Newcastle və Jose Mourinho: Futbolun İki Dünyası

Jose Mourinho adı “St James’ Park” ətrafında yenidən səslənməyə başlayanda, Newcastle azarkeşlərinin yaddaşında iki fərqli futbol dünyası toqquşur: nəticə üçün yaşayan portuqaliyalı pragmatist və “əylənərək qazanmaq” istəyən Tyneside tribunaları.

Bu mübahisənin mərkəzində isə bir başqa adam dayanır – Eddie Howe. 2021-ci ilin noyabrından bəri klubu dirçəldən, onu illər sonra yenidən Avropa elitasının yanına çıxaran, 70 illik həsrəti bitirib League Cup kubokunu şəhərə gətirən baş məşqçi.

İndi isə Newcastle Premyer Liqada cədvəlin aşağı yarısına yuvarlanıb, təzyiq artır, suallar çoxalır. Və təbii ki, adı bu cür anlarda həmişə ortaya çıxan bir fiqur var: Jose Mourinho.

“Qalib gəlirsənsə, hər şeyə dözərlər” – Waddle-ın tərəzisi

Keçmiş Newcastle ulduzu Chris Waddle, Genting Casino adına danışarkən, məsələni bir cümlə ilə kəskinləşdirir: qalibiyyət hər şeyi ört-basdır edir.

O, Mourinho barədə nə qədər tənqidi məqam olsa da, bir həqiqəti gizlətmir: portuqaliyalı demək olar ki, oyunun qazandıra biləcəyi hər şeyi qazanıb. Çoxsaylı Premier League və Champions League titulları, müxtəlif ölkələrdə kuboklar – CV-si sözün əsl mənasında doludur.

Hazırda Benfica-nın başında olan 63 yaşlı mütəxəssis yenə də diqqət mərkəzindədir. Portuqaliya çempionatında adətən zirvəni üç klub bölüşür və Mourinho-nun komandasının orada olması sürpriz deyil. Eyni zamanda, onun Real Madrid ilə də adı hallanır.

Waddle isə məsələni Newcastle prizmasından görür: Tyneside yalnız nəticə istəyən yer deyil. Orada tribunalar şou, hücum, cəsarətli futbol tələb edir. Və məhz burada sual kəskinləşir: Mourinho-nun futbola baxışı ilə bu şəhərin ruhu uyğun gəlirmi?

Waddle açıq danışır: “Gəlin səmimi olaq, Jose Mourinho illər ərzində heç vaxt əyləncəli futbol meneceri olmayıb.”

O, futbolun nəticə oyunu olduğunu qəbul edir. Əgər Newcastle onun rəhbərliyi altında ilk dördlükdə bitirsə, kuboklarda irəliləsə, çoxları şikayət etməyəcək. Amma işlər tərs gedən kimi, ilk atəş Mourinho-nun oyun üslubuna açılacaq: “bəyənmirik, darıxdırıcıdır, stilə uyğun deyil”.

Tottenham nümunəsi Waddle üçün barizdir. Klub Mourinho-nu gətirdi, amma tez başa düşdü ki, bu, “Spurs” ənənəsinə uyğun deyil. Nəticə? Ayrılıq.

Onun təsvir etdiyi hipotetik dialoq isə Mourinho-nun mahiyyətini xülasə edir: “Əgər Jose Mourinho-ya ‘əyləndirirsənmi?’ desən, o cavab verər: ‘yox, mən titullar qazanıram’.”

Məsələ budur: Newcastle azarkeşi yalnız kubok yox, həm də tribunada ayağa qalxacağı, coşacağı futbol istəyir. Waddle deyir ki, Tottenham və Newcastle kimi klublar hər ikisini – həm qələbəni, həm də əyləncəni – tələb edir. Bu isə Mourinho üçün tarixi olaraq heç vaxt prioritet olmayıb.

“Newcastle yolu” və Howe-un müdafiəsi

Waddle söhbəti təkcə Mourinho üzərindən aparmır. O, Eddie Howe-un ətrafında dolaşan istefa və ya dəyişiklik ssenarilərini də ədalətsiz sayır.

Keçmiş yarımmüdafiəçi 1980-ci illərdəki Newcastle dövrünü xatırladır: Arthur Cox-un rəhbərliyi altında ön xətdə, hücum futbolu, cəsarətli oyun, tribunalarla birbaşa əlaqə. Sonra Kevin Keegan dövrü – yenə eyni fəlsəfə, eyni enerji. Waddle-a görə, “Newcastle yolu” varsa, o, məhz budur: önə oynamaq, risk almaq, hücum etmək.

Onun fikrincə, Howe bu xətti davam etdirir. Komanda topa sahib olmağa, hücum etməyə, rəqibi sıxmağa çalışır. Azarkeş də bunu görür və qəbul edir.

Bəli, son mövsümdə Newcastle ciddi eniş yaşadı. Champions League macərası heyəti yordu, zədə yükünü artırdı, rotasiya darlığı özünü göstərdi. Waddle xatırladır ki, bu, yeni hadisə deyil: klub bir neçə il əvvəl də Avropaya çıxanda eyni problemi yaşayıb – qitə səhnəsi liqa performansını yeyib.

Onun qənaəti qətidir: problem məşqçidə yox, heyətdədir.

Beş-altı transferlik xəbərdarlıq

Waddle, Howe-un tənqid edilməsindən çox, ona dəstək verilməli olduğunu düşünür. Onun fikrincə, Newcastle soyunma otağında artıq özünü tükətmiş, ayrılmağa hazırlaşan, motivasiyasını itirmiş futbolçular var. Bu, meydanda da hiss olunur.

Həll yolu? Radikal olmasa da, kifayət qədər sərt: “Eddie komandanı təmizləməlidir, beş-altı yeni oyunçuya ehtiyacı var.”

O, bunun asan olmayacağını da etiraf edir. Transfer bazarı çətindir, rəqabət böyükdür, maliyyə qaydaları da öz sözünü deyir. Amma Waddle üçün bir həqiqət dəyişmir: bu Newcastle heyəti təzələnməsə, Howe nