İngiltərə Tabloidlərinin Eksklüziv Təhqiri: Nicky Butt və Arsenal Fəlakəti
“Eksklüziv” sözünün təhqiri davam edir. İngiltərə tabloidlərinin fantaziyası isə heç vaxt tükənmir.
Bu dəfə səhnədə The Sun var. Və onların “böyük” xəbəri: orta yaşlı bir kişinin, orta yaşlı kişilərin ən darıxdırıcı xatirələrindən birini danışması… və bunun “futbolun ikinci ən böyük hekayəsi” kimi təqdim olunması.
“Eksklüziv”: Nicky Butt və zibilxana epopeyası
Mançesterin ətrafında, adi bir məişət tullantıları məntəqəsi. Orada nə final var, nə titul yarışı, nə də transfer dramı. Sadəcə Nicky Butt və yerli “tip”.
The Sun isə bunu belə satır: “Man Utd icon Nicky Butt BANNED from local tip after ‘raging’ row with staff”. Böyük hərflərlə BANNED. Dram, gərginlik, qalmaqal… Kağız üzərində.
Reallıqda isə hekayənin “mənbəyi” çox sadədir: Butt bunu hər həftə Paul Scholes və Paddy McGuinness ilə apardığı “The Good, The Bad & The Football” podkastında özü danışıb. Yəni “eksklüziv” deyil, sadəcə kimsənin xəbər dəyəri vermədiyi bir əhvalatın stenoqramı.
Butt danışır: məntəqə işçisi onu maşının qara plyonkası səbəbilə “gizlincə əşya keçirməkdə” günahlandırıb. Butt cavab verir: bu, standart şüşədir. Sonra da sükanı çevirib içəri girir, rampa ilə qalxır, arxada əlində ratsiya ilə qaçan işçi, yuxarıda tullantı kisələri, aşağıda əsəblər. Sonda bir cümlə: “Nəticədə məni tipdən ban etdilər”.
Burada normal jurnalist nə edər? Ən azı bələdiyyə ilə əlaqə saxlayar, doğrudanmı Butt həqiqətən rəsmi şəkildə məntəqədən uzaqlaşdırılıb, bunu soruşar. Bəlkə şahid tapar, hadisəni təsdiqləyər. The Sun nə edir? Heç nə. Sadəcə Butt-un özünü “şərh üçün” yenidən sorğu-suala tutduğunu qeyd edir.
Beləliklə, “Tipgate” doğulur. Və “eksklüziv” anlayışı bir az da aşınır.
“Reunion” oyunu: Salah, Nunez və başlıq fəndi
Başqa bir küncdə Mirror özünəməxsus hiyləsi ilə meydandadır.
Başlıq gurultuludur: “Darwin Nunez in line for unexpected Liverpool reunion after transfer twist”. Təcrübəli oxucu artıq bilir: bu cür başlıqlar heç vaxt göründüyü kimi olmur. Nunez-in Liverpool-a qayıtması? Əlbəttə yox. Bunu hətta Mirror da bu qədər açıq yazmaz.
Bəlkə Nunez yenidən Premyer Liqaya dönür, Liverpool-a qarşı oynayır, “reunion” da budur? Yox, bu dəfə uydurmanın növü bir az fərqlidir.
Mətnin içində həqiqi məna ortaya çıxır: iddiaya görə, Türkiyənin iddialı klubu Trabzonspor həm Mohamed Salah, həm də onun keçmiş komanda yoldaşı Darwin Nunez üçün maraqlanır. Yəni “reunion” Liverpool-da deyil, potensial olaraq Trabzonspor-da – və Salah ilə Nunez arasında.
Başlıq isə oxucuya başqa bir şey vəd edir. Bu, artıq klassik tabloid texnikasıdır: bir klubun adını önə at, “reunion” de, detalların isə hamısını xırda şriftlə aşağıya saxla.
Arsenal və bir məşq oyununun “sonu olmayan fəlakəti”
The Sun-ın həqiqi obsesiyası isə bu gün Nicky Butt və ya Nunez deyil. Hədəfdə Arsenal var. Və bircə ədəd itirilmiş yay hazırlıq oyunu.
Bir pre-season məğlubiyyəti. Normalda bir cümləlik qeyd: “komanda hələ formaya düşmür, nəticə əhəmiyyətli deyil”. Amma The Sun üçün bu, iki günlük böhran xammalıdır. “Sky is falling” rejimi tam gücü ilə.
Əvvəlcə bu məğlubiyyəti 26/27 mövsümünün titul mübarizəsinə təsir edəcək hadisə kimi şişirdirlər. Ardınca növbəti gün yeni başlıq: “Five things we learned from Arsenal’s woeful loss to Real Betis with Kepa displaced as No2 and Tzolis’ lethal asset”.
Beş şey. Həm də məşq oyunundan. Peşəkar futbol matçlarından belə bəzən iki-üç həqiqi nəticə çıxarmaq çətindir, yay hazırlıq oyunundan “beş dərs” çıxarmağa çalışmaq isə artıq məcburi kontent istehsalıdır.
Məqalənin ən ironik cümləsi isə budur: “A pre-season defeat is never the end of the world…” Kaş həqiqətən bunu “öyrəndikləri beş şeydən biri” kimi qəbul edərdilər. Amma yox, ümumi ton yenə də qiyamət ssenarisinə yaxındır.
Bir hazırlıq oyunu, beş fərqli “böhran” yazısı, 24 saatlıq panika. Bu, artıq analitikadan çox, diqqət qazanmaq üçün emosional reaksiya ovuna bənzəyir.
Sorğular, Express və süni “xalq hökmü”
Səhnənin başqa küncündə isə Daily Express öz köhnə fəndini yenidən işə salır. Saytın oxucuları arasında sorğu keçir, sonra da həmin sorğunun nəticələrini “xalq nə tələb edir” kimi təqdim edir.
Bu həftə eyni taktikanı artıq Man United mövzusunda istifadə ediblər: azsaylı oxucu səsi birdən-birə “daxili məlumat” statusu alıb. İndi isə hədəf daha böyükdür.
Futbol bölməsində hazırda gözə dəyən sual belədir: “Should the World Cup be stripped from Spain, Portugal and Morocco after migrant crisis?” Sualın özü, Express auditoriyasını tanıyan hər kəs üçün, cavabın hansı istiqamətdə axacağını əvvəlcədən göstərir.
Növbəti addım da təxmin etmək çətin deyil: yaxın günlərdə belə bir başlıq gözləmək olar – “FIFA told Spain, Portugal and Morocco must be stripped of 2030 World Cup”. Sanki qlobal futbol qurumu rəsmi şəkildə xəbərdar edilib, halbuki arxada dayanan tək şey saytda klikləyən kiçik bir oxucu qrupu olacaq.
Bu, artıq xəbər deyil, xəbərə bənzədilmiş rəy istehsalıdır.
Bir tərəfdə Nicky Butt-ın zibilxana hekayəsi “eksklüziv” kimi satılır, digər tərəfdə yay hazırlıq matçı Arsenal üçün “fəlakət manifesti”nə çevrilir, üçüncü tərəfdə isə sorğu nəticələri “xalqın hökmü” kimi paketlənir.
Futbol meydanında top hələ də 90 dəqiqə ərzində eyni dəyirmi formadadır. Amma tribunadakı mediada oyunun qaydaları çoxdan dəyişib. Sual indi budur: bu səs-küyün içində həqiqi oyunun səsini nə qədər eşidə biləcəyik?
