Mikel Merino: Yas, Rəqabət və İspaniya Milli Komandasının Hədəfləri
Mikel Merino üçün bu, sadəcə “sıfır-sıfır” deyildi. O, buna “yas” deyir – özü də “u” ilə. Heç kim ölməyib, amma İspaniyanın Dünya Çempionatına Cape Verde ilə 0:0 hesablı başlanğıcı soyunma otağında elə həmin ağırlığı yaratdı. Nəticə məğlubiyyət deyil, amma hiss eynidir: boğazda qalan, udulmayan acı.
Komanda Tennesseedəki təlim-məşq bazasına qayıdanda saatlar uzandı, günlər ağırlaşdı. Növbəti oyuna altı uzun gün qalıb. Bu müddəti doldurmalı, bu “yas”dan keçməlidirlər. Hərəsi öz üsulu ilə, amma bir ailə kimi.
Səhnədə tək adam: Merino
Atlanta gecəsinin səhəri saat 11-də meydanda hamı var idi. Bir nəfərdən başqa. Mətbuat zalına göndərilən yeganə oyunçu, o ağır sualları daşımalı olan adam – Mikel Merino.
Qarşısında yeddi uzun stol boyunca düzülmüş jurnalistlər, çöldə isə narahatlıqla qaynaşan səs-küy. O isə bunu oyunun bir hissəsi adlandırdı. Panikanın onlara ən çox zərər verəcək şey olduğunu dedi və 30 dəqiqə ərzində sualları aydın, inamla cavablandırdı. Həm izah etdi, həm də bir az da ilham verdi.
2010-cu il yadındadır. O vaxt cəmi 14 yaşı var idi. İspaniya ilk oyununda uduzmuşdu, amma sonda kuboku başı üzərinə qaldırdı. İndi həmin xatirə, həmin nümunə bu komandanın içində dolaşır.
“Uduzduğun və ya istədiyin kimi getməyən hər oyundan sonra hər futbolçu o yası yaşayır,” – deyə Merino danışdı. – “Bəziləri oyunu dərhal təkrar izləməyi sevir, bəziləri isə tam əksinə, futboldan uzaqlaşıb başqa şeylər düşünmək istəyir. Məyusluğu udmalısan. Mümkün qədər tez bərpa olmalıyıq. Luis [de la Fuente] həmişə deyir ki, sabah bu gündən daha yaxşı olmağa çalışmalısan, hətta qalib gəlmisənsə belə. Biz daim özümüzü tənqid edirik. Şəxsən mən azarkeşlərə mesaj yazanlardan deyiləm; ən yaxşı mesaj növbəti oyundur, qələbə ilə hər şeyi çevirməkdir.”
“Ailə” sözü asan deyilir, çətin sübut olunur
İspaniya düşərgəsində “ailə” sözü çox işlənir. Amma Merino üçün bu, sadəcə şüar deyil. “Hər şey yaxşı olanda ‘ailə’ demək asandır,” – o vurğuladı. – “Çətin anlarda, işlər yolunda getməyəndə həmin ‘ailə’ni həqiqətən görürsən – və mən burada birlik, həvəs və yaxşı oynamaq istəyi görürəm.”
O, qrup dinamikasına toxundu: “Ego vacibdir. Futbolçusan, çöldən gələn bütün tənqidlərin içində özünü meydanda yaxşı hiss etmək üçün ona ehtiyacın var. Amma eyni zamanda başa düşməlisən ki, bu, hamıya məxsusdur. Milli komandaya gələn hər kəs klubunda vacib fiqurdur, bura gələndə isə yeni reallıqla üzləşir: burda yalnız bir neçəsi oynaya bilər.”
Burada “ailə”nin mənası açılır. Birlikdə qalmaq, hər anda bir-birini dəstəkləmək. Hirslənə bilərsən, inciyə bilərsən, amma o enerjini içini yeyən qəzəbə yox, meydanda cavaba çevirməlisən.
