James Garner: Everton-un Yeni Lideri

Sərt müdaxilələr, yorulmaz qaçışlar, çətin səfər xallarını dişlə-dırnaqlə qoparan çıxışlar – Everton azarkeşləri James Garner-i çoxdan bu cür tanıyır. İndi isə onu təkcə Liverpulun mavi tərəfi yox, bütün Premyer Liqa ciddiyə almağa başlayıb.

Tottenham-a qarşı səfərdəki qolsuz heç-heçə bunun son sübutu oldu. Everton mərkəzində dayanan Garner, təxminən 200 milyon funt dəyərində hesablanan Sandro Tonali – Mateus Fernandes cütlüyünün olduğu meydanın mərkəzində rəqibin bahalı orta xəttini kölgədə qoydu.

Herniya əməliyyatı səbəbindən yay hazırlığının böyük hissəsini buraxan futbolçu üçün bu, xırda detal deyil. Bunu oyundan sonra Match of the Day studiyasında oturan Thomas Frank da xüsusi vurğuladı.

“Artıq uşaq deyil”

Frank açıq danışdı: Garner-in oyunu onu heyran etmişdi. O, Tonali və Fernandes-in ümidverici hücumlarını dayandıran, vaxtında sürüşməyə girən, pressinqdən sonra topu geri qazanan futbolçunun adını dönə-dönə çəkdi.

Onun sözlərinə görə, Garner sadəcə qaçmırdı – meydanı “oxuyur”, komanda yoldaşlarını yönləndirir, səsli şəkildə təşkilatçılıq edirdi. Yüksək pressinq altında bərpa etdiyi toplar, rəqibin dominant olduğu anlarda oyunu sındırması, Everton-un Londondan xalla dönməsinin əsas səbəblərindən biri idi. Və bu, yalnız müdafiə tərəfi deyildi: topla çox oynayan, hücumların böyük hissəsinin ayağından keçdiyi bir mərkəz yarımmüdafiəçi obrazı önə çıxırdı.

Studiyada yanında əyləşən, keçmiş Everton müdafiəçisi Ashley Williams isə Garner-i arxasında oynamaq istədiyi “ideal mərkəz yarımmüdafiəçi” kimi təsvir etdi. Müdafiəçilərin önündə belə bir sipər – hər komandanın arzusudur.

Bu səviyyəyə gələn futbolçu üçün ödənilən məbləğ isə indi daha da təəccüblü görünür. Everton onu 2022-ci ildə Manchester United-dən cəmi 9 milyon funt ilkin ödənişlə almışdı. Həmin vaxt Garner, Nottingham Forest formasında icarədə oynayıb, komandanın Premyer Liqaya yüksəlişində mühüm rol oynamışdı. United akademiyasının yetirməsi olmasına baxmayaraq, o, orada heç vaxt Premyer Liqada start heyətinə çıxmamışdı.

Lampard-dan Dyche-ə, oradan dönüş nöqtəsinə

Everton-da ilk iki mövsüm asan keçmədi. Frank Lampard, sonra Sean Dyche, klubun maliyyə problemləri, cəza olaraq verilən xal silinmələri – bütün bunların fonunda Garner-in inkişafı bir qədər kölgədə qaldı. Amma 2025-26 mövsümü hər şeyi dəyişdi.

O, Premyer Liqa mövsümündə cəmi altı dəqiqə qaçırdı. Demək olar ki, hər dəqiqə meydanda idi və Everton-un uzun müddət davam edən Avropa yarışına can atmasının önündə gedirdi. Komanda, bir vaxtlar düşmə zonasına yaxın dolaşan klubdan, Avrokubok xəttini real hədəf kimi görən kollektivə çevrilirdi.

Dekabrda Nottingham-a səfər bu hekayənin simvolik nöqtələrindən biri oldu. Zədələrlə əzilmiş, heyəti xeyli “yamaqlı” olan Everton, Forest-i səfərdə 2:0 məğlub edib, dördlüyə cəmi dörd xal qalmış mövqeyə yüksəldi. Bu oyunda açılış qolunu vuran da məhz Garner idi. Amma qolundan da çox, meydandakı hökmranlığı diqqət çəkdi.

Matçdan sonra baş məşqçi David Moyes onun haqqında danışanda təkcə texniki keyfiyyətlərə toxunmadı. İskoç mütəxəssis, komandaya gəldiyi ilk günlərlə müqayisə apararaq, Garner-in “uşaqdan liderə” çevrildiyini dedi. Daha çox məsuliyyət götürən, böyüyən, “həqiqi mərkəz yarımmüdafiəçisi kimi davranmağa başlayan” bir futbolçudan söhbət gedirdi.

Rəqəmlər də danışır

Bu sözlər havadan asılmış tərif deyildi. Rəqəmlər Garner-in meydandakı təsirini açıq göstərirdi. Ötən mövsüm Everton-un yaratdığı və qazandığı bir çox göstəricidə o, komandanın lideri idi.

Ən çox uğurlu ötürmə, ən çox dəqiq müdaxilə, ən çox top qapma – bunlar artıq Garner-in “adi” statistikasıdır. Amma o, yalnız dağıdan deyil, quran futbolçuya çevrildi: ən çox qol ötürməsi verən, ən çox qol şansı yaradan oyunçu da məhz o idi. Yəni həm rəqibin oyununu pozan, həm də öz komandasının hücumuna nəfəs verən ikiqat rola sahib idi.

Bu yüksəlişin ən diqqətçəkən tərəflərindən biri isə Jack Grealish-in zədəsi fonunda gəldi. Yanvarda əsas cinah oyunçusunu itirən Everton-un yaradıcılıq yükü birdən-birə mərkəzə, Garner-ə yükləndi. O isə çəkindi, gizləndi demədi – yeddi qol ötürməsinin dördünü Grealish-in mövsümü bitirən zədəsindən sonra verdi. Məsuliyyət artdıqca, Garner-in oyunu da böyüdü.

Moyes bunu da gizlətmir: “Bura gələndə onun nə qədər yaxşı olduğunu tam dərk etməmişdim. Gəldiyimdən bəri inanılmaz oynayır” – deyə o, etiraf edib.

Everton azarkeşləri üçün bu, artıq sürpriz deyil. Onlar Garner-in hər sürüşməsində, hər qaçışında, hər səsli göstərişində bir şeyi görürlər: mərkəzdə nəhayət, on illərdir axtardıqları, həm ürəklə, həm beyinlə oynayan oyunçu var.

İndi sual başqadır: Premyer Liqa artıq onu görüb. Növbəti mövsümlərdə Garner və Everton bu yüksəlişi Avropada da davam etdirə biləcəkmi?