Jason Wilcox: Manchester United-in Yeni İdarəetmə Stratejisi

Blackburn akademiyasından çıxıb “Rovers”in sol cinahında illərlə külək kimi əsən Jason Wilcox indi İngiltərənin ən böyük səhnələrindən birində – Old Trafford-da transfer siyasətini yönləndirir. Boltonda doğulan keçmiş vinger 10 il “Blackburn”in əsas komandasında oynadı, 270-dən çox oyuna çıxdı və 1994-95 mövsümündə Premyer Liqa çempionluğunun əsas memarlarından biri oldu. Üstəlik, “Three Lions” heyətində də üç dəfə meydana çıxmağı bacardı.

Karyerasının sonuna yaxın isə marşrut dəyişdi: “Leeds”, “Leicester” və “Blackpool” formaları, 2006-cı ildə isə futbolla vidalaşma. Uzun müddət kənarda qaldı, sanki futboldan uzaqlaşdı. Amma bu, sadəcə fasilə idi.

Akademiya yolu ilə zirvəyə

2012-ci ildə Jason yenidən tanış mühitə qayıtdı – bu dəfə “Manchester City”nin akademiyasına məşqçi kimi. Orada pillə-pillə yüksəldi, sonda akademiyanın rəhbəri oldu. Gənclərlə işləmək, strukturu qurmaq, sistem yaratmaq – hamısı onu başqa bir rola hazırlayırdı.

Bu bacarıqlar tez nəzərdən qaçmadı. “Southampton” 2023-cü ilin yanvarında onu “St Mary’s”ə direktor kimi cəlb etdi. Orada futbol direktoru kimi reputasiyası daha da gücləndi, klubun idman modelinə verdiyi töhfə diqqət çəkdi.

2024-cü ilin aprelində isə növbəti böyük addım gəldi: Jason Wilcox əvvəlcə “Manchester United”ə texniki direktor kimi qoşuldu, daha sonra klubda eyni futbol direktoru postunu doldurdu. İndi o, həm meydandakı, həm də texniki zonadakı əsas qərarların arxasındakı şəxslərdən biridir. Məsələn, Ruben Amorim-dən sonra komandaya rəhbərlik edəcək baş məşqçi kimi Michael Carrick-in seçilməsində onun rolu az olmadı.

Bu qədər işığın altında yaşamaq üçün qalın dəri lazımdır. Nəticə tələb edən, səbr tanımayan bir mühitdə.

“Zəka həmişə onda var idi”

Keçmiş komanda yoldaşı, “Blackburn”in sabiq müdafiəçisi Colin Hendry, “IvyBet”lə əməkdaşlıq çərçivəsində “GOAL”a danışarkən, Wilcox-un xarakterini bir cümlə ilə açdı: o, hər zaman ağıllı idi.

Hendry onu belə xatırlayır: solda Jason Wilcox, sağda Stuart Ripley, mərkəzdə isə Alan Shearer və Chris Sutton. Kənatlardan gələn fasiləsiz ötürmələr, cərimə meydançasında ac qalan iki hücumçu və nəticədə Premyer Liqa çempionluğu. Hendry-nin fikrincə, həmin komandanın uğurunda təkcə Shearer və Sutton yox, məhz bu “təchizat xətti” də həlledici idi.

Maraqlısı budur ki, Hendry o vaxtlar Wilcox-u indiki vəzifədə təsəvvür belə etmirdi. Amma karyerasından sonra iş qurması, sonra “Man City” akademiyasında çalışması, orada rəhbərliyə qədər yüksəlməsi, ordan “Southampton”a, indi isə “United”ə qədər uzanan yol – hamısı bir xəttin davamı kimi görünür. Hendry üçün bu, sürpriz deyil: meydandakı ağıllı oyun indi kabinetlərdə qərar vermə qabiliyyətinə çevrilib.

Onun sözlərinə görə, hər yaxşı futbolçu yaxşı məşqçi olmur, hər böyük ulduz da böyük menecerə çevrilmir. Wilcox isə tamam başqa cığır seçib. Özəl biznes, sonra akademiyada təcrübə, oradan strukturun içində böyümək – hamısı onu bu günkü rola gətirib.

Hendry bir detalı da unutmur: Jason təkcə ağıllı yox, həm də çox hazırcavab idi. Komanda daxilində zarafatları, Ray Harford və Kenny Dalglish-ə etdiyi parodiyalar, Tony Parkes-i təqlid etməsi – hamısı onu paltardəyişmə otağının “komediyaçısı”na çevirirdi. Keçmiş müdafiəçi açıq deyir: “Jason əslində komediyaçı idi”.

İndi isə o, Old Trafford-da milyonlarla funt sterlinqlik transferlərin arxasında duran adamdır.

Menecer – direktor xətti: kim son sözü deməlidir?

Futbol direktoru rolları illərdir müzakirə olunur, xüsusən də İngiltərədə. Bəziləri üçün bu, müasir futbolun zərurəti, digərləri üçün isə menecerin səlahiyyətlərinə müdaxilədir. Jason Wilcox hazırda məhz bu zolaqda dayanır: bir tərəfdə idarə heyəti, büdcə, uzunmüddətli planlama, digər tərəfdə isə məşqçi və onun sabahkı oyunda qələbə qazanmaq məcburiyyəti.

Colin Hendry bu mövzuda açıq danışır: futbol dəyişib, rekruitinq artıq ayrıca bir peşədir. Onun sözlərinə görə, bu səviyyədə oyunçuların transferində xırdalıqların hamısına baxılır – sosial həyatı, uşaqlığı, formalaşdığı mühit, xarakter detallarına qədər. Hendry bu yanaşmanı anlayır, amma bir sualı da var: bütün bunların nə qədəri həqiqətən meydandakı performansa təsir edir?

O, bir məqamı xüsusi vurğulayır: komandaya oyunçu seçən, hər həftə start “11-lik”i müəyyənləşdirən baş məşqçi mütləq bu prosesdə söz sahibi olmalıdır. Reallıqda isə hər zaman belə olmur. Büdcə, maaş strukturu, klubun maliyyə qaydaları, uzunmüddətli strategiya – hamısı işə qarışır. Klub düzgün idarə olunmalıdır, bunu Hendry də anlayır.

Yenə də onun fikri qətidir: “əsas adam”, yəni baş məşqçi, heyətə kimlərin gətiriləcəyinə təsir göstərə bilməlidir. İstədiyi profili, xarakteri, oyun üslubunu diktə etməlidir.

Məhz bu nöqtədə Jason Wilcox-un rolu kritik olur. O, həm klubun maraqlarını qoruyan direktor, həm də texniki zonada təzyiq altında çalışan baş məşqçinin ehtiyaclarını başa düşən keçmiş futbolçudur. Old Trafford-da indi sual budur: bu incə balans “Manchester United”i yenidən zirvəyə daşımağa yetəcəkmi?