Jay-Z'nin Roc Nation Sports'un İdman Dünyasındakı Təsiri
Jay-Z artıq yalnız studiyada qalib gəlmir. Onun növbəti böyük zəfəri bu dəfə mikrofon arxasında yox, transfer bazarında yazıldı – özü də elə o andan cəmi 24 saat sonra ki, həyat yoldaşı Beyoncé dörd ildən sonra ilk dəfə onun rep etdiyi yeni remiks paketi – Morning Dew (Donk) – yayımlamışdı.
Hip-hop tarixinin ən nüfuzlu fiqurlarından biri indi musiqidən kənarda da hər yerdədir: Tidal, küçə geyim brendi, şampan, konyak. Amma bu yay futbol aləmində səhnəni tamamilə başqa bir layihə ələ alıb: Roc Nation Sports.
Bruklindən Bernabéu‑ya uzanan xətt
2008-ci ildə yaradılan əyləncə imperiyasının idman qolu əvvəlcə NBA, NFL və MLB ulduzlarına fokuslanmışdı. Kevin Durant kimi adlar siyahıya düşəndə, bu, artıq ciddi oyunçu olduğunu göstərirdi. Futbola giriş isə 2015-ci ildə gəldi: Bayern Munich müdafiəçisi Jérôme Boateng Roc Nation Sports-un ilk böyük Avropa müştərisi oldu.
Dörd il sonra Londonda Roc Nation Sports International (RNSI) quruldu və hədəf açıq şəkildə dəyişdi: böyük Avropa klublarının ulduzları.
Bu gün RNSI-nin portfelində 100-dən çox futbolçu var. Onların içində ən parlaq adlardan biri bu həftə Real Madrid-lə yeni, son dərəcə sərfəli müqavilə imzalayan Vinícius Júnior-dur. Braziliyalı hücumçunun illik təxminən 25 milyon avro qazanacağı deyilir. Bu razılaşma Arsenal-in 26 yaşlı forvard üçün planlaşdırdığı möhtəşəm transfer ideyasını da faktiki olaraq dağıtdı.
2023-cü ilin iyulunda RNSI Braziliyanın uğurlu agentliyi TFM-i – Vinícius, Gabriel Martinelli və Endrick-in nümayəndələrini – alaraq onu Roc Nation Sports Brazil adı ilə yenidən brendləşdirdi. Bu addım Cənubi Amerika bazarına açılan geniş qapı idi.
Vinícius oyunu: risk, təzyiq və böyük maaş
İki il davam edən danışıqların mərkəzində bir hədəf vardı: Real Madrid-i Vinícius-un maaşını illik 30 milyon avroya – Kylian Mbappé səviyyəsinə – qaldırmağa razı salmaq. RNSI bu məqsədlə riskə getdi, müqavilənin son 12 ayına girməsinə imkan verdi, bazarda marağı qızışdırdı.
Arsenal yüksək transfer haqqı ödəməyə hazır idi, amma London klubu üçün ən real ssenari braziliyalını gələn yay azad agent kimi götürmək idi. Şimal Londonunun planı budurmuş.
Real Madrid isə təzyiqi hiss etdi və təklifini yüksəltdi. Vinícius qaldı. Klub üçün böyük qələbə kimi görünə bilər, amma bunun başqa tərəfi də var: bu qərarın Manchester City-nin dirəyi Rodri-ni almaq imkanını əlindən aldığı və Barcelona-nın bu yarışda öndən getməsinə şərait yaratdığı düşünülür. Bir ulduzu saxlamaq, digər fürsəti yandırdı.
Diomande: Afrikanın ən bahalı oyunçusu və 115 milyonluq imza
Eyni gün Real Madrid Vinícius-un altı illik müqaviləsini elan edərkən, daha bir böyük hərəkət baş verirdi. Yan Diomande Madriddə idi. RB Leipzig-dən 115 milyon funt sterlinqə transferini tamamlamaq üçün.
Cəmi 19 yaş. Yalnız 46 peşəkar oyun – Leipzig və İspaniya ikinci liqasındakı Leganés forması ilə. Amma artıq tarixə Afrikanın ən bahalı futbolçusu kimi düşüb. Bernabéu-ya yollanarkən şəxsi təyyyarədə agentləri Nathan Campbell və Kareem Gbaja ilə çəkilən foto, bu transferin nə qədər böyük şouya çevrildiyini göstərirdi. RNSI-nin bu əməliyyatdan təxminən 17 milyon funt sterlinq komissiya və xidmət haqqı aldığı bildirilir.
