İsveçrə – Kolumbiya: Dörddəbir Finalda Gözlənilən Duel

7 iyul 2026-cı il, saat 20:00-da Vankuver Stadium-da səhnə iki komandanın qarşısına açılır: turnir boyu səs-küydən çox işlə danışan İsveçrə və Şimali Amerikada divar kimi dayanan, məğlubiyyəti unudan Kolumbiya. Mükafat isə sadə, amma son dərəcə ağırdır – dünya çempionatının dörddəbir finalına bilet.

Hər iki yığma bu mərhələyə “fırtına” kimi yox, planlı, soyuqqanlı və ardıcıl çıxışla gəlib. İndi isə bu sakit yürüş, bir oyunda ya zirvəyə doğru sıçrayışa, ya da qəfil sona çevriləcək.

İsveçrənin yüksələn xətti

Murat Yakin turnirə ilk matçda xəbərdarlıq siqnalı ilə başladı: Qətərə qarşı boz, ruhsuz görünən 1:1. O görüşdən sonra İsveçrə ya oyuna girəcəkdi, ya da səssizcə arxa plana çəkiləcəkdi.

Cavab sərt oldu. Bosniya və Herseqovina 4:1 hesabı ilə darmadağın edildi, ardınca həmsahib Kanada 2:1-lik hesabla keçildi və B qrupunun zirvəsi təmin olundu. İsveçrə nəinki oyuna qayıtdı, həm də turnirin “sabit, amma təhlükəli” komandalar siyahısına adını yazdırdı.

Pley-offun ilk pilləsində də eyni soyuqqanlılıq: Əlcəzair üzərində 2:0 hesablı peşəkar qələbə. Heç bir şou axtarmadan, risklərlə oynamadan, amma səhv də buraxmadan. Bu komanda üçün indi dörddəbir final artıq xəyal deyil, tarixi ənənəni yeniləmək şansıdır – 1934, 1938 və 1954-dən sonra dördüncü dəfə.

Kolumbiyanın dəmir müdafiəsi

Kolumbiya bu mundialda bir obraz qurub və ondan kənara çıxmır: nizam, intizam, soyuq hesablanmış risklər. Néstor Lorenzo-nun komandası Şimali Amerikada hər addımını ölçərək atıb.

Start – Özbəkistana qarşı 3:1. Sonra oyunun ritmi yavaşladı, amma nəticələr daha da sərtləşdi: DR Konqo üzərində 1:0, nəhəng Portuqaliyaya qarşı taktiki 0:0 və K qrupunun birinciliyi. Ardınca 1/32 finalda Qananın inadkar müqaviməti – yenə 1:0, yenə hesabı qoruyan, fürsəti dəyərləndirən Kolumbiya.

Rəqəmlər danışır: son yeddi dünya çempionatı oyununda beş “quru hesab”, bu turnirdə cəmi bir buraxılan qol və hazırda üç matçlıq qapısını toxunulmaz saxlayan komanda. Bu divarı yarmaq üçün təkcə istedad yox, səbr də lazımdır.

Ağır itki, böyük məsuliyyət

Kolumbiya üçün ən pis xəbər Qana ilə oyunda gəldi. Təcrübəli hücumçu Jhon Córdoba ağır zədələndi və mundialı vaxtından əvvəl başa vurdu. Bu, Lorenzo üçün təkcə itki deyil, həm də bütün hücum planının yenidən qurulması deməkdir.

İndi ön xəttin mərkəzində məsuliyyət Luis Suárez-in çiyinlərinə keçir. Sporting CP forvardı əvvəlki mərhələdə ehtiyatdan girib qələbə qoluna ötürmə verdi və indi əsas rol üçün irəli çəkilir. Onun üzərinə yalnız qol vurmaq deyil, həm də cərimə meydançasında hava mübarizələrini, mərkəz müdafiəçilərini məşğul saxlamaq və James Rodríguez, Jhon Arias, Luis Díaz kimi oyunçular üçün boş zonalar açmaq yükü düşəcək.

İsveçrə cəbhəsində problem daha yumşaqdır, amma vacib mövqedədir. Michel Aebischer zədə səbəbindən fərdi proqramla çalışır və start heyətində yer alıb-almayacağı sual altındadır. Əgər o, çatmasa, Murat Yakin yenidən illərlə formalaşmış, bir-birini gözübağlı anlayan cütlüyə – Granit Xhaka və Remo Freuler-ə güvənəcək. Onların arxasında isə 20 yaşlı Johan Manzambi-nin sürətli yüksəlişi bu oyunu İsveçrə üçün daha da maraqlı edir.

Qanadda fırtına, mərkəzdə qıfıl

Bu duel kağız üzərində bir cümlə ilə açıqlana bilər: Kolumbiya genişlik axtaracaq, İsveçrə isə mərkəzi bağlayacaq.

Kolumbiyanın əsas silahı sol cinahdır. Luis Díaz bir-birə qarşı duellərdə sürəti, driblinqi, istiqamət dəyişikliyi ilə rəqib müdafiəsini dartıb uzatmaq, İsveçrə xəttini yanlara açmağa məcbur etmək istəyəcək. Onun kəsik ötürmələri və geriyə çəkilən topları üçün ikinci dalğada James Rodríguez, Jhon Arias, Gustavo Puerta kimi oyunçular fürsət qovalayacaq.

