İranın Yerinə İtaliya: 2026 Dünya Çempionatında Siyasi Gərginlik
Dünya futbolunun mərkəzində yenə siyasət var.
2026-cı il dünya çempionatının startına cəmi iki aydan az qalıb, 48 komandadan ibarət nəhəng turnirə sayılı günlər qalsa da, İran–ABŞ xəttində gərginlik meydandakı oyunu çoxdan kölgədə qoyub. ABŞ, Meksika və Kanada ilə birgə ev sahibliyinə hazırlaşarkən Vaşinqtondan gələn bir təşəbbüs bütün diqqəti üzərinə çəkib: İranın yerini İtaliya tutsunmu?
Zampollinin təklifi: İranın yerinə İtaliya
“Financial Times”ın aprelin 22-də yaydığı məlumata görə, ABŞ prezidentinin xüsusi elçisi Paolo Zampolli Donald Trump və FIFA prezidenti Gianni Infantino ilə əlaqə saxlayaraq sensasion təklif irəli sürüb: İran mundialdan kənarlaşdırılsın, yerinə isə dördqat dünya çempionu İtaliya dəvət olunsun.
Zampolli qəzetə açıqlamasında bu ideyanı təsdiqləyib, özünü gizlətmədən danışıb: o, İtaliya əsilli olduğunu, ABŞ-da keçiriləcək belə bir turnirdə “Azzurri”ni görməyin onun üçün arzu olduğunu bildirib və dörd titulun belə bir dəvət üçün kifayət qədər “pedigri” yaratdığını vurğulayıb.
Bu, sadəcə nostalji deyil. Təklif həm də Vaşinqtonla Roma arasında yaranmış siyasi soyuqluğu yumşaltmaq cəhdi kimi təqdim olunur. Trump ilə İtaliya prezidenti Giorgia Meloni arasında, ABŞ prezidentinin İran müharibəsi fonunda Papa Leo XIV barədə səsləndirdiyi fikirlərdən sonra münasibətlər gərginləşmişdi. İtaliyanın dünya çempionatına “xüsusi dəvət”lə qaytarılması bu çatlağı doldura biləcək jest kimi qələmə verilir.
İran tərəddüd içində, FIFA isə ümidini itirmir
Məsələnin kökündə isə Tehranın mövqeyi dayanır. İran rəsmiləri hazırkı geosiyasi fonu əsas gətirərək, ABŞ-a səfər etmək istəmədiklərini açıq şəkildə bildiriblər. Onlar turnirin qrup mərhələsi üçün nəzərdə tutulan səfərləri təhlükəli sayırlar.
Bu bəyanat, Trumpın İran barədə sərt açıqlamasından sonra gəldi. ABŞ lideri Yaxın Şərq ölkəsinin “öz təhlükəsizliyi naminə” ABŞ-a səfər etməməli olduğunu demişdi. Belə bir mesaj fonunda İranın tərəddüdü daha da dərinləşdi.
FIFA prezidenti Gianni Infantino isə hələ ki, ümidli danışır, İranın turnirdə iştirak edəcəyinə inamını qoruduğunu bildirir. Rəsmi qərar yoxdur, rəsmi sanksiya da yox. Amma saat işləyir.
Təqvim işləyir, suallar çoxalır
İranın oyun cədvəli artıq müəyyənləşib. Komanda G qrupunda çıxış etməlidir. İlk matç 15 iyunda Los Angelesdə Yeni Zelandiya ilədir. Ardınca yenə Los Angelesdə 21 iyunda Belçika ilə görüş planlaşdırılıb. Son qrup oyunu isə 27 iyunda Seattle şəhərində Misirə qarşı olmalıdır.
Kağız üzərində hər şey hazırdır. Stadionlar, şəhərlər, rəqiblər. Kağız üzərində olan tək şey bu deyil – İtaliyanın da adı yenidən gündəmdədir. Dördqat çempion, son seçmə mərhələdə büdrəyib mundialı televizor arxasından izləməli olan nəhəng, indi siyasi manevrin bir hissəsi kimi yenidən səhnəyə çağırıla bilərmi?
Cavab hələlik yoxdur. Qərar isə təkcə bir ölkənin taleyini müəyyən etməyəcək. Bu, futbolun siyasətlə sərhədini harada çəkdiyimizi bir daha göstərəcək. Dünya çempionatının qapıları kimin üzünə açılacaq – tərəddüd içində qalan İranın, yoxsa meydanı itirsə də, tarixini itirməyən İtaliyanın?