Yas metaforası və içdən gələn hirs
“Yas” sözü tez tutdu. Sualın biri də elə buradan gəldi. Bəlkə də ağır ifadədir? Merino bir anlıq geri addım atdı: “Bəlkə də özümü yaxşı ifadə etmədim.” Amma sonra eyni sözə qayıtdı. Çünki əslində dediyini çox dəqiq demişdi.
“Bu, bir metafor idi, müqayisə idi,” – o izah etdi. – “O qədər rəqabətçisən ki, işlər yaxşı getməyəndə bəzən evə gedirsən və ailənlə belə danışmaq istəmirsən. Ona görə buna ‘yas’ deyirəm. Hər kəs bununla fərqli formada mübarizə aparır. Mən şəxsən üzləşməyi sevirəm, oyunu tez bir zamanda təkrar izləyirəm, amma bu, hamı üçün ən yaxşı üsul demək deyil.”
Futbolçunun beynində mexanizm sadədir: pis oyundan sonra yeganə istədiyin şey dərhal yenidən oynamaqdır. O acı dadı ağzından çıxarmaq üçün. İndi isə genişlənmiş Dünya Çempionatı formatında risk başqa yerdədir – arada çox vaxt var. Həmin vaxt düşüncəni yeyə bilər. Bu, fiziki yox, mental dözümlülük imtahanıdır.
“Sirk”, işıq və kölgə
Bu imtahan bir də ona görə ağırdır ki, hər şey ictimaiyyətin gözü qarşısında baş verir. Merino bunu gizlətmir: “Bu, reallıqdır; işin bir hissəsidir, qazandığımız pulların, futbolun bu qədər böyük və vacib olmasının səbəblərindən biridir: siz buradasınız ki, bunu işıqlandırıb azarkeşlərə izah edəsiniz, hekayələr yaradasınız.”
Bəziləri bu diqqəti sevir, bəziləri isə yox. Amma o buna bir sözlə baxır: “sirk”. Və deyir ki, bu şou ilə yaşamağı, onu qəbul etməyi bacarmalısan.
Özünə gəlmə üsulu isə illər ərzində dəyişib. “Mən pis nəticəni udmaqda çətinlik çəkənlərdənəm,” – o etiraf etdi. – “Amma zamanla başa düşdüm ki, ən yaxşısı onunla üz-üzə gəlmək və mümkün qədər tez çevirməyə çalışmaqdır. Dörd-beş saat keçir və anlayırsan ki, bu Dünya Çempionatı hələ indi başlayıb. Hələ düzəltmək üçün vaxt var.”
Sonra diqqət özündən qrupa keçir. Kim oynaya bilmədiyi üçün əzilib? Kim qol imkanını qaçırdığına görə susub? Kimə çiyinə yüngül toxunuş, kimə isə susqunluq lazımdır? Hərəsinin yasına, hərəsinin səssizliyinə hörmət etməlisən.
Yeni başlanğıc hissi və köhnə nümunələr
Merino etiraf edir ki, Saudi Arabia ilə Uruguay arasında heç-heçə onlara bir az nəfəs verdi. Sanki qrup yenidən sıfırdan başlayır. “Mən müsbət tərəfə baxmağı sevirəm,” – deyə o söylədi. – “Son dünya çempionu Saudi Arabia ilə uduzaraq başlamışdı. 2010-da İspaniya ilk oyunu uduzdu, böyük tənqid oldu və onlar hər şeyi çevirdilər. Bu, bizim üçün nümunədir – bizim üçün idol olmuş insanlardan gələn nümunə.”
O, tez-tez özündən əvvəl bu yollardan keçmiş idmançılardan ilham aldığını deyir. Həmin nəsil – 2010-un çempionları – bu komanda üçün sadəcə tarix deyil. Hədəfdir. Ölçüdür. Güzgüdür.
İndi isə məsələ təkcə bir 0:0 hesabını unutmaq deyil. Söhbət o “yas”ı içlərində necə daşıyacaqlarından, onu nə vaxt və necə buraxacaqlarından gedir. Çünki növbəti oyunda cavab meydanda veriləcək. Və o cavab bu nəslin öz hekayəsini yazmağa hazır olub-olmadığını açıq şəkildə göstərəcək.