İsveçrə isə oyunu başqa cür oxuyur. Onlar Kolumbiyanı açıq mübarizəyə çağırmaq niyyətində deyil. Kompakt blok, sıx mərkəz, Xhaka–Freuler cütlüyünün topa nəzarəti və Manzambi-nin sürətli keçidləri. Bu üçlük topu qazanıb bir anda önə atanda, hədəf aydındır: Breel Embolo.

Embolo artıq dünya çempionatlarında dörd qola imza atıb. Onun qarşısında indi yalnız Sepp Hügi (6) və Xherdan Shaqiri (5) dayanır. Daha bir qol – və Embolo İsveçrə futbol tarixində daha da yuxarı pilləyə qalxacaq.

Tarix, statistikaya qarşı

Bu oyunun fonunda gizli bir xətt də var: İsveçrənin Cənubi Amerika lənəti. Dünya çempionatlarında bu region təmsilçilərinə qarşı cəmi bir qələbə – 2014-də Ekvadora qarşı 2:1. Ümumi göstərici: 1 qələbə, 2 heç-heçə, 6 məğlubiyyət.

Kolumbiya ilə mundial səhnəsində yeganə duel 1994-də olub və o vaxt Cənubi amerikalılar 2:0 hesabı ilə qələbə qazanıblar. Ümumilikdə dörd qarşılaşmada Kolumbiyanın iki qələbəsi, bir heç-heçəsi, bir məğlubiyyəti var. Son görüş isə 2007-ci ildə Mayamidəki yoldaşlıq oyununda 3:1-lik Kolumbiya qələbəsi ilə bitib.

İndi isə tarixin bu sətri yenidən yazıla bilər. Həm İsveçrə, həm də Kolumbiya üçün dörddəbir final bu turnirdə yalnız növbəti mərhələ deyil, öz rekordlarına toxunmaq deməkdir. İsveçrə artıq üç dəfə bu pilləyə çatıb, Kolumbiya isə bunu yalnız bir dəfə – 2014-də bacarıb.

Gözlənilən heyətlər: sabitlik sınaqda

Hər iki komanda bu mundialda struktur baxımından çox az dəyişib. İsveçrənin gözlənilən start “on biri” belə görünür:

Kobel; Zakaria, Elvedi, Akanji, Rodriguez; Xhaka, Freuler; Ndoye, Manzambi, Vargas; Embolo.

Bu düzülüşdə Denis Zakaria-nın sağ cinah müdafiəçisi kimi istifadə olunması İsveçrəyə həm müdafiədə sərtlik, həm də mərkəzə yaxınlaşanda əlavə dayaq verir. Ruben Vargas və Dan Ndoye isə yarımmüdafiə ilə hücum arasında elastik körpü rolunu oynayır.

Kolumbiyanın ehtimal olunan heyəti isə belədir:

Vargas; Muñoz, Sánchez, Lucumí, Mojica; Lerma, Arias, Puerta; Rodríguez, Suárez, Díaz.

Burada açar nöqtə mərkəzdir. Jefferson Lerma fiziki gücü və müdafiə yönümlü oyunu ilə arxanı bağlayır, Jhon Arias və Gustavo Puerta isə həm pressinqdə, həm də hücuma dəstəyi ilə balansı qoruyur. Öndə James Rodríguez-in azad rolu, Luis Díaz-ın sol cinahdan partlayışları və Luis Suárez-in mərkəzdə dayaq nöqtəsi kimi rolu bu sistemin hücum tərəfini müəyyən edir.

Form qrafiki: iki komanda da “isti” gəlir

İsveçrə son beş oyunda uduzmayıb: üç qələbə, iki heç-heçə. Bu seriyada 10 qol vurub, cəmi 3 top buraxıblar. Bosniya və Herseqovinaya 4:1, Kanadaya 2:1, Əlcəzairə 2:0 – rəqəmlər bu komandanın yalnız müdafiə ilə yaşamamasını göstərir.

Kolumbiyanın son beşlik forması isə daha da təsirli görünür: dörd qələbə, bir heç-heçə. Qana, DR Konqo, Kanada və Əlcəzair üzərində qələbələr, yalnız Qətərə qarşı 1:1-lik bərabərlik. 8 qol, 3 buraxılan top və dörd ardıcıl qələbə. Bu, özünəinamın ən yüksək səviyyəsidir.

Qapalı oyun, açıq sual

İsveçrə az qol buraxan, amma qol imkanlarını dəqiq dəyərləndirən Kolumbiya divarını sındıra biləcəkmi? Yoxsa Kolumbiya, əsas hava hədəfini – Jhon Córdoba-nı itirsə də, hücum xəttini yenidən qurub İsveçrənin müxtəlif mövqelərdən gələn qol təhlükələrini boğacaq?

Bir tərəfdə tarixi lənətə meydan oxuyan Avropa komandası. Digər tərəfdə isə dünya çempionatlarında Avropaya qarşı nadir, amma acı xatirələrlə yaşayan Cənubi Amerika təmsilçisi – 2018-də İngiltərəyə penaltilərlə uduzmuş Kolumbiya.

Vankuverdə bu dəfə ssenarini kim yazacaq – soyuqqanlı İsveçrə, yoxsa dəmir intizamlı, amma qanadlarda partlayan Kolumbiya? Dünya çempionatının elit “səkkizliyi”ndə yer yalnız birinə çatacaq.