Los Ancelesdə Dünya Kuboku ərəfəsində SoFi Stadium-da gərginlik

Dünya Kubokuna sayılı günlər qaldıqca, Los Ancelesdə stadionun kənarında başlayan mübarizə, meydandakı oyunu kölgədə qoya biləcək həddə çatıb. SoFi Stadium-da təxminən 2 min iaşə işçisini təmsil edən “Unite Here Local 11” həmkarlar ittifaqı tətilə çıxmağa hazırlaşdığını açıqlayıb. Söhbət təkcə maaşdan və növbə cədvəllərindən getmir – bu, turnirin taleyinə təsir edə biləcək siyasi və sosial qarşıdurmadır.

İttifaqın qırmızı xətti: ICE Dünya Kubokundan kənarda qalsın

Bazar ertəsi yayılan bəyanatda həmkarlar ittifaqı FIFA-ya açıq mesaj göndərdi: ABŞ-ın Miqrasiya və Gömrük İdarəsi (ICE) Dünya Kubokunun Los Ancelesdəki təşkilində heç bir rol oynamamalıdır. Tələblər qulaqardına vurulsa, işçilər aksiyanı daha da sərtləşdirməyə hazır olduqlarını bildiriblər.

İttifaqın təmsil etdiyi işçilər – aşpazlar, bar və stend əməkdaşları – hələ də rəsmi müqaviləsiz çalışır. Turnirin başlanmasına az qalmış bu vəziyyət, onların hüquqları və iş şəraiti ilə bağlı ciddi narahatlıq yaradıb. Söhbət sadəcə bir neçə oyundan yox, qlobal turnirin ürəyində çalışan minlərlə insanın təhlükəsizliyindən gedir.

Gərginliyin fonunda ABŞ Miqrasiya və Gömrük İdarəsinin müvəqqəti direktoru Todd Lyons-un sözləri alovu daha da qızışdırıb. O, qurumun Dünya Kuboku zamanı “əsas rol” oynayacağını bəyan edib. Həmkarlar ittifaqı bu açıqlamanı həm işçilər, həm də azarkeşlər üçün birbaşa təhlükə siqnalı kimi qəbul edib.

Üç əsas tələb: təhlükəsizlik, iş yeri, ev

İttifaq FIFA və stadionun sahibi olan Kroenke Sports & Entertainment qarşısında üç bəndlik paket qoyub.

• Birincisi, rəsmi şəkildə təsdiqlənməlidir ki, nə ICE, nə də sərhəd mühafizə orqanları turnirin tədbirlərinə cəlb olunmayacaq.
• İkincisi, ittifaqa bağlı işçilərin iş yerləri qorunmalı, iş şəraiti yaxşılaşdırılmalıdır.
• Üçüncüsü, qonaqpərvərlik sektorunda çalışanlar üçün münasib qiymətli mənzil layihələrinə dəstək verilməlidir.

Bu, klassik “maaşı qaldırın, saatı azaldın” tələbi deyil. İttifaq Los Ancelesdə, xüsusilə də Inglewood ətrafında sürətlə bahalaşan kirayə qiymətlərini hədəfə alıb. Onlar işçilər üçün mənzil fondu yaradılmasını, qısamüddətli icarələrə məhdudiyyət qoyulmasını və münasib qiymətli yaşayış tikintisini maliyyələşdirəcək vergi siyasətlərini tələb edirlər. Yəni Dünya Kuboku şəhərə milyardlarla dollar gətirəcəksə, bu pulların bir hissəsi də həmin turniri ayaqda saxlayan işçilərin ailələrini qorumağa yönəlməlidir.

İttifaq süni intellektlə bağlı da öncədən xəbərdarlıq edir. Onlar Dünya Kuboku zamanı texnoloji həllərin iş yerlərini azaltmaq və ya bəzi vəzifələri tamamilə ləğv etmək üçün istifadə olunmayacağına dair təminat istəyirlər. Stadionlarda kassaların, barların, iaşə xidmətlərinin getdikcə avtomatlaşdırıldığı bir dövrdə bu tələb təsadüfi deyil.

“Milyardlar qazanılacaq, amma… ”

İttifaqın həmsədri Kurt Petersen rəsmi açıqlamasında tonunu açıq qoydu. Onun sözlərinə görə, FIFA və sponsorlar turnirdən milyardlarla dollar qazanacaq, amma bu uğurun “onurğa sütunu” sayılan aşpazlar, işçilər və stend personalı kölgədə qalır. Məhz onların işi sayəsində tribunalar dolur, azarkeşlər məmnun ayrılır, stadionlar canlı qalır.

İttifaq bildirir ki, Los Anceles ev sahibi şəhər seçildiyi gündən bəri FIFA ilə dəfələrlə görüş tələb edib. Cavab isə, onların ifadəsi ilə, “tam biganəlik” olub. Bu səssizlik indi tətil hədəsi ilə birlikdə daha gur səslənir.

FIFA və SoFi Stadium-dan tam sükut

Gərginlik artır, amma cavab yoxdur. FIFA hələlik rəsmi mövqe bildirməyib. SoFi Stadium rəhbərliyi də sükutu pozmur, şərh verməkdən imtina edir. Bu, həmkarlar ittifaqının əlini daha da sərtləşdirir: əgər dialoq qapıları bağlı qalarsa, yeganə təzyiq aləti – tətil – ön plana çıxacaq.

Los Ancelesdə keçiriləcək Dünya Kuboku oyunlarının mərkəzi məhz buradır. SoFi Stadium ABŞ – Paraqvay oyunu ilə 12 iyunda start götürəcək və ümumilikdə səkkiz qarşılaşmaya ev sahibliyi edəcək. İndiki gedişatla bu oyunların fonunda təkcə meydandakı nəticələr deyil, tribunaların arxasındakı əmək mübarizəsi də müzakirə olunacaq.

Hazırda bir sual havada asılı qalıb: dünya futbolunun ən böyük səhnəsi Los Ancelesdə açılarkən, onu ayaqda saxlayan işçilər tribunaların kölgəsində qalacaq, yoxsa bu dəfə səsleri həqiqətən eşidiləcək?