Jamie Vardy: Futbolda Çılğın Hekayə və Mübarizə

Qəfəsdə çırpınan, içən, əylənən, dalaşan “xam heyvan”.

Netflix-in Jamie Vardy haqqında yeni filmində ilk cümlə belə açılır. Vardy özü isə orada özünü daha ağır söyüşlə adlandırır. İllərdir meydanda gördüyümüz çılğın hücumçu, indi 39 yaşında, İtaliyanın yüksək liqasında Cremonense forması ilə qaçır və Londonda, Netflix-in ofisində jurnalistlərin qarşısında həyatını, karyerasını xatırlamağa çalışır.

“Düzünü desəm, düşünməyə vaxtım olmur,” – deyir.

Yan tərəfdə sakit-sakit oturan, suallara və cavablara hərdən mimikası ilə reaksiya verən həyat yoldaşı Rebekah ilə birlikdə, ilk nümayişdən dərhal sonra danışır. “Mövsüm bitən kimi, futboldan tamamilə qopmaq istəyirəm. Hər şeyi beynimdən silməliyəm ki, yenidən normal vəziyyətə qayıdım.”

O, yayda Feyenoord yox, Cremonense seçəndə nə ilə üzləşəcəyini bilirdi. Sıfırdan deyil, aşağıdan başlayırdı: düşmə zonasına ilişib qalan komanda, üç tur qalmış hələ də təhlükə altındadır. Vardy isə bu yükün nə demək olduğunu çox yaxşı anlayır.

“Futbol fiziki və mental cəhətdən qatil kimidir,” – deyə davam edir. “Bədənini də, beynini də üyüdür. Ona görə də bəzən hər şeyi unutmaq istəyirsən.”

Bu, şikayət deyil. O, dərhal düzəliş edir: “Əlbəttə, sevirəm. Hələ də sevməsəydim, oynamazdım.” Amma eyni sual bir az fərqli qoyulanda – “Bütün bu yolu yenidən keçərdin?” – cavab daha sərt gəlir: “Yenidən etməzdim.”

Stocksbridge Park Steels-də səkkizinci liqadan başlayıb, Leicester City ilə Premyer Liqa çempionluğuna, İngiltərə millisinin hücum xəttinə qədər yüksəlmək – kağız üzərində nağıl kimi görünür. Film isə bu nağılın içində nə qədər daş, nə qədər zibil, nə qədər qaranlıq küçə olduğunu xatırladır.

Uşaqlıq klubu Sheffield Wednesday onu “çox balaca” olduğu üçün buraxmışdı. Sənədlərdə sadə bir qərar, uşaq üçün isə qapıların bağlanması. Sənədlərdən kənarda isə başqa həyat başlayır: gündüzlər tibbi şinalar hazırlayan zavodda növbə, axşamlar Stocksbridge üçün qol vurmaq.

Sonra 2007-ci ilin ilk böyük zərbəsi. Filmdə etiraf edir: həyatında “heç bir sabitlik” yox idi. İçkili halda dalaşma, məhkəmə, altı ay ayaq zənciri. Saat 18:00-dan sonra çölə çıxmaq qadağası. O qədər sərt ki, bəzən matçı sona qədər oynaya bilmirdi – məhkəmə qərarı onu meydandan evə aparırdı.

Buradan Halifax Town-a keçid gəlir. Orada uzun illərdir yanında olan agenti John Morris ilə tanış olur. Sonra Fleetwood Town, nəhayət, o məşhur milyonluq keçid – o vaxt Çempionşipdə oynayan Leicester City-yə transfer.

Hekayənin aralarında daim eyni simalar görünür: “The Inbetweeners” – Şeffilddən olan, yalnız kişilərdən ibarət kiçik dost qrupu. Onlar Vardy-nin arxa cəbhəsi, bu qarışıq həyatın içində ən sabit dayağıdır. “Aramızdan kimin problemi varsa, qrupa yazır,” – deyir Vardy. “Bəli, əvvəl bir az lağ olunursan, amma heç olmasa hamı bir-birinə nəzarət edir.”

Leicester-də ilk günlərdə bu qrupa daha çox ehtiyacı olur. Keçmiş komanda yoldaşı Andy King filmdə həmin dövrü “mədəniyyət şoku” kimi təsvir edir. Vardy özü də etiraf edir ki, ilk vaxtlar özünü bu səviyyəyə layiq görmürdü.

Fizioterapevt Dave Rennie isə pərdə arxasını açır: içki problemi, təzyiq, böyük transferin ağırlığı. Hətta evdə öz “Skittles vodka”sını hazırlaması. Səhər məşqinə sərxoşluqdan ayılmamış gələn hücumçu, bəzən isə hamilə Rebekah-ın zənglərinə belə cavab verməyən ər.

Bu, artıq sadəcə çılğınlıq deyildi, karyeranı yandırıb kül edə biləcək yol idi. Oyunu xilas edən isə “yaxşı psixoloq”, Nigel Pearson-un səbrli münasibəti və qızı Ella-nın doğulmasından sonra Vardy-nin böyüməyə məcbur olması oldu.

