Michael O'Neill və Şimali İrlandiyanın yeni beynəlxalq təqvimi

Şimali İrlandiya bu mövsüm yeni beynəlxalq təqvimə tam fərqli ritmlə girir. Sentyabrın ortasına qədər əvvəllər artıq iki oyun geridə qalırdısa, indi qarşıda bir anda açılan dörd matçlıq pəncərə var. Qısa, sıx, səhv üçün az yer.

O'Neill çərşənbə axşamı heyəti açıqlayacaq. Marafon 25 sentyabrda səfərdə Gürcüstana qarşı başlayır, 5 oktyabrda isə eyni rəqibə qarşı bu dəfə evdə – Belfastda başa çatır. Arada isə Belfastda Macarıstan, Slovakiyada Ukrayna ilə görüşlər var. Dörd oyun, 11 gün. Hər addım hesablanmalı olacaq.

Bu, tamamilə görünməmiş hal deyil. 2022-ci ilin yayında Millətlər Liqasında Şimali İrlandiya yenə 11 günə dörd oyun sığdırmışdı. Amma belə sıx qrafik, xüsusilə də oyunçu seçimi məhdud olan ölkələr üçün, fiziki və taktiki baxımdan ağır imtahandır.

Və O'Neill bu imtahana artıq itkilərlə girir.

Conor Bradley: əvəzolunmazın əvəzini tapmaq

Ən böyük problem ön xəttdə yox, cinahda gizlənib. Komandanın ulduzu Conor Bradley yanvardan – diz əməliyyatından bəri nə klub, nə də yığma üçün meydana çıxmayıb. O'Neill bu ay verdiyi açıqlamada zədənin bərpa müddətinin əvvəlcədən gözləndiyindən uzun çəkəcəyini düşündüyünü deyib və onu yaşıl formada 2027-ci ilin martından əvvəl görməyi “bonus” adlandırıb. Bu, az sözlə çox şey deyir.

23 yaşlı futbolçu son 14 oyunun altısını zədə səbəbilə, birini isə cəza ucbatından buraxıb. Amma məsələ təkcə buraxılan matçların sayında deyil. Bradley, Liverpool-da müdafiəçi kimi qeyd olunsa da, yığmada 3-5-2 sisteminin sağ cinahında daha irəli mövqedə oynayır, həm hücum, həm də müdafiə fazasında oyunun tonunu dəyişir. O'Neill-in həmin cinah üçün başqa təbii variantları var, amma heç biri eyni anda bu qədər hücum gücü və müdafiə instinkti daşımır.

Bradley tək dərd deyil.

Mərkəzdə boşluq: Ali McCann zədəsi

Ali McCann da siyahıya əlavə olunub – amma zədəlilər siyahısına. Preston-un kapitanı ötən ay Carabao Cup-da Everton-a 0:4 uduzduqları oyunda hamstring zədəsi alıb. Klubun baş məşqçisi Paul Heckingbottom onun “aylarla” oynamayacağını deyib.

O'Neill dəfələrlə vurğulayıb ki, McCann elə futbolçudur ki, əhəmiyyəti ən çox meydanda olmayanda hiss olunur. 26 yaşlı yarımmüdafiəçinin itkisi, xüsusilə də Fulham futbolçusu Shea Charles ilə birgə formalaşdırdığı sevimli ikiliyi dağıdır və mərkəzdə nəzərəçarpan boşluq yaradır.

Belə bir qrafikə bu cür itkilərlə girmək – riskdir. Amma eyni zamanda şansdır. Yay transfer pəncərəsi O'Neill-in heyəti üçün yenə hərəkətli keçib, bir çox oyunçu ya daimi, ya da icarə əsasında klub dəyişib. Bu dəyişikliklər indi onun üçün alət qutusuna çevrilir.

Devenny, Spencer, Galbraith: yeni rollar, yeni məsuliyyət

Justin Devenny-nin Stoke karyerası gurultulu start götürdü – Crystal Palace-dan keçiddən sonra ilk startında dubla imza atdı. Təbii solaxay kimi o, iyun 2025-dən bəri yığmada sol cinah müdafiəçisi kimi balans gətirib.

Klubunda isə Devenny daha çox mərkəz yarımmüdafiəçisi kimi oynayır. Bu, O'Neill üçün cəlbedici ssenaridir: McCann-in boşluğunu məhz onunla doldurmaq. Devenny artıq bu rolda sınaqdan keçib – martda İtaliyaya qarşı Dünya çempionatının pley-off məğlubiyyətində məhz o, həmin yeri tutmuşdu.

Əgər Brodie Spencer, Oxford United-dəki çıxışına baxmayaraq, Bradley-nin sağ cinahdakı rolunu əvəzləmək üçün seçilməzsə, o zaman sol cinah müdafiəçisi mövqeyi üçün də variant kimi ortaya çıxır. Bir cinahdan digərinə keçid, amma yenə dinamika, yenə döyüşkənlik.

