Leeds United: Farke-nin Dönüşü ilə Yeni Başlanğıc

Premyer Liqanın hələ tam formalaşmayan cədvəlində üçüncü pillədə “Leeds United” adını görmək, sanki azarkeşləri bir anlığa əsrin əvvəlinə qaytarır. O illərə ki, klub ardıcıl beş mövsüm ilk beşlikdən kənara çıxmırdı.

İndi isə rəqəmlər başqa bir hekayə danışır. Bazar ertəsi “Newcastle United” üzərində 4:1-lik inamlı ev qələbəsi Daniel Farke-nin komandasına yeni əsrdə ən yaxşı startını gətirdi – “Leeds” 2001-02 mövsümündən bəri Premyer Liqaya belə güclü giriş etməmişdi. Dörd oyundan səkkiz xal, məğlubiyyətsiz seriya və cədvəldə üçüncü pillə.

Bu, təsadüf deyil. Bu, təxminən doqquz ay əvvəl verilən cəsarətli qərarın məntiqi davamıdır.

Farke-nin dönüş nöqtəsi

29 noyabrda “Etihad Stadium”da “Manchester City”yə qarşı ilk hissədə hər şey dağılırdı. Komanda fasiləyə 0:2 geridə yollandı, müdafiə açıq, hücum dişsiz görünürdü. Farke isə soyunub-geyinmə otağında riskə getdi: klassik dördlü müdafiədən imtina edib üç mərkəz müdafiəçili sistemə keçdi.

Nəticə dərhal özünü göstərdi. “Leeds” ikinci hissədə geri döndü, hesabı 2:2-yə gətirdi və yalnız əlavə dəqiqələrdə buraxılan qol onları xaldan məhrum etdi. Amma həmin gün kağız üzərində məğlubiyyət kimi görünən bu oyun, meydanda yeni “Leeds”in doğulduğu an idi.

3 dekabrda evdə “Chelsea” üzərində qələbə ilə başlayan bu yeni kurs o vaxtdan bəri statistikaya da möhür vurub: son 29 liqa matçında cəmi beş məğlubiyyət. Bu dövr üçün hipotetik cədvəl tərtib olunsa, “Leeds” beşinci yerdə qərarlaşardı.

Bir vaxtlar 2025-26 mövsümünə kabus kimi başlayan, ilk 13 oyundan səkkizini uduzub 18-ci pilləyə yuvarlanan komanda üçün bu, kəskin dönüşdür. O vaxt Farke-nin vəzifəsini itirəcəyi barədə xəbərlər dolaşırdı. İndi isə eyni adamın sistemi komandanı Avropa yarışları söhbətinin içinə atır.

Boy, güc və Premyer Liqa reallığı

Bu dönüş yalnız taktika ilə məhdud qalmadı. 2025-ci ilin yayında Farke və klubun yeni idman direktoru Adam Underwood transfer bazarına çox aydın planla çıxdı: daha uzunboylu, daha fiziki güclü komanda.

Onların gətirdiyi 10 daimi transferdən səkkizi – Jaka Bijol, Sebastiaan Bornauw, Dominic Calvert-Lewin, James Justin, Lukas Nmecha, Noah Okafor, Lucas Perri və Anton Stach – 6 futdan hündürdür. Premyer Liqanın hava mübarizələri, standart vəziyyətləri və cərimə meydançasına yağış kimi yağan ötürmələri üçün qurulmuş skelet.

Farke yayda bunu açıq demişdi: Premyer Liqaya, çempionatın ən kiçik kollektivlərindən biri ilə gəlirsənsə, cərimə meydançanda mərkəzləşdirilmiş təzyiqə hazır olmalısan. Xüsusilə də asmaların qarşısını almağı bacarmalısan.

Bu yay daha bir zərbə gəldi: mərkəz müdafiəçisi Pascal Struijk “Brighton”a yollandı. Farke cavabını yenə boy və təcrübə ilə verdi – dünya çempionatında oynamış iki müdafiəçi, Bosniya və Herseqovinadan Tarik Muharemovic və İsveçrədən Nico Elvedi müdafiəyə cəlb olundu.