Şöhrət gəldi, problemlər qalmadı. 2015-ci ildə “Sun on Sunday” kazinoda yapon əsilli bir kişiyə qarşı irqi ifadə işlətdiyi videonu yayımladı. O, bunu sonradan “nəhəng öyrənmə mərhələsi” adlandırır və etiraf edir ki, hansı sözün harada xətt keçdiyini heç kim ona öyrətməmişdi.

Film həm də daha şəxsi bir yaraya toxunur. Komanda ilə Helsinki səfərində olarkən, qəfil xəbər gəlir: tabloidlər onun gizli bioloji atası haqqında hekayə dərc etməyə hazırlaşır. Vardy həmin anda heç vaxt tanımadığı bir adamın həyatına zorla bağlanır. Komanda düşərgəsini yarımçıq qoyub evə qayıdır. Özünün dediyi kimi, bu, yaşadığı “ən çətin şeylərdən biri” idi.

Bütün bunların fonunda o, Leicester-in möcüzəvi 2015–16 mövsümünün poster simasına çevrilir. Premyer Liqanın bombardiri, şəhərin qəhrəmanı. Sonra FA Cup kuboku, Halifax-a imza atdığı gün agentinin dediyi cümlə gerçəyə çevrilir: bir gün İngiltərə millisində oynayacaq.

2018-ci ildə millidən ayrılması ilə bağlı sual verəndə, cavab qısa, amma ağırdır: “Bəlkə, daha çox şey edə bilərdim. Bunu heç vaxt bilməyəcəyik.” Sonra pərdə arxasını açır: “İngiltərə ilə toplanışa getmək inanılmazdır – ölkən üçün oynamaq istəyirsən – amma mental tərəfi çox ağır idi. Gareth Southgate gələndən sonra dəyişdi, ondan əvvəl isə bütün günü otaqda ilişib qalırdın.”

O, həmin günləri belə təsvir edir: məşq, sonra otel otağı. PlayStation, uşaqlarla videozəng, yenə divarlar. “Onsuz da onları az görürsən, üstəgəl səni daha iki həftəlik evdən qoparırlar. Çox çətindir.” Dünya Çempionatından sonra qərar verir: ayaqlarını qoruyub klub karyerasını uzatmaq. “Hələ də oynayıram, deməli, düzgün qərar imiş,” – deyir.

Leicester-in bu mövsümki süqutunu kənardan izləmək isə onu başqa cür sarsıdır. “Bacardığım qədər çox oyunlarına baxıram və baxmaq xoş deyil,” – deyir, keçən ay tribundan izlədiyi və sonradan League One-a enişlə bitən dramı xatırlayaraq.

Bəs sonra nə olacaq? Karyera bitəndən sonrakı həyat, məşqçilik, kabinet, süni işıq, taktika lövhəsi?

“Məşqçilik? Yox. Açığı, bu barədə düşünməmişəm,” – deyə cavab verir. “O qədər irəli baxmamışam.”

Zalın arxasında oturan Rebekah isə bu “plansızlıq”ı bir kəlmə ilə xarakterizə edir: “əsəbiləşdirici”.

Film “Wagatha Christie” qalmaqalına birbaşa girmir, Coleen Rooney ilə məşhur sosial media davasına toxunmur. Amma Rebekah kadrların çoxunda var, həyat yoldaşının dəyişmək, formalaşmaq, ailə atası kimi böyümək cəhdlərinin fonunda əsas fiqurlardan birinə çevrilir. Nümayiş bitəndən sonra da zalı tərk etməyə tələsmir, jurnalistlərdən filmlə bağlı səmimi rəyini soruşur.

Ekranda Vardy-nin ata kimi rolu xüsusi vurğulanır. “Uşaqları mümkün qədər normal böyüdürük,” – deyir. “Evləri olsun, uşaq kimi yaşasınlar, həyatdan zövq alsınlar. Amma məktəbdə də çalışsınlar, mənim etmədiyimi etsinlər.”

Sabaha fokuslanmaq, hər günü ayrıca yaşamaq – məhz bu, onu hələ də Serie A səhnəsində saxlayan yanacaqdır. Cremonense ilə daha bir mövsüm, 40 yaşına qədər yüksək səviyyədə qaçmaq ehtimalı realdır.

“Səhər oyanıram, məşq edirəm, yenidən başlayıram. Oyun günündə də eyni,” – deyir. “Bacardığım qədərini verirəm. Hələ də futbolu sevirəm, yoxsa bu qədərini etməzdim.”

Sonda ona bəlkə də ən çox verilən sual ünvanlanır: bu hekayə təkrarlana bilərmi? Həvəskar liqalardan çıxıb Premyer Liqa çempionluğuna, milliyə, qlobal şöhrətə uzanan bu yol, yenidən kimin üçünsə açıla bilərmi?

“Düşünürəm ki, sadəcə bir az qəribəydim,” – deyə gülümsəyir. “Yenidən baş verəcəyini sanmıram. Amma mənim üçün baş verdi və bunun arxasında çox ağır iş vardı. Çox çətin idi. Amma hər şeyinə dəyərdi.”