütəxəssis təsadüfi gəlməyib. İngiltərə onun rəhbərliyi altında tarix yazaraq bir Avropa komandası kimi ilk dəfə səkkiz dünya çempionatı seçmə oyununu qolsuz buraxmadan uddu. İlk 10 oyunda doqquz qələbə, doqquz “quru” oyun – belə startı indiyədək yalnız Glenn Hoddle nəticə baxımından təkrarlamışdı, amma müdafiə möhkəmliyi bu səviyyədə olmamışdı. 2025-ci ili 10 oyuna 9 qələbə ilə başa vurmaq da statistika deyil, iddia bəyanatıdır.
Amma mart yoldaşlıq görüşləri – Uruguay və Yaponiya ilə solğun çıxışlar – hamını bir anlıq ayıltdı. Rəqəmlər nə qədər möhtəşəm olsa da, bu turnirdə hər şeyi sübut etmək meydandadır.
Bu isə Tuchel-in 26 nəfərlik heyətidir.
Tuchel – ofisiantdan dünya səhnəsinə
Thomas Tuchel-in hekayəsi bu günkü İngiltərə üçün simvolikdir. 24 yaşında zədə səbəbindən karyerası bitən, Stuttgartda “Radio Bar”da ofisiantlıq edib biznes idarəçiliyi oxuyan gənc, illər sonra Dortmund, Paris St-Germain, Chelsea və Bayern Munich ilə kuboklar qaldırdı.
Dortmundla Almaniya Kuboku, PSG ilə iki Ligue 1 və 2019-20 mövsümündə “domestik trebl”. Chelsea ilə Champions League, Club World Cup, Uefa Super Cup. Ardınca Bayern Munich ilə Bundesliga titulu. İndi isə ən çətin tapşırıq: İngiltərəni nəhayət kuboka aparmaq.
Onun İngiltərə startı az qala qüsursuzdur. İlk 10 oyunda 9 qələbə, doqquz “clean sheet”, 2025-ci ildə 90%-lik qələbə faizi. Amma bu rəqəmlər yalnız bir şeyi soruşdurur: bu komanda təzyiq altında da eyni səviyyəni göstərə biləcəkmi?
Qapıçılar – köhnə nömrə 1, yeni nəfəs
Jordan Pickford – beşinci turnirə gedən sabitlik
Thomas Tuchel 2025-ci ilin iyununda “bir nömrə üçün yarış başlayıb” deyəndə çoxları bunu siyasi cavab kimi oxudu. Amma reallıq başqa oldu: Jordan Pickford ardıcıl beşinci böyük turnirə əsas qapıçı kimi gəlir.
Onun 26 böyük turnir oyunu artıq Harry Kane-dən (29) sonra və John Stones-la bərabər ikinci göstəricidir. Peter Shilton-u keçmək çətin olacaq, amma Pickford artıq Gordon Banks-i geridə qoyub – ardıcıl 10 “quru” oyunla yeni İngiltərə rekordu keçən il məhz ona məxsus oldu.
2018-də Kolumbiya ilə penalti seriyasında 20 ildən sonra ilk dəfə mundialda penalti xilas edən İngiltərə qapıçısı da o idi. Son iki mövsümdə Premyer Liqada yalnız David Raya ondan çox “clean sheet” edib – 32-yə qarşı Pickford-un 23-ü. Bu sabitlik qapıda təsadüfi seçim olmadığını göstərir.
Dean Henderson – uzun gözləntidən sonra ikinci şans
Dean Henderson üçün millidəki yol döngələrlə dolu olub. Debütlə ikinci oyun arasında dörd il fasilə. Amma o, nəhayət, yenidən buradadır. Ötən ilin noyabrında Albaniya ilə seçmə oyununda “quru” saxladı – cəmi ikinci rəsmî matçı idi.
2020-21-dən 2023-24-ə qədər dörd mövsümdə cəmi 48 liqa startı, amma son iki mövsümdə yalnız bir oyun buraxıb və bu müddətdə üçüncü ən çox “clean sheet” edən qapıçı (22). Ötənilki FA Cup finalında VAR-ın qırmızı kart yoxlamasından sağ çıxıb penalti xilas etməsi və Crystal Palace-a ilk böyük kuboku qazandırması onun xarakterini açır.
Bu, onun ilk dünya çempionatı, amma üçüncü böyük turnirdir. Avropa çempionatlarında oynamasa da, indi real alternativdir.
James Trafford – traktorun üstündən dünya səhnəsinə
James Trafford-un yolu isə tam başqa dünyadandır. Cumbriyanın Greysouthen kəndində fermer ailəsində böyüyüb, ofsayd qaydasını ailəsinə özü öyrədib, maşın sürməyi əvvəlcə traktorun üstündə öyrənib. Futbola necə gəldiyini özü də izah edə bilmir.
Manchester City onu 2023-də Burnley-yə satdı, o isə 45 oyunda 29 “clean sheet”lə PFA Championship Player of the Year seçilən ilk qapıçı oldu. City buna biganə qala bilmədi və ötən yay geri qaytardı. Bu mövsüm City üçün bütün dəqiqələri oynadığı iki kubok finalında – EFL Cup-da dubl, FA Cup-da əsas heyət – onun əhəmiyyətini göstərdi.
Martda Uruguay ilə 1:1 heç-heçə oyunu onun millidə debütü idi. 2023 U21 Avropa Çempionatının finalında son dəqiqə penalti xilas etməklə gənclərin qəhrəmanına çevrilmişdi. İndi isə böyük səhnədə Pickford-un kölgəsindən çıxmağa hazırdır.
Müdafiə – zədələr, çoxşaxəlilik və tarixi seriyalar
Reece James – bədən dözmür, amma istedad göz qamaşdırır
Reece James-in dünya çempionatı şansı bu yaz yenə asılı qalmışdı. Martda onuncu dəfə hamstring zədəsi aldı, amma səkkiz həftəlik fasilədən sonra 9 mayda Liverpool-a qarşı meydana qayıtdı və heyətdə yerini qorudu.
Onun böyük turnirdə yeganə oyunu Euro 2020-də Şotlandiyaya qarşı olub. 2022 mundialını diz zədəsi, Euro 2024-ü yenə hamstring problemi səbəbindən buraxdı. Millidə yeganə qolu isə 2025-ci ilin martında Latviyaya vurduğu gözəl cərimə zərbəsidir.
2023-dən bəri Chelsea kapitanıdır və Tuchel-in 2021 Champions League çempionluğundan qalan yeganə futbolçu. Son dörd FA Cup finalının hamısında oynayıb, hamısında uduzub. Bu dəfə hekayəni dəyişmək üçün bəlkə də son şanslarından biridir.
Ezri Konsa – səssiz lider
Ezri Konsa-nın adı çox səs-küy yaratmaya bilər, amma rəqəmlər onu müdafiənin sütununa çevirir. Dünya çempionatı seçmələrində Harry Kane-dən sonra ən çox dəqiqə oynayan meydan oyunçusu o idi (555 dəqiqə). Nəticə? İngiltərə müdafiəçisi kimi ardıcıl 11 qələbəlik rekord – 1910-cu ildə Blackburn Rovers oyunçusu Bob Crompton-un göstəricisinə bərabər.
Bu mövsüm Premyer Liqada 30+ oyun oynamış müdafiəçilər arasında yalnız Virgil van Dijk ondan az dəfə ötülüb – Konsa cəmi dörd dəfə. 2019-dan bəri Premyer Liqada ən çox qayda pozuntusu qazanmış müdafiəçi də odur (337).
Serbiyaya qarşı ilk millî qolunu “heç vaxt unutmayacağım an” kimi təsvir edib. Euro 2024-də üç oyunda meydanda olub, İsveçrəyə qarşı 1/4 finalda start heyətində idi. İndi isə dünya səhnəsində əsas dirək olmağa hazırdır.
Marc Guehi – iki final, iki kubok, iki fərqli klub
Marc Guehi bir il ərzində nadir nailiyyətə imza atdı: 2025-də Crystal Palace kapitanı kimi FA Cup və Community Shield qazandı, bu mövsüm isə Manchester City ilə yenidən FA Cup şampiyonu oldu. Beləliklə, ardıcıl iki FA Cup finalını fərqli komandalarla qazanmış dördüncü futbolçu kimi tarixə düşdü – Arthur Kinnaird, Brian Talbot və Olivier Giroud-dan sonra.