Muharemovic “Newcastle” qarşısında Bazoumana Toure-nin gecikmiş təsəlli qolunda səhvə yol versə də, ümumi performansı ilə fərqlənir. O, hər liqa dəqiqəsini qapıda dayanan, 6 fut 5 düymlük İngiltərə millisinin üzvü James Trafford-un qarşısında keçirib. Trafford “City”dən 40 milyon funt ilkin ödənişlə transfer olunaraq, karyerasında ikinci dəfə tarixdə ən bahalı britaniyalı qapıçı statusunu qazandı.

Bu sütunların arasına bir də yaradıcılıq qatıldı. Ötən mövsüm liqanın ən parlaq oyunçularından biri sayılan Harry Wilson “Fulham”dan azad agent kimi gətirildi. İndi “Leeds”in son transfer pəncərəsində atdığı addımlar təkcə hündür deyil, həm də ağıllı görünür.

Müdafiədən başlayan inqilab

Farke-nin üçlü müdafiəyə keçidi ilk növbədə arxa xətti bərkitdi. Liqada fasiləsiz çıxış edən komandalar arasında həmin andan bəri yalnız çempion “Arsenal”, “City” və “Nottingham Forest” daha az qol buraxıb. Bu, əvvəlcə düşmə zonasına yaxın dolaşan komanda üçün nəhəng sıçrayışdır.

Ancaq bu sistem yalnız qapını qorumaq üçün deyil. O, ön xətdə də yeni nəfəs açdı.

Ən böyük qazananlardan biri şübhəsiz Dominic Calvert-Lewin oldu. Dekabrdan bəri Premyer Liqada ondan çox qol vuran yalnız üç hücumçu var: Erling Haaland, Ollie Watkins və Joao Pedro. Calvert-Lewin bu müddətdə 14 qol vurub.

Əvvəllər 4-3-3-də tək hücumçu kimi əziyyət çəkən, cinahlardan gecikmiş dəstəyə möhtac qalan forvard indi yan-yörəsində real tərəfdaşlarla oynayır. Çox vaxt Lukas Nmecha və ya ardıcıl 11 liqa oyununda yeddi qol və bir məhsuldar ötürmə ilə çıxış edən Noah Okafor onun yanında dayanır.

Farke bəzən 3-4-3, bəzən 3-5-2-yə qayıdır, amma bir prinsip dəyişmir: Calvert-Lewin tək qalmır. O özü də bunu etiraf edib – ətrafında “bədənlər” olanda oyundan daha çox zövq alır.

Tarixə meydan oxuyan hücumçu

İndi növbəti dayanacaq şənbə günü “Elland Road”da “Crystal Palace”dır. Calvert-Lewin isə klub tarixinin dərin qatlarına toxunmaq üzrədir. O, ardıcıl altı ev liqa oyununda qol vuran ilk “Leeds” futbolçusu olmaq istəyir. Bu, 1932-ci ildə Arthur Hydes-in nailiyyətindən bəri heç kimin bacarmadığı seriyadır.

Keçmiş “Everton” hücumçusu dünya çempionatı üçün İngiltərə yığmasının heyətinə düşmədi. Ancaq mövsümə bütün turnirlərdə üç qolla başlayan forvard üçün qapı yenidən açıla bilər. Cümə günü Thomas Tuchel Nations League-in dörd oyunlu seriyası üçün heyəti açıqlayanda, Calvert-Lewin-in adı real namizədlər siyahısında olacaq.

“Leeds” üçün isə sual artıq təkcə sağ qalmaq deyil. Bu komanda, bu fiziki güc, bu taktiki elastiklik və bu formada hücumçu ilə 24 ildən sonra Avropaya qayıtmağın sərhədində dayanır. İndi məsələ bircə şeydir: bu dalğanı nə qədər uzağa daşıya biləcəklər?