Inter-in ingilis futbolçuları: San Siroya aparan yol
John Stones, Djed Spence və Curtis Jones – bu yay Inter-in tarixində nadir görünən bir səhifə açan üç ad. Klub 118 illik mövcudluğu ərzində nə qədər ingilis futbolçu gətirmişdisə, indi bircə yayda eyni sayda oyunçu ilə müqavilə bağladı. Və bu, təsadüfi dalğa deyil, düşünülmüş, fərqli motivlərlə seçilmiş addımlar silsiləsidir.
Stones üçün bu, sadəcə transfer deyil, karyera fəsli dəyişməsidir. 32 yaşını mayda qeyd edən, iyunda isə Manchester City ilə müqaviləsi başa çatan müdafiəçi bütün peşəkar həyatını vətənində keçirib. City-də təkcə on il. İndi isə o, nəhayət, illərlə içində gəzdirdiyi arzunun arxasınca gedib.
O, klubun media kanalına danışarkən bunu gizlətmədi: ailəsi ilə oturub bu qərarı müzakirə edib və yekdil razılığa gəliblər – İtaliyaya, San Siroya gəlmək istəyiblər. Stones yeni şeylər öyrənmək, başqa futbol fəlsəfəsini dərk etmək, fərqli liqanı yaşamaq niyyətindədir. Onun sözləri birbaşa idi: yeni səyahət, yeni başlıq və bunu başlamaq üçün daha yaxşı məkan təsəvvür etmir.
Bu iddianı təkzib etmək asan deyil. Serie A artıq dünya futbolunun mərkəzi sayılmasa da, müdafiəçilər üçün hələ də ən sərt məktəblərdən biri kimi qəbul olunur. Burada səhv bağışlanmır, diqqət bir anlıq belə sönməməlidir.
İngiltərənin tempi, İtaliyanın taktikası
AC Milan və İngiltərə millisinin müdafiəçisi Fikayo Tomori bu fərqi illərdir yaşayır. O, "The Athletic"ə danışarkən Premyer Liqa ilə Serie A arasındakı uçurumu bir cümlə ilə açır: İngiltərədə intensivlik – daha çox qaçmaq, rəqibin üstünə getmək, tempə təslim olmaqdır. İtaliyada isə hər şey beynində başlayır.
Tomori-nin sözlərinə görə, burada oyunöncəsi hazırlıq, azarkeş təzyiqi, gözləntilər – hamısı əlavə yükdür. Ən çox dəyər verilən şey isə 90 dəqiqə ərzində oyundan bir saniyə belə qopmamaqdır. Kənardan asan görünür, amma deyil. İtaliyada komandalar çox vaxt yalnız bir anı gözləyir: 11 nəfərdən birinin səhvini. O səhv baş verən kimi zərbə endirilir.
Bu, başqa cür intensivlikdir – konsentrasiya intensivliyi. "Səhv etməməliyik, ya da ən az səhv edən tərəf biz olmalıyıq" düşüncəsi burada oyunun əsas xəttidir. Səhvdən qaçmaq mümkün deyil, amma onu minimuma endirmək – məhz bu, matçı qazandırır. Tomori etiraf edir ki, ilk gəldiyi vaxt bu qədər informasiya və tələbə uyğunlaşmaq asan olmayıb.
Spence geri qayıdır: İtaliya məktəbi
Djed Spence üçün isə İtaliya artıq tanış məkandır. O, 2023-24 mövsümünün ikinci yarısını Genoa-da icarədə keçirib və yarım mövsümlük təcrübə onun düşüncəsini dəyişib. Spence indi Inter-ə qoşularkən bunu gizlətmir: xaricdə oynamaq onu formalaşdırıb, "uşaqdan kişiyə" çevirib. O, bu proses üçün minnətdardır.
Maraqlısı odur ki, Spence İtaliyaya dönüşü yığma perspektivinə zərbə kimi görmür. Gareth Southgate dövründə Tomori-nin Serie A-da oynadığı üçün müəyyən qədər kölgədə qaldığı hiss olunurdu. Üstəlik, son illərdə italiyalı klubların Avropadakı nəticələri də çox parlaq deyil.
Ancaq Inter bu mənzərədə istisnadır. 2023–2025 aralığında üç mövsümdə iki dəfə Çempionlar Liqasının finalına çıxan komanda, liqanın ümumi zəifləməsini təkzib edən yeganə böyük arqumentlərdən biridir. Ötən mövsümdə Bodo-Glimt qarşısında gözlənilməz pley-off məğlubiyyəti alsalar da, ümumi gücləri rəqibləri inandırmağa davam edib.
Curtis Jones-u cəlb edən nə idi?
Məhz bu Inter, Curtis Jones-un da diqqətini çəkib. O, hələ Liverpool forması ilə San Siroya gələndə bu komandanın oyun üslubunu yaxından hiss etmişdi. Klubun rəsmi saytına danışarkən Jones Inter-in topa sahib olmağı sevdiyini, hücumda məhsuldar, qol vura bilən, qol ötürmələri yaradan futbolçulara malik olduğunu vurğulayıb.
Onu heyran edən təkcə meydandakı keyfiyyət deyil. Jones bu kollektivin birliyini, daxili aclığını, qələbə istəyini hiss etdiyini deyir. Azarkeş dəstəyi isə ayrıca mövzudur. Onun sözləri ilə desək, Inter azarkeşləri həqiqi mənada "12-ci oyunçu"dur.
Jones üçün dönüş nöqtəsi keçən mövsüm Çempionlar Liqasında San Siroya çıxarkən yaşadığı hiss olub. Azarkeşlərin ehtirası, tribunaların səsi, fasiləsiz dəstək – hamısı ona dərin təsir göstərib. Karyera seçimini edərkən kuboklar, klub tarixi, bu formanı geyinmiş əfsanələr əlbəttə rol oynayıb. Amma qərarı verdirən əsas amil məhz o gecənin atmosferi olub.
San Siro-nun səsi: şəhəri bölən, futbolu birləşdirən ehtiras
Bu atmosferi yalnız Inter oyunçuları yaşamır. Şəhərin o biri tərəfində, eyni stadionda, başqa rənglərlə çıxış edən Tomori üçün də San Siro xüsusi məkandır. O, 90 dəqiqə dayanmadan oxuyan, matçdan əvvəl və sonra da tribunaları tərk etməyən azarkeşləri ilə öyünür.
Tomori deyir ki, dostlarına bu ab-havanı nə qədər izah etsə də, onlar bunu yalnız stadiona gəlib canlı gördükdən sonra anlaya biliblər. Bu, İtaliya futbolunun hələ də dünyada misilsiz saxladığı ən böyük sərvətlərdən biridir: stadion mədəniyyəti.
Milan yalnız onu deyil, başqa ingilis futbolçularını da cəlb edib. Tomori, Chelsea-dən keçmiş komanda yoldaşı Ruben Loftus-Cheek-ə də Giuseppe Meazza-nın atmosferini danışıb, onu bu addımı atmağa həvəsləndirib. Roma-ya keçməzdən əvvəl təklif üzərində düşünən Tammy Abraham isə Tomori-dən bir mesaj alıb: "Bu, həqiqətən yaxşı liqadır!"
Serie A – köhnə şöhrətin kölgəsində gizlənən dəyər
Doğrudur, 90-cı illərin, 2000-lərin əvvəlinin "ulduz axını" artıq geridə qalıb. O vaxtlar dünya futbolunun ən böyük adları İtaliyaya üz tuturdu. İndi isə diqqət mərkəzi başqa liqalardadır. Amma bu, Serie A-nın dəyərini tam əks etdirmir.
Liqa hələ də çox zaman olduğundan aşağı qiymətləndirilir. Taktiki zənginlik, müdafiə məktəbi, azarkeş ehtirası – bunlar hələ də buradadır. Curtis Jones kimi oyunçular üçün isə bu, həm meydanda, həm karyera hekayəsində özünü yenidən yazmaq şansıdır. Xüsusilə də, Scott McTominay-in Napoli-də yaşadığı partlayışı gördükdən sonra.
McTominay nümunəsi: Neapolun yeni qəhrəmanı
"McFratm" – Napoli azarkeşləri onu artıq bu ləqəblə çağırır. O, şotlanddır, amma hekayəsi Jones-a çox bənzəyir: bütün karyerasını bir İngiltərə klubunda – Manchester United-də keçirmiş, sevdiyi mövqedə müntəzəm oynamaq üçün xaricə getməyə qərar vermiş bir futbolçu.
İki il sonra nəticə göz qabağındadır. Lancashire-də doğulmuş McTominay artıq scudetto qalibi, Napoli tarixinin ən sevilən fiqurlarından biridir. Onun Maradona-vari populyarlığı yalnız qollarına görə deyil. O, şəhərin dilini, tarixini, memarlığını, mədəniyyətini, mətbəxini – hamısını qucaqlayıb. Xüsusilə də pomidor sevgisi ilə yerli mətbuatda tez-tez gündəmə gəlib.
"The Times"a danışarkən McTominay bu addımı "həyatımın ən böyük qərarlarından biri" adlandırıb. O, etiraf edir ki, Serie A-ya uyğunlaşmaq hər kəs üçün asan olmur. Bir çox futbolçu Premyer Liqa-dan gəlib burada çətinlik çəkir, çünki oyun daha taktiki, daha hesablıdır. Amma onun üçün proses təəccüblü dərəcədə hamar keçib – italyanların köməyi, qəbul etməsi, dəstəyi sayəsində.
Inter-də ingilis üçlüyü: uğursuz stereotipi sındırmaq şansı
Curtis Jones-un İtaliyada McTominay qədər iz buraxacağını indidən iddia etmək çox iddialı olardı. Amma bir reallıq var: o, Serie A-nın hazırkı ən güclü komandalarından birinə gəlir. Üstəlik, tək deyil. Stones və Spence ilə birlikdə – üç ingilis eyni anda, eyni paltardəyişmə otağında.
Bu, illərdir təkrarlanan stereotipi sındırmaq üçün əla imkandır: "İngilis futbolçusu xaricdə alınmır." İtaliyada uğur qazanan britaniyalıların sayı tarixən az olub. İndi isə həm liqa, həm də klub səviyyəsində şərait dəyişib. Inter Avropada yenidən söz sahibi olmaq istəyir, Serie A isə özünü yeni nəsil vasitəsilə yenidən təqdim etməyə can atır.
Ən azı bir şey dəqiqdir: bu dəfə İtaliya, on illər əvvəlki kimi, "tamamilə yad ölkə" kimi hiss olunmayacaq. San Siro-da eyni dili danışan üç yeni səs var. Sual indi budur: onlar bu stadionun tarixində hansı dildə iz buraxacaqlar – yalnız öz dillərində, yoxsa artıq italyan futbolunun ayrılmaz hissəsi kimi?