Serbiyaya 5:0 hesablı səfər qələbəsində millidə ilk qolunu vurdu. Martda Yaponiya ilə oyunda İngiltərəni ilk dəfə kapitan kimi meydana çıxardı. Fil Dişi Sahilində doğulub, bir yaşında ailəsi ilə birlikdə Londona köçüb. Cənub London kilsəsində atasının keşiş olduğu icmada böyüyüb, özü isə xorun zərb alətlərini çalırdı. Bu sakit güc indi Tuchel müdafiəsinin mərkəzində dayanacaq.
Tino Livramento – iki cinahın adamı
Tino Livramento üçün bu mövsüm həm şans, həm də sınaq oldu. İlk üç oyununda iki dəfə 5:0-lıq qələbə – İrlandiya və Serbiya üzərində – onun millidəki başlanğıcını bəzədi. Newcastle United-də isə vaxtının 61%-ni sağ cinahda, 39%-ni sol cinahda keçirdi. Bu elastiklik həm Eddie Howe, həm də Tuchel üçün əvəzsizdir.
Apreldə Bournemouth-a qarşı bud zədəsi dünya çempionatı ümidlərini sual altına qoydu. Mövsüm boyu cəmi 14 liqa startı var, amma o, yenə də təyyarəyə minməyi bacardı. Chelsea akademiyasında 10 il keçirib, amma əsas komandada heç oynamadan Southampton-a, oradan da Newcastle-a keçdi. Atası Louis sayəsində Portuqaliya, anası Caroline vasitəsilə Şotlandiya üçün oynamaq hüququ olsa da, seçimini İngiltərədən yana etdi.
John Stones – zədələrin kölgəsində təcrübə
John Stones üçün bu mundial həm də vida kimidir. Pep Guardiola-nın ilk Manchester City heyətindən qalan son futbolçu bu yay klubdan ayrılır. 10 mövsümdə altı liqa titulu, bir Champions League, üç FA Cup, beş EFL Cup və bir Club World Cup qazandı. Amma bir rəqəm acı həqiqəti göstərir: City-nin 2016-17-dən bəri keçirdiyi 592 oyunun yalnız 294-də meydanda olub. 32 müxtəlif zədə səbəbindən 737 gün qaçırıb. Bernardo Silva ondan 206 oyun çox oynayıb.
Bütün bunlara baxmayaraq, millidə 26 böyük turnir oyunu var – yalnız Harry Kane ondan çoxdur. 2018-də Panama üzərində 6:1 hesablı qələbədə iki qol vurmuşdu. Bu, üçüncü ardıcıl dünya çempionatıdır və bəlkə də sonuncu.
Nico O’Reilly – “10 nömrə”dən sol cinah inqilabına
Nico O’Reilly həmişə özünü klassik “10 nömrə” kimi görüb. Amma Pep Guardiola və City onu başqa cür formalaşdırdı. Bu mövsüm Premyer Liqadakı dəqiqələrinin 77%-ni sol cinah müdafiəçisi kimi keçirib, 10%-ni sol cinah hücumçusu, 13%-ni mərkəz yarımmüdafiəçisi kimi. Müdafiə edir, mərkəzə girir, cərimə meydançasına sızır və qollarla komandasına dəstək olur.
Sezona qədər cəmi altı liqa startı vardı, indi isə yalnız Erling Haaland City üçün ondan çox dəqiqə oynayıb. EFL Cup finalında hər iki qolu vurdu, FA Cup finalına da start heyətində çıxdı. Uşaq ikən anası Holli onu dizində tutub “bu uşaq xüsusi olacaq” deyirdi. Altı yaşında City tərəfindən kəşf olunub. Collyhurst-dakı St Patrick’s məktəbində oxuyub – eyni məktəbdə vaxtilə dünya çempionu Nobby Stiles də oxumuşdu. İndi isə eyni turnirə yollanır.