Bu hekayə iyunda Liverpool-un 70 milyon funtluq təklifinin Leipzig tərəfindən rədd edilməsi ilə başladı. Həftələr keçdikcə rəqəmlər böyüdü, gərginlik artdı. Paris Saint-Germain-ə açıq mesaj verildi: 100 milyon funtdan çox ödəməsəniz, heç nə alınmayacaq. PSG avqustun astanasında oyundan çıxdı və bəyanat yaydı: Avropa çempionu klub “müəyyən oyunçu agentlərinin inflyasiyaedici və manipulyativ oyunlarında iştirak etməyəcək”.
Real isə oyunda qaldı. Və sonunda qalib çıxdı. Diomande ilə yeddi illik müqavilə imzalandı.
Kölgədəki savaş: şikayətlər, məhkəmələr, hüquqlar
Belə bir transfer yalnız meydanda deyil, kağız üzərində də döyüş deməkdir. RNSI bu müddətdə iki hüquqi hücumu dəf etməli oldu.
Keçmiş Bournemouth yarımmüdafiəçisi Max Gradel öz agentliyi Maxidel Management-in Diomande ilə əvvəlcədən razılaşması olduğunu iddia edir və Fifa-ya şikayət verib. Dünya futbolunun ali qurumu isə bu iddia fonunda oyunçunun Real Madrid-ə keçidini bloklamadı.
Diomande-nin ilk klubu AFI Sud Comoé-nin prezidenti Dez Bamba, futbolçunun RNSI-yə keçməsində həlledici məqamın Vinícius-dan aldığı telefon zəngi olduğunu deyib. RNSI bu işlə bağlı mövqe bildirməyib.
Eyni vaxtda Rainbow World Group iyunun ortalarında London Ali Məhkəməsi və Britaniya Virgin Adalarında Diomande-yə qarşı proseslər başladıb. Məqsəd – onun karyerasının əvvəlində bağlandıqları iddia edilən təsvir hüquqları və intellektual mülkiyyət razılaşmalarını icra etdirmək. Rainbow, futbolçunun inkişafına ciddi sərmayə qoyduğunu, onu Chelsea, Bournemouth, Crystal Palace və Newcastle-də sınaqlara apardığını, sonda Leganés-in onu imzaladığını bildirir. RNSI bu işlə bağlı da şərh verməyib.
Bu miqyasda yüksəliş, bu qədər pul və bu qədər diqqət… Diomande-nin hekayəsinin Afrikadakı akademiyalara marağı alovlandırması təəccüblü deyil.
Afrika xəritəsi: klublar növbəyə düzülür
Leganés-in sahibi, keçmiş MLB meneceri Jeff Luhnow – Astros və St Louis Cardinals-la üç Dünya Seriyası çempionluğunun memarı – ötən il Diomande-nin yalnız başlanğıc olduğunu demişdi. Onun Blue Crow şəbəkəsi bir neçə Afrika ölkəsində – o cümlədən Qana və Zambiyada – skauting və inkişaf proqramları qurub.
“Bizim boru xəttimizdə bunun kimi daha çox oyunçu var,” – Luhnow belə deyirdi. O cümlə bu yay başqa cür səslənir: artıq yalnız vəd deyil, reallığın özü kimi.
RNSI də eyni xətt üzrə hərəkət edir. Noyabrda agentlik Afrika mənşəli səkkiz gənc istedadla müqavilə bağladığını açıqladı. Onların arasında Qana U-17 yığmasının yarımmüdafiəçisi Joseph Narbi və hazırda Danimarkada AC Horsens-də çıxış edən qambiyalı cinah oyunçusu Francis Gomez də var.
Nathan Campbell həmin vaxt açıq mesaj verdi: Afrika Roc Nation Sports üçün yalnız yeni bazar deyil, strategiyanın mərkəzi hissəsidir. Onun sözləri aydın idi: qitə “istifadə olunmamış futbol potensialının qaynar nöqtəsi”dir və bu genişlənmə qlobal vizyonun təbii davamıdır.
Agentlər dünyasında yeni güc mərkəzi
Futbol agentlərinin amansız, diş-dişə mübarizə apardığı mühitdə Jay-Z-nin komandası artıq “yeni gələnlər” deyil. Onlar bazarın ən bahalı transferlərinə imza atır, elit ulduzların müqavilələrini formalaşdırır, Afrika kimi nəhəng bir istedad mənbəyinə öz möhürünü vurur.
Bu ritmlə davam etsələr, sual təkcə budur: Roc Nation Sports oyunu oynayır, yoxsa artıq oyunun qaydalarını özü yazır?
