Musiala üçün ağır yay: yeni diaqnoz və meydanda yıxılmalar

Münhendə yay hazırlığı sakit keçməli idi. Amma Jamal Musiala üçün bu, növbəti zərbəyə çevrildi.

Bayern Munich–in Heidenheimlə yoldaşlıq görüşündə ikinci hissədə oyuna daxil olan almaniyalı hücumçu cəmi səkkiz dəqiqə meydanda qaldı. Sonra yenə yıxıldı. Dörd gün əvvəl RB Leipziglə matçda yaşanan səhnənin demək olar ki, eynisi təkrarlandı.

23 yaşlı futbolçunu yenə komanda yoldaşları, o cümlədən kapitan Harry Kane sakitləşdirməyə çalışdı. Stadionda sükut, meydanda narahatlıq, tribunada suallar.

Musiala isə bir neçə saat sonra öz diaqnozunu özü açıqladı: “asanca müalicə olunan absence tutmaları”, yəni müəyyən növ “nevroloji disfunksiya”.

Bu vəziyyəti çoxdan bilirdik

Bayern rəhbərliyi Musialanın durumunun yeni olmadığını təsdiqləyib. Klub artıq dünya çempionatından əvvəl də bu problemlərin izlərini görürdü, amma o vaxta qədər bunlar futbol oynamağına təsir etməmişdi.

Şərəfli prezident Uli Hoeness Sky Sports–a danışarkən vəziyyətin ciddiliyini gizlətmədi:

“Bu problemlərdən bir müddətdir xəbərdarıq. Amma ötən həftə Leipzigə qarşı oyunda ilk dəfə meydanda baş verdi və hamı gördü. Düşünürdük ki, bu qədər tez təkrarlanmasa, qəbul etdiyi dərman kömək edəcək. Dörd gün sonra eyni şəkildə yenidən baş verəndə isə mat qaldım”.

Tribunada və sosial şəbəkələrdə bir sual dönürdü: şənbə günü huşunu itirən futbolçu niyə bu qədər tez yenidən oynadıldı?

Klub cavabı gecikdirmədi. Rəsmilər vurğuladı ki, Musiala çərşənbə axşamı matça çıxmazdan əvvəl mütəxəssislər tərəfindən tam yoxlanılıb və icazə alıb.

Hoeness bunu belə izah etdi:

“Artıq qabaqlayıcı addımlar atmışıq. Onu müalicə edən həkimlər, nevroloqlar və mütəxəssislər bizə yazılı təsdiq veriblər – bu bizim üçün tam zəruri idi – onların fikrincə, Jamal üçün yüksək səviyyəli idmanla məşğul olmağa dair heç bir əks göstəriş yoxdur. O sənəd olmasaydı, məsuliyyətsizlik etmiş olardıq. Bu yazılı təsdiqdən sonra bir az rahat nəfəs alırıq. Amma etiraf edim, nadir hallarda söz tapmıram, indi isə bu yeni vəziyyətdə addım-addım yolu tapmalı olacağıq”.

Kane: “Onun üçün buradayıq”

Komanda daxilində isə ton aydındır: Musiala tək qalmayacaq. Harry Kane BBC Sport–a açıqlamasında həmkarına dəstəyin altını cızdı:

“Jamal hazırda bir qədər çətin dönəmdən keçir. Sosial şəbəkələrdə özünün paylaşdığı kiçik vəziyyət var və bizim tərəfdən əsas məsələ onu dəstəkləməkdir. O, elə bir şey yaşayır ki, hər kəsin başına gəlmir, amma bununla üzləşmiş insanlar da var və o, özünün ən yaxşı versiyası olmaq üçün əlindən gələni edir”.

Kane həmçinin Musialanın komanda üçün nə qədər vacib olduğunu xatırlatdı:

“O, əla futbolçudur, inanılmaz istedadlıdır. Komandamızın böyük bir parçasıdır. Son iki oyunda baş verənlərə görə onun üçün çox üzülürük və məyus oluruq. Buradakı hər kəsin, ailəsinin, dostlarının tam dəstəyi ondadır və biz ona bu vəziyyətlə mübarizədə kömək edəcəyik. Keçən mövsüm ağır zədədən qayıtdı, arxa planda, məşq meydanında nə qədər çox çalışdığını bilirəm. Bizim üçün əsas – onun yanında olmaqdır. Təkcə mən yox, bütün komanda”.

Musiala isə çərşənbə axşamı yıxılmadan sonra Instagramda paylaşım edərək, bu tutmaların artıq gündəlik həyatının bir hissəsinə çevrildiyini yazdı.

Absence tutmaları nədir?

Bu hadisələr meydanda qorxulu görünə bilər, amma mütəxəssislər diaqnozu daha soyuqqanlı izah edir. Absence tutmaları – daha çox uşaqlarda və gənclərdə rast gəlinən ümumiləşmiş tutma növüdür. İki forması var: tipik və atipik.

Londonun Milli Neyrologiya və Neyrocərrahiyyə Xəstəxanasının konsultant nevroloqu Dr Meneka Sidhu deyir ki, tipik absence tutmaları adətən bir neçə saniyə çəkir, bu zaman insan sanki xəyala dalmış, baxışları donmuş kimi görünə bilər.