Dan Burn – Asda-dan mundiala
Dan Burn-ün hekayəsi İngiltərə futbol mifologiyasına yaraşır. Asda-da arabaları yığmaq, Darlington ehtiyatlarında həftəyə 55 funt qazanmaq, Newcastle akademiyasından 11 yaşında kənarlaşdırılmaq, bazar liqasında oynamaq… Sonra Darlington, Fulham, Yeovil, Birmingham, Wigan, nəhayət Brighton və oradan doğma şəhərin komandası Newcastle United.
2025 EFL Cup finalında Newcastle-ın 70 ildən sonra ilk yerli kubokunda qollarından birini vuraraq klub folkloruna düşdü. 32 yaş 316 gündə millidə debüt edəndə 1951-dən bəri yalnız bir futbolçu – Kevin Davies – ondan yaşlı debüt etmişdi. Bu mövsüm liqa dəqiqələrinin 38%-ni sol cinah müdafiəçisi, 61%-ni sol mərkəz müdafiəçisi, 1%-ni sağ mərkəz müdafiəçisi kimi keçirib. Tuchel üçün təcrübə və çoxşaxəliliyin nadir qarışığıdır.
Djed Spence – sınmış çənə ilə seçilmiş müdafiəçi
Djed Spence heyətə salınanda üç gün əvvəl çənəsini sındırmışdı. Buna baxmayaraq, Tuchel onu buraxmadı. Sağ ayaqlı olsa da, bu mövsüm əsasən sol cinahda oynayıb və məhz bu elastiklik onu Qatar təyyarəsinə mindirən əsas səbəblərdən biridir. Tottenham Hotspur üçün bu mövsüm Premyer Liqada karyerasının ən çox dəqiqəsini toplayıb.
Serbiyaya qarşı sentyabrda debüt edərək İngiltərə tarixində milli forma geyinən 80-ci Spurs futbolçusu oldu. 2022-də Antonio Conte onu kluba gətirmişdi, amma start heyətində ilk oyunu üçün 881 gün və üç icarə dövrü lazım gəldi. 2024-25 mövsümünün əvvəlində Europa League siyahısına salınmamışdı, amma sonradan özünü sübut edib Manchester United üzərində qazanılan finalda əvəzlənərək meydana çıxdı. İndi isə dünya çempionatına gedir.
Jarell Quansah – Liverpool uşağı, Almaniya məktəbi
Jarell Quansah üçün ilk Almaniya mövsümü ciddi sıçrayış oldu. Bayer Leverkusen forması ilə 11 Champions League oyununa çıxıb. Liverpool onun uşaqlıq klubu idi, beş yaşından orada idi, amma ötən yay 35 milyon funtluq transferdə “heç düşünmədən” getdiyini dedi. Liverpool-un 2025 çempionluq mövsümündə cəmi 13 liqa oyununda (dörd start) şans qazanmışdı.
Topla oynamağı sevən mərkəz müdafiəçisi, bəzən sağ cinahda da istifadə olunub – 2025 EFL Cup finalı kimi. Gareth Southgate, Lee Carsley və Thomas Tuchel tərəfindən beş fərqli heyətə çağırılsa da, debütü yalnız ötən ilin noyabrında gerçəkləşdi. Ondan əvvəl isə 2025-in əvvəlində U21 Avropa Çempionatında İngiltərənin qələbəsində əsas fiqurlardan biri idi.
Yarımmüdafiə – güc, dinamika və nəsil dəyişikliyi
Jude Bellingham – forma axtarışında ulduz
Jude Bellingham bu mundiala ən yaxşı mövsümündən sonra yox, çətin bir ildən sonra gəlir. Real Madrid-də çıxışı dalğalı olub, çiyin əməliyyatından sonra Wales və Latvia oyunlarına çağırılmayıb. Tuchel hətta tam sağlam olsa belə, onu həmin pəncərədə kənarda qoya biləcəyini etiraf edib.
Buna baxmayaraq, Bellingham artıq böyük turnirlərin adamıdır: 2022 mundialında İrana, Euro 2024-də Serbiya və Slovakiyaya qol vurub, cəmi 15 böyük turnir oyunu keçirib. Bu turnir zamanı 23 yaşına çatacaq və 50-ci oyununa qədər çatsa, bu həddi görən ən gənc ingilis olacaq.
2023-24 mövsümündə 23 qol, 12 asist, La Liga və Champions League titulları, La Liga-nın ən yaxşı oyunçusu, Uefa Champions League-in ən yaxşı gənci – bu CV hələ də masanın üstündədir. İndi sual budur: o, bu mundialda həmin səviyyəyə qayıda biləcəkmi?
Elliot Anderson – səssiz motor
Elliot Anderson hələ 10-dan az oyun keçirsə də, Tuchel üçün onsuz xəyal edilməyən oyunçudur. Baş məşqçi onu “doğru münasibət və istedadı olan elit futbolçu” adlandırıb və bu, boş söz deyil.
Bu mövsüm Premyer Liqada yalnız James Garner ondan çox məsafə qət edib – Anderson-un 403,5 kilometri rekord səviyyəyə yaxındır. Top qazanma sayında liqanın lideridir (302), dəqiq ötürmələrdə isə yarımmüdafiəçilər arasında birinci (1999). Newcastle United-də uşaqlıqdan yetişib, 55 oyun sonra 2024 yayında Nottingham Forest-ə keçib – bu transfer Premyer Liqanın Profit and Sustainability qaydalarının diktəsi idi. Eddie Howe bunu “bəlkə də karyeramın ən istəksiz transferi” adlandırmışdı.
Gənclik illərində Şotlandiya yığmalarında oynayıb, U21-ə qədər. İndi isə İngiltərə mərkəzində öz damğasını vurur.
Morgan Rogers – dayanmayan maşın
Morgan Rogers son iki mövsümdə Aston Villa üçün demək olar ki, hər oyuna start verib. 2025-26 mövsümündə Avropanın top-5 liqalarında yalnız Newcastle oyunçusu Harvey Barnes ondan çox oyunda meydana çıxıb – Rogers-in 55 oyunu var. Eyni zamanda Premyer Liqada üçüncü ən çox məsafə qət edən futbolçudur.
Onun adı artıq Avropa futbol tarixindədir: böyük Avropa finalında qol vuran ən gənc ingilis, Steven Gerrard-dan (2001) sonra. Tuchel dövründə (dünya çempionatı hazırlıqlarına qədər) yalnız bir İngiltərə oyununu buraxıb. Millidə yeganə qolunu ötən ilin oktyabrında Wales-ə vurdu və bununla Aston Villa tarixində İngiltərə üçün qol vuran 34-cü futbolçu oldu – bu, Manchester United ilə birlikdə bir klubdan ən çox qol vuran oyunçu sayına bərabərdir.
Declan Rice – titulsuz qəhrəman?
Declan Rice üçün bu turnir karyerasının məntiqi zirvəsi ola bilər. İngiltərə üçün ardıcıl 19 böyük turnir oyununa start verib və hələ də qol vurmayıb. Amma onun işi qollar deyil, tarazlıqdır.
Son səkkiz mövsümdə cəmi 17 liqa oyununu buraxıb, Arsenal-a keçəndən sonra isə yalnız dördünü. “Topçular” üçün mümkün 171 oyunun 157-sində meydana çıxıb. Football Writers’ Player of the Year mükafatını ala bilmədi, amma Ian Wright zarafat etmirdi: “Əgər İngiltərə dünya çempionu olsa, Ballon d’Or-un üstünə Declan Rice üçün əlavə kubok düzəltmək lazımdır.”
Chelsea akademiyasından ayrıldıqdan sonra West Ham forması ilə 245 oyunda 15 qol vurdu, 2023 Conference League finalında kapitan kimi kubok qaldırdı. Kingston upon Thames-də doğulub, nənə-babası sayəsində İrlandiya üçün oynamaq hüququ vardı və 2018-də üç yoldaşlıq oyununda bu formanı geyindi. Sonra isə ürəyinin səsinə qulaq asdı.