Devenny-nin klubdakı yeni komanda yoldaşı Ethan Galbraith üçün də fərqli ssenari var. Onu daha dərin yarımmüdafiə rolunda yerləşdirmək, həm müdafiə balansı, həm də topa daha çox sahib olması baxımından O'Neill üçün cəlbedici görünür. Swansea City-də keçdiyi mərhələ də topa nəzarət bacarığını önə çıxarmışdı.

Isaac Price-ın irəlidəki yarımmüdafiə mövqelərindən birini tutacağı demək olar ki, qətidir. Bu halda Galbraith-i geridə yerləşdirmək, O'Neill-i West Brom oyunçusunun yanında kimin oynayacağı barədə çətin qərarla üz-üzə qoyur. Dörd oyunluq pəncərədə bu seçim təkcə bir matç üçün deyil, bütün seriya üçün ton verəcək.

Hücum xətti: Donley sabit, gənclər qapıda

Jamie Donley son beş oyunda mərkəz hücumçusu kimi start götürüb və bu müddətdə Lüksemburq və Uelsə qarşı qol vurub. Onun “doqquz nömrə” kimi uyğunlaşması O'Neill-in əlini rahatlaşdırıb. İndi onu daha dərin rola çəkmək real görünmür; hücumun mərkəzi üçün artıq öz adını yazdırıb.

Patrick Kelly və Callum Marshall alternativdir. Amma sual daha cəsarətli: O'Neill bu dəfə hələ sübut olunmamış, amma həyəcanverici gənc hücumçulardan birini birbaşa dərin sulara atmağa cəsarət edəcəkmi?

Liverpool-un futbolçusu, bu mövsümü Sheffield Wednesday-də icarədə keçirən Kieran Morrison, Arsenal oyunçusu Ceadach O'Neill və Everton-dan Braiden Graham – hamısı iyun ayında heyətin bir hissəsi idi. Morrison və Ceadach O'Neill Qvineyaya qarşı yoldaşlıq görüşündə millidə debüt etdilər. Ceadach O'Neill dörd gün sonra Fransaya qarşı da ehtiyatdan meydana çıxdı və Mikel Arteta-nın yayda onun haqqında dediyi təriflər bir az da mənalanmış oldu.

Rəqabətli oyunlar, əlbəttə, fərqli səviyyədir. Amma Michael O'Neill-in keçmişi göstərir ki, o, klub səviyyəsində tam oturuşmamış gənclərə şans verməkdən çəkinmir. Dörd oyunluq bu pəncərə də belə risklər üçün ideal laboratoriya ola bilər.

2022-nin kölgəsi və resursların sərhədi

Şimali İrlandiya üçün bu cür sıx təqvim xatirələrdə xoş hislər oyatmır. Covid-19 pandemiyasının fəsadları nəticəsində 2022-ci ilin iyun pəncərəsi də dörd oyunla dolu idi. O vaxt baş məşqçi Ian Baraclough idi və nəticələr ağır oldu: Yunanıstana və Kosovoya məğlubiyyət, Kiprlə isə iki heç-heçə.

Əgər Windsor Park-da Kiprə qarşı oyunda Jonny Evans əlavə vaxtda bərabərlik qolunu vurmasaydı, tablo daha da acınacaqlı görünəcəkdi. O günlər göstərdi ki, belə sıx qrafik, xüsusilə də oyunçu hovuzu məhdud olan yığmalar üçün nə qədər amansız ola bilər.

İndi də eyni reallıq qalır: belə pəncərələr geniş və keyfiyyətli heyəti olan ölkələrə üstünlük verir. Amma O'Neill son illərdə məhz bu məhdudiyyəti yumşaltmaq üçün çalışıb. Son Millətlər Liqası kampaniyasında hər kəs sağlam olanda, sanki sevimli “on birlik” formalaşmışdı. Bu ilin yoldaşlıq görüşləri isə daha çox variantı sınaqdan keçirmək üçün meydan açdı.

Təkcə 2026-cı ildə O'Neill 4 oyunda 27 futbolçudan istifadə edib. Qvineyaya qarşı matçda isə meydanı 21 oyunçu görüb. Bu rəqəmlər təsadüfi deyil; baş məşqçi qəsdən çevik, çoxqatlı heyət qurmağa çalışır.

Zədələr isə bu planı həm sınağa çəkir, həm də sürətləndirir. Sunderland futbolçusu Daniel Ballard da bu təqvim ilində zədə səbəbindən yığmada oynamayıb. Dion Charles, Bailey Peacock-Farrell və Jamal Lewis kimi adlar isə son dəfə 2025-ci ilin noyabrında heyətə çağırılmışdı. Onların geri dönüşü, ya da yenilərlə əvəzlənməsi bu pəncərənin ən maraqlı detallarından biri ola bilər.

Michael O'Neill işinə qayıdışının dörd illik yubileyinə yaxınlaşır. İndi qarşısında ilk dörd oyunlu pəncərə dayanır. Sual sadədir, cavabı isə növbəti həftələrdə açılacaq: o, illərlə qurduğu dərinliyi bu dəfə qorxusuzca işə salacaq, yoxsa yenə “sevimli on birliyə” söykənəcək?