Kürasaonun Futbol Hekayəsi: Brenet və Dünya Çempionatı

Kürasao futbolunun ürəyi hələ də Karib dənizində döyünür, amma onun damarlarından axan qan çoxdan Niderlandda dəyişib. Keçmiş müstəmləkə bu gün də Niderland Krallığının tərkib hissəsidir, lakin illərdir adanı tərk edən minlərlə kürasaolunun nəslindən qurulan komanda artıq özünü ayrıca bir futbol hekayəsi kimi yazdırır. FIFA-nın 2010-cu ildən tanıdığı milli komandanın indiki dünya çempionatı üçün 26 nəfərlik heyətində adada doğulan cəmi bir futbolçu var. Və o, bəlkə də adanın ən məşhur ixracıdır: Tahith Chong.

Onun kimi çoxları üçün yol eyni olub: əvvəlcə Niderlanda köç, sonra akademiya, daha sonra Avropanın böyük səhnəsi. Chong bir vaxtlar “Manchester United”də peşəkar futbola qədəm qoydu, klubun heyətində rəsmi oyunlarda 16 dəfə meydana çıxdı. Ardınca 2021-ci ildə Almaniyada, “Werder Bremen”də altı aylıq, uğursuz sayılacaq icarə dövrü gəldi. İndi “Sheffield United”in yarımmüdafiəçisi olan Chong, Almaniya ilə yolu kəsişmiş heyətdəki altı futbolçudan yalnız biridir.

Bu siyahıda təkcə o deyil. Gervane Kastaneer vaxtilə “1. FC Kaiserslautern”də, Riechedly Bazoer “VfL Wolfsburg”da, Roshon van Eijma “Preußen Münster”də oynayıb. Hücumçu Jürgen Locadia və sağ cinah müdafiəçisi Joshua Brenet isə “TSG Hoffenheim” forması geyiniblər. Kürasaonun indiki dünya çempionatı hekayəsi, əslində, bir az da Almaniya futbolunun kölgəsində formalaşır.

Nagelsmannın “layihəsi”ndən dünya çempionatına

Joshua Brenet üçün bu kölgə bəzən işığa çevrilib, bəzən də karyerasını qaranlığa qərq edib. O, 2018-ci ildə “PSV Eindhoven”dən “Hoffenheim”ə 3,5 milyon avroya transfer olunanda, bunu əsasən o vaxt klubun baş məşqçisi olan Julian Nagelsmannın istəyi həyata keçirmişdi. Üçqat Eredivisie çempionu, Niderland millisində iki oyunluq təcrübə – kağız üzərində transfer məntiqli görünürdü.

Amma Bundesliqada ilk həftələrdən nəsə alınmadı. Brenet ilk oyunları ehtiyatda keçirdi, sonra isə həlledici səhv etdi. “Hoffenheim” tarixində ilk dəfə Çempionlar Liqasına çıxır, “Shakhtar Donetsk”lə qarşılaşma ərəfəsində komanda video-analiz sessiyasına toplaşırdı. Brenet həmin iclasa gəlmədi. Nagelsmann onu dərhal heyətdən kənarlaşdırdı.

Sonra qapı yenidən bir az aralandı, amma heç vaxt tam açılmadı. Məşqçi onu yenidən komandaya qaytardı, lakin Brenet mövsüm boyu yalnız ara-sıra meydana çıxa bildi. Nagelsmann klubdan ayrıldıqdan sonra isə vəziyyət daha da ağırlaşdı. Onun varisi, indiki Almaniya millisində köməkçisi olan Alfred Schreuder, müdafiəçiyə heç bir şans vermədi. Ardınca gələn Sebastian Hoeneß isə Breneti birbaşa dördüncü liqa – Regionalliga Südwest-dəki ehtiyat komandaya göndərdi.

Məsələ təkcə idman forması deyildi. Müntəzəm intizam problemləri, xüsusilə də xroniki gecikmələr, onun adını klub daxilində ağır yükə çevirdi. “Hoffenheim” uzun müddət alıcı tapa bilmədi və nəhayət, 2022-ci ildə Breneti azad agent kimi “Twente Enschede”yə buraxdı.

Meydanda dirçəliş, həyatda özünə zərbə

Niderlanda qayıdış ilk baxışda yeni başlanğıc kimi görünürdü. Brenet yenidən meydanda özünü göstərməyə başladı, sağ cinahda dinamizmi ilə seçildi. Amma meydanın kənarında köhnə vərdişlər onu bir daha vurdu.

2023-cü ilin yanvarında o, iki həftə ərzində iki dəfə sürücülük vəsiqəsi olmadan avtomobil idarə edərkən saxlanıldı. Halbuki onun sürücülük hüququ 2020-ci ildə içkili halda sükan arxasına keçdiyi üçün əlindən alınmışdı. Məhkəmədə hakim sərt danışdı, onun davranışını futboldakı qırmızı vərəqə bənzətdi: futbolçu meydandan qovulsa da, sanki oynamağa davam edir. Nəticə – 2024-cü ildə bir aylıq həbs cəzası.

Bu, Brenetin qanunla ilk toqquşması deyildi. Hələ 2021-ci ildə o, məişət zorakılığına görə şərti cəza, pul cəriməsi və ictimai işlərlə cəzalandırılmışdı. Sürücülük hüququ olmadan idarəetməyə görə verilən həbs sonradan apellyasiya instansiyasında ictimai işlərlə əvəz olunsa da, “Twente” artıq qərarını vermişdi: müqavilə birtərəfli qaydada ləğv olundu.

Oranje-dən imtina, adaya dönüş

Brenetin hekayəsinin başqa bir qatı da var: milli seçim. O, Niderlandın bütün yaş qruplarında forma geyinib, 2016-cı il dünya çempionatının seçmə mərhələsində əsas millidə debüt edib. Buna baxmayaraq, FIFA ona valideynlərinin vətəni olan Kürasaoya keçid üçün icazə verdi. Formalı rəng dəyişdi, amma Avropa məktəbi onun oyununda açıq-aşkar qalır.

2024-cü ildə Kürasao millisində debüt edən müdafiəçi artıq 17 oyunda 6 qol vurub – sağ cinah müdafiəçisi üçün əla göstərici. Son yoxlama görüşündə, Aruba ilə oyunda o, yenə sağ cinahda əsas heyətdə başladı və yenə qolunu vurdu. Bu dəfə qol təkcə hesabı dəyişmədi, həm də mesaj verdi: Brenet hələ bitməyib.

İndi isə saatlar dünya çempionatının startına sayır. Bazar günü, saat 19:00-da 32 yaşlı müdafiəçi və komanda yoldaşları Almaniya ilə ilk oyuna çıxacaq. Qarşılarında tanış simalar dayanacaq – keçmiş çalışdırıcıları Julian Nagelsmann və Alfred Schreuder. Bir vaxtlar onu kənarda qoyan, ehtiyatlara göndərən, heyətdən silən adamlar indi rəqib texniki zonada dayanacaqlar.

Karyerasını intizamsızlıqla, səhvlərlə, səhv qərarlarla özü çətinləşdirən futbolçu üçün bu oyun sadəcə qrup mərhələsinin matçı deyil. Bu, illər əvvəl başlanmış hekayənin başqa bir fəsli, bəlkə də hesabı bərabərləşdirmək üçün son real şansdır. Nagelsmannın “layihəsi” kimi gəldiyi Almaniyadan, indi Kürasao üçün dünya çempionatında xal qopara biləcək lider kimi ayrılacaqmı? Futbol bəzən ikinci şans verir. İndi həmin ikinci şansın vaxtıdır.