Kobbie Mainoo – gec açılan, amma parlaq çiçək
Kobbie Mainoo üçün bu mövsüm iki fərqli hekayədən ibarətdir. Mövsümün ilk yarısında Manchester United-in baş məşqçisi Ruben Amorim onu start heyətinə salmaqdan çəkinirdi. 17 yanvara qədər liqada bir dənə də olsun startı yox idi. Michael Carrick gəldikdən sonra isə 16 oyunun 15-də oynadı.
Carrick Brentford-a qarşı matçdan sonra onu “tamamlanmış futbolçu” adlandırdı. Bir neçə gün sonra Mainoo 2031-ə qədər yeni müqavilə imzaladı. Stockport-da doğulan, uşaqlıqdan United azarkeşi olan bu gənc mayda klub üçün 100-cü oyununa çıxdı. 2024 FA Cup finalında Manchester City-yə qarşı həlledici qolu vuran da o idi.
Euro 2024-də İngiltərənin bütün pley-off oyunlarına start verdi və finala gedən yolda komandanın ən parlaq fiqurlarından oldu. Amma klubdakı çətinliklərə görə sentyabr 2024-dən mart 2026-ya qədər millidə oynamadı. İndi isə geri döndü.
Jordan Henderson – vaxtı dayandırmaq istəyən kapitan ruhu
Jordan Henderson üçün bu mundial tarix yazmaq şansıdır. İngiltərə açılış oyununda – Xorvatiyaya qarşı – o, 36 yaşını qeyd edəcək və əgər meydana çıxsa, dörd dünya çempionatında oynamış ilk ingilis olacaq. Üstəlik, bu, onun yeddinci böyük turniri ola bilər – dörd mundial, üç Avropa çempionatı – bu göstəricidə Sol Campbell, Steven Gerrard və Wayne Rooney-ni geridə qoyacaq.
Uruguay ilə mart oyununda meydana çıxanda o, İngiltərə tarixində karyerası 15 ildən uzun sürən cəmi dördüncü futbolçu oldu – Stanley Matthews, Peter Shilton və Wayne Rooney-dən sonra. 19 böyük turnir oyunu ilə ümumi siyahıda yalnız 12-cidir, amma təsiri rəqəmlərlə ölçülmür.
Üç beynəlxalq qolu var, sonuncusunu 2022 mundialında Senegal-a vurmuşdu. Brentford-da oynasa da, milli geyimdəki təcrübəsi bu heyət üçün əvəzsizdir.
Eberechi Eze – derbilərin kabusu
Eberechi Eze üçün bu mövsümün simvolu sadədir: Tottenham. Arsenal formasında keçirdiyi ilk mövsümdə yeddi liqa qolunun beşini məhz keçmişinə yaxın olan bu kluba vurdu. Bununla, bir mövsümdə şimal London derbilərində dörd və ya daha çox qol vuran ikinci futbolçu oldu – 1934-35 mövsümündə Ted Drake-dən sonra.
Arsenal üçün ilk mövsümündə Premyer Liqa çempionluğu qazandı, 67,5 milyon funtluq transfer haqqını doğrultdu. Ötən mövsüm Crystal Palace üçün FA Cup finalında qələbə qolunu vuraraq klubun ilk böyük kubokunu qazandırmışdı. Millidə isə son payızda Latvia və Serbiyaya ardıcıl oyunlarda qol vurdu. Euro 2024-də üç dəfə ehtiyatdan meydana çıxmışdı, bu isə onun ikinci böyük turniridir.
Hücum – rekordçular, yenidən doğulanlar və sürpriz geri dönüşlər
Harry Kane – tarix qapısında
Harry Kane üçün bu mövsüm karyerasının ən məhsuldar ilidir: klub və milli komanda üçün 55 oyunda 63 qol. İlk peşəkar qolunu 2011-də Leyton Orient forması ilə vurmuşdu, bu fevralda isə Werder Bremen-ə qarşı 500-cü peşəkar qoluna çatdı.
Karyerası boyu 121 penalti zərbəsindən 108-ni qola çevirib – 89%-lik göstərici, penaltilər də daxil. 2022 mundialında Fransa ilə oyunda qaçırdığı penaltidən sonra isə 50 zərbədən 47-ni qola çevirib – demək olar, mükəmməl cavab.
Böyük turnirlərdə 15 qolu var. Avropa futbolunda ondan çox qol vuranlar yalnız Jurgen Klinsmann (16), Gerd Muller (18), Miroslav Klose (19) və Cristiano Ronaldo (22)-dur. Dünya çempionatlarında Gary Lineker-in 10 qolluq İngiltərə rekordunu keçmək üçün üç qola ehtiyacı var.
Albania-ya noyabrda vurduğu qol onu Pele-nin 77 beynəlxalq qolunu geridə qoydu. İndi isə yalnız bir qola ehtiyacı var ki, 79 qolla Braziliya ulduzu Neymar və Zambiya bombardiri Godfrey Chitalu ilə birlikdə bütün zamanların top-10 siyahısına daxil olsun. Bu mundial onun üçün yalnız kubok deyil, tarix kitabı məsələsidir.
Marcus Rashford – rol oyunçusundan həlledici fiqura?
Marcus Rashford 18 böyük turnir oyununa çıxıb, amma yalnız ikisində start heyətində olub. Qətər mundialında İrana bir, Wales-ə iki qol vurdu, amma son 13 millî oyununda cəmi bir qol var – ötən sentyabrda Serbiyaya qarşı 90+ dəqiqədə penaltidən.
Bu mövsüm Barcelona üçün icarədə oynayıb: 48 oyunda 14 qol, 11 asist. Mayda El Clasico-da vurduğu cərimə zərbəsi La Liga titulunu rəsmiləşdirməyə kömək etdi. Hansi Flick onun “mükəmməl mentalitetini” xüsusi qeyd edib – xüsusilə də Raphinha sağaldıqdan sonra start heyətində yerini itirsə də, mübarizəni dayandırmadığı üçün.
İngiltərədə isə o, hələ də kənardan oyuna girən silahdır. Bu turnirdə bu rol dəyişəcəkmi?
Anthony Gordon – Avropanın səhnəsində partlayış
Anthony Gordon üçün mövsümün iki üzü var. Premyer Liqada cəmi yeddi qol, onların dördü penaltidən. Amma Champions League-də yalnız Kylian Mbappe, Harry Kane və Khvicha Kvaratskhelia ondan çox qol vurub – Gordon-un hesabında 10 qol var. Beləliklə, bir mövsümdə Champions League-də iki rəqəmli qola çatan ikinci ingilis oldu – birincisi yenə Kane idi.
Qarabag-a qarşı ilk hissədə dörd qol vuraraq turnir tarixində bu uğura imza atan ikinci futbolçu oldu. Millidə debütündən cəmi üç ay sonra Euro 2024 heyətinə salınmışdı, amma orada cəmi iki dəqiqə – Sloveniya qarşısında – oynadı.
Apreldə kiçik bud zədəsindən qayıtdıqdan sonra Eddie Howe onu tez-tez ehtiyatda saxladı, bunu da “qismən gələcəyə baxış” kimi izah etdi. Çünki Gordon-un adı Bayern Munich ilə ciddi şəkildə hallanır. Mundial bu keçidin tonunu müəyyənləşdirə bilər.
Bukayo Saka – uşaq arzusu gerçəkləşən ulduz
Bukayo Saka bu turnirə 48 oyunla gəlir və mundial boyu 50-yə çatsa, Arsenal formasında bu rəqəmə çatan dördüncü futbolçu olacaq – Ashley Cole, Tony Adams və David Seaman-dan sonra. Ötən ilin oktyabrında Wales-ə vurduğu qolla Cliff Bastin-in 12 qolluq rekordunu keçərək Arsenal tarixində İngiltərə üçün ən çox qol vuran futbolçuya çevrildi.
Qətərdəki mundialda dörd oyunda üç qol – İrana dubl, Senegal-a bir qol. 2021-22-dən 2023-24-ə qədər üç mövsümdə cəmi üç liqa oyununu buraxdı, qolları isə 11, 14 və 16 oldu. Son iki mövsümdə bu rəqəm bir qədər düşüb – altı və yeddi qol. Amma o, bu mövsüm boyhood klubuyla nəhayət Premyer Liqa çempionluğunu qazandı. Tənqidçilərə cavabı isə qısa idi: “Gülürdülər, zarafat edirdilər, artıq gülmürlər.”
İndi isə növbə dünya çempionatıdır.
Noni Madueke – sağda, solda, hər yerdə təhlükə
Noni Madueke özünü “ikiqat təhlükə” adlandırır və bunu sübut edir. Sağ cinahda oynamağı sevir, amma solda da eyni dərəcədə təhlükəlidir. Millidə ilk qolunu Serbiyaya səfərdə 5:0-lıq qələbədə vurdu və Tuchel ondan sonra onu belə təsvir etdi: “Sürətli, birbaşa və driblinqi sevir. Biz ondan məhz bunu istəyirik.”
Karyerasının maraqlı dönüm nöqtəsi isə uşaq vaxtı bir turnirdə baş verib. Tottenham akademiyasında oynayarkən PSV müdafiəçisi Ian Maatsen-in atası ilə atasının söhbəti onu Hollandiyaya aparan prosesə start verdi. PSV ilə Dutch Cup qazandı, 2023 yanvarında Chelsea-yə keçdi, ötən mövsüm London klubuna Conference League və Club World Cup titullarında kömək etdi.
Futboldan sonra moda sənayesinə girmək istəyir: onun üçün futbol, musiqi və moda eyni ifadə vasitəsidir. İndi isə özünü dünya səhnəsində ifadə etməyin vaxtıdır.
Ollie Watkins – inadı ilə qayıdan forvard
Ollie Watkins mart yoldaşlıq oyunları üçün açıqlanan 35 nəfərlik geniş heyətdə yer almadıqda bunu gizlətmədi: “Bu, içində yanacaq yaradır, nə edə biləcəyini sübut etmək istəyirsən.” Mövsümə dəhşətli başladı – ilk 19 oyunda cəmi bir qol.
Amma o, bir şeyi qorudu: ardıcıl on mövsümdə liqada ən azı 10 qol vurma seriyasını. Apreldə Aston Villa tarixində 66 ildən sonra 100 qola çatan ilk futbolçu oldu. Millidə ən böyük anı isə Euro 2024 yarımfinalında Niderland-a vurduğu əlavə dəqiqə qoludur – İngiltərəni finala daşıyan zərbə.
2021-dən bəri cəmi 20 oyun, altı qol. Amma bu mundial onun üçün ya ikinci plan oyunçusu kimi qalmaq, ya da böyük səhnədə statusunu dəyişmək şansıdır.
Ivan Toney – Səudiyyədən gələn sürpriz
Ivan Toney-nin adı heyət açıqlanmamışdan əvvəl az adamın proqnozunda var idi. Amma Al-Ahli ilə iki mövsümdə 86 oyunda 64 qol, təkcə bu mövsüm liqada 32 oyunda 32 qol – bu rəqəmləri görməzdən gəlmək olmurdu. Qızıl butsdan yalnız bir qolla geri qaldı – son turda meksikalı Julian Quinones-in het-triki hər şeyi dəyişdi.
Penalti ustalığı isə çoxdan məlumdur. İngiltərəni tərk edəndə son 31 penaltidən yalnız birini qaçırmışdı, Səudiyyə Ərəbistanında isə ilk 24 penaltisini qola çevirdi, yalnız fevralda birini qaçırdı. Tuchel dövründə millidə cəmi üç dəqiqə oynayıb – ötən iyunda Senegal-a qarşı məğlubiyyətdə.
2023-də FA-nın mərc qaydalarını pozduğuna görə səkkiz aylıq diskvalifikasiya almışdı. İndi isə başqa cür danışılır: bu, ikinci şansdır.
Bu heyətə baxanda bir şey aydındır: İngiltərə yalnız istedadla deyil, fərqli həyat hekayələri, gec açılan ulduzlar, zədələrlə mübarizə aparan liderlər və ikinci şans alan futbolçularla Meksikaya gəlir. Statistikalar, rekordlar, böyük klublar – hamısı var.
İndi sual təkdir: bu dəfə tarix yazılacaq, yoxsa daha bir “demək olar ki” nəsli formalaşacaq?