Belə tutma zamanı şüurun müxtəlif dərəcədə itməsi baş verir, insan tarazlığını itirə, qısa müddətə tam reaksiya verməyə bilər.

“Bu, çox qısa davam edə bilər və insan sonra elə bil heç nə olmamış kimi davam edər”, – deyə o izah edir. “Daha uzun sürən atipik absencelərdə insanlar avtomatik hərəkətlər edə bilər – əllə oynamaq, göz qapaqlarının titrəməsi, dodaqları tərpətmək. Bəziləri yıxıla da bilər”.

24 saatdan artıq müddətdə təkrarlanan absence tutmaları epilepsiyanın göstəricisi ola bilər, amma dərmanla idarə olunur.

Dr Sidhu idmançılar üçün vacib bir məqama diqqət çəkir: “Epilepsiyası olan hər kəs üçün tetikleyiciləri müəyyənləşdirmək çox önəmlidir. İdmanla məşğul olanlar üçün bunlara hiperventilyasiya və susuzlaşma daxil ola bilər. Müalicə düzgün aparılarsa, absence tutmaları heç kimin idmanla məşğul olmasına mane olmamalıdır”.

Yəni prinsipial sual – “futbol karyerası bitdimi?” – üçün tibbi cavab hazırdır: yox.

Elit səviyyədə tək deyil

Musialanın vəziyyəti dünya idmanında misilsiz deyil. Reqbi oyunçusu Tommy Freeman 14 yaşında absence tutmaları keçirməyə başlayıb, daha sonra ona epilepsiya diaqnozu qoyulub. İndi o, dərman qəbulu ilə bu vəziyyəti idarə edir və Northampton və İngiltərə yığmasında oynamağa davam edir.

Bu nümunə Musialanın da yüksək səviyyədə qalmasının mümkün olduğuna işarədir. Amma onun son illərdə yaşadıqları yalnız nevroloji diaqnozla bitmir.

Zədələr, qəza, metal lövhə – 18 ayın kabusu

Əslində, Musialanın son dövrü bir futbolçunun karyerasında nadir görülən dərəcədə bədbəxtlik zəncirinə çevrilib.

2024–25 mövsümü onun üçün aprelin əvvəlində zədə ilə bitdi. Bir həftə keçməmiş ciddi avtomobil qəzasına düşdü. Buna baxmayaraq, iki ay sonra yenidən yaşıl meydana qayıdıb Fifa Club World Cupda oynaya bildi.

Amma orada da bəxt üzünə gülmədi. Paris St-Germainlə 1/4 finalda Gianluigi Donnarumma ilə toqquşma nəticəsində ayağı sındı, topuğu çıxdı. 196 gün futbolsuz qaldı.

Keçmiş İngiltərə U-21 yığma üzvü yanvardan Şimali Amerikada keçirilən dünya çempionatının sonuna qədər ayağında metal lövhə ilə oynadı. Almaniya millisinin heyətində dörd oyuna çıxdı, amma hər addımda ağrı ilə yaşadı.

Lövhə yalnız iyulda çıxarıldı. Bu da onun yay hazırlığını ciddi şəkildə məhdudlaşdırdı – komanda ilə tam məşq edə bilmədi, yükü ehtiyatla artırdı.

Alman futbol mütəxəssisi Constantin Eckner bu gedişatı belə ümumiləşdirir:

“Musiala son 18 ayda demək olar ki, faktor olmadı. Club World Cup üçün qayıtdı, amma Donnarumma ilə toqquşmada ayağı sındı. Bərpası aylarla çəkdi. Sol ayağından metal lövhə yeni çıxarılıb, yarım il onunla oynadı və topuq problemləri ilə mübarizə apardı. Təbii ki, çıxışları gözlənilənin xeyli altında qaldı. Zatən qarşıdakı mövsümə start da çətin olacaqdı, çünki lövhənin çıxarıldığı əməliyyata görə uzun müddət komanda məşqində olmayıb. İndi isə bir maneə də əlavə olundu”.

Bayern-in ehtiyat planı və ağır müqayisə

Bu qeyri-müəyyənlik fonunda Bayern yayda hücum xəttinə ciddi sərmayə yatırdı. Klubun 43 milyon funt sterlinqə Ismael Saibarini transfer etməsi də müəyyən mənada Musialanın fiziki durumuna sığorta kimi dəyərləndirilir.

Eckner bunu belə şərh edir:

“Musiala, Harry Kane ilə birlikdə Bayerndə ən çox qazanan futbolçudur, amma komandaya verdiyi töhfə Kane ilə müqayisədə heç yaxın da deyil. Hələ gəncdir və hər şey yenidən dəyişə bilər. Müqaviləsində gələn yay aktivləşdirilə biləcək azadolma maddəsi var, amma məbləğ doqquz rəqəmlidir. Hazırkı vəziyyətdə heç bir klubun buna hazır olması real görünmür”.

Münhendə indi iki paralel sual dolaşır: Musialanın bədəni nəhayət sakitləşəcəkmi və klub onun ətrafında yenidən komanda qurmağa cəsarət edəcəkmi?