Liverpool-in hiyləgər fəndi və Mo Salah-ın adı
İngiltərə yığması dünya çempionatına hazırlaşır, media isə öz ənənəvi formasındadır: şişirdilmiş “eksklüzivlər”, süni qalmaqallar və Liverpool-in adi bir satışdan “dahi transfer hiyləsi” düzəldilməsi.
“Wonderwall”ı yenidən ixtira edənlər
İngiltərə mətbuatının ön səhifəsində bu dəfə Noel Gallagher var. Başlıq gurultuludur: guya o, “Wonderwall”ın İngiltərənin rəsmi mundial himni olması kampaniyasını “dəstəkləyib”. Reallıq isə xeyli sadədir.
Gallagher-in dediyi cümlə budur: mahnının xalqa məxsus olduğunu, futbolçularla azarkeşlər arasındakı həmin anın “sehrli” göründüyünü və səfərə çıxan hər kəsə uğur arzuladığını bildirir. Vəssalam. Nə böyük kampaniya, nə də emosional çağırış. Sadəcə, səmimi bir fikir. Amma böhran xəbəri tapmayan tabloidlər üçün bundan “eksklüziv” düzəltmək kifayət edib.
Daha da qəribəsi, bu kampaniyanı “dəstəkləyən məşhurlar” kimi ortaya çıxarılan adlardır: televiziya aparıcısı Rob Rinder və müğənni Olly Murs. Onların sitatları sanki 90-cı illərin sarı mətbuat arxivindən çıxarılıb: “futbol evə qayıdırsa, hamımıza məxsus mahnı olsun”, “oyunçular oxuyur, azarkeşlər oxuyur, rəsmi klip lazımdır” və sair. Əgər bu qədər böyük “hərəkata” cəmi iki belə ad tapılıbsa, kampaniyanın özü elə buradaca bitir.
Slushie epopeyası
The Sun-ın əsl “böyük eksklüzivi” isə daha da təsirli: İngiltərə millisinin Kanzasdakı məşq bazasında slushie aparatları var. Bəli, söhbət əzilmiş buz və şərbətdən gedir.
Oxucuya bunun nə olduğunu izah etməyə cəhd edilir: guya bu içkilər elektrolitlərlə zənginləşdirilib, futbolçuların bərpasına kömək edir. Sanki uşaq böyütməmiş və ya heç vaxt uşaq olmamış kimsə var.
Detallar isə hekayəni tamamlamaq üçün sıralanır: hər gün iki fərqli dad, mavi yabanmersini, qırmızı moruq, bir də rəngi yaşıl olan, amma dəqiq bilinməyən – “alma və ya laym olduğuna inanılır”. Yəni, mətbuat nümayəndəsi artıq slushie-nin dadını dəqiqləşdirməyə də ərinib.
Əsl “yaradıcılıq” isə adlardadır: “Jordan Ice Pickford”, “Ice, Rice Baby”, “Freeze James”, “Jarell Thirst Quencher”. Ardınca “Dan Brrrrrn”, “Eberrrrrechi Eze”nin “buzlu” versiyası, “Ice Lolly Watkins”, “Marcus Rashberry”, “Cold Trafford”, “Bluekayo Saka”. Sanki bütün bunlar üçün izahata ehtiyac varmış kimi, hər biri ayrıca açıqlanır. Bu, artıq reportajdan çox, şirinləşdirilmiş uşaq oyunu təsiri bağışlayır.
Mo Salah-ın adı ilə oynanan başlıq
Daily Mirror isə başqa cür diqqət çəkməyə çalışır: “Misir millisinin baş məşqçisi göz yaşlarını saxlaya bilmir və dünya çempionatındakı qəhrəmanlıqdan sonra Mo Salah-a gizli sancma vurur”.
Başlıq, sanki Salah-a yönəlmiş tənqid varmış kimi səslənir. Halbuki, mətnin içində aydın olur: Hossam Hassan-ın eyhamı daha çox Salah-dan illər ərzində düzgün istifadə etməyən məşqçilərədir. Yəni hədəf futbolçu yox, onu “sui-istifadə” edənlərdir.
Nəticə? “Sly Mo Salah dig” kimi təqdim olunan şey, əslində, Liverpool əfsanəsinin müdafiəsi tonunda səslənən bir eyhamdır. Amma Salah-ın adı varsa, başlıqda “sancma” da olmalıdır – qayda belədir.
Liverpool və “dahi” satış maddəsi
Liverpool isə öz növbəsində başqa bir “dramın” mərkəzinə çəkilir. Daily Express xəbər verir: “Liverpool-un ağıllı transfer fəndi işə düşdü, tibbi müayinə bu gün keçirilir”. Ardınca da “əhəmiyyətli məbləğ”, “transfer komitəsinin dahiliyi” kimi ifadələr sıralanır.
Hekayənin mərkəzində Bobby Clark-ın Derby-yə 6 milyon funt müqabilində keçidi dayanır. Burada Liverpool-u maraqlandıran əsas detal – 17,5 faizlik satışdan pay maddəsidir. Bu, təxminən 1 milyon funt edir. Bəli, bazarın bugünkü reallığında bu, əlavə büdcədir, amma “əhəmiyyətli məbləğ” kimi şişirdiləcək rəqəm deyil.
Daha da ironik olan odur ki, eyni məqalə bir neçə cümlə sonra etiraf edir: bu, “böyük məbləğ olmasa da, yay transfer pəncərəsində güclənmək istəyən Liverpool üçün xoş əlavədir”. Yəni əvvəlcə “Diomande üçün qapını açan hiyləgər fənd”, sonra isə “ümumi mənzərədə kiçik rəqəm”. Bu pulla Yan Diomande transferinin, təxminən, yüzdə bir hissəsi ödənə bilər. Yenə də “ağıllı fənd” kimi təqdim olunur.
Podkast “müharibəsi” və kağız üzərində “qələbə”
The Sun bu dəfə də media dünyasına girir və BBC ilə Gary Lineker arasında podkast rəqabətindən yazır: “BBC podkast müharibəsində son sözü deyir”. Rəqəmlər səsləndirilir: BBC-nin Football Daily proqramı gün ərzində 250 minə yaxın dinlənmə pikinə çatıb, iPlayer-də də 100 mindən çox izlənmə toplayan buraxılışlar var.
Digər tərəfdə isə Lineker-in Nyu-Yorkda çəkilən, Netflix-lə 14 milyon funtluq razılaşmaya bağlı layihəsi durur. Orada da gündəlik 100 min izləyici civarında rəqəmlərdən söhbət gedir. Kağız üzərində BBC “son gülən” kimi göstərilir, amma bu rəqəmlər fonunda hər iki tərəf kifayət qədər rahat görünür. Burada “müharibə”dən çox, paralel uğur hekayələri var.
Phil Neville-in mərkəz müdafiə şərhi
Sonda isə The Times-dan bir sitat: Phil Neville deyir ki, Harry Maguire bu İngiltərə yığmasında oynaya bilməzdi, Thomas Tuchel-in onu kənarda saxlaması düzgün qərar idi. Əlavə izah da verilir: guya İngiltərə baş məşqçisi yalnız sürətli, atletik, adamadam müdafiə edən mərkəz müdafiəçilərinə üstünlük verir, Manchester United isə kompakt, əks-hücum futboluna söykənir.
Bu arqumentin yanında Dan Burn və John Stones-un seçilməsi xüsusilə diqqət çəkir. Hər ikisi yüksək səviyyəli oyunçudur, amma “yalnız sürət və atletizm” üzərindən qurulan nəzəriyyə Neville-in öz sözləri ilə ziddiyyət təşkil edir. Kağız üzərində qurulan sxem real heyət seçimi ilə üst-üstə düşmür.
Bütün bu hekayələrin fonunda Liverpool sakitcə öz yoluna davam edir: bir gəncin satışından gələn 1 milyon funt, Salah-ın adının səhv başlıqlarda hallanması, İngiltərə düşərgəsində slushie aparatlarının “eksklüziv” kimi təqdim olunması. Dünya çempionatının, transfer bazarının və media səs-küyünün içində əsas sual budur: bu yay həqiqi böyük hekayəni kim yazacaq – klub menecerləri, yoxsa başlıq ovuna çıxanlar?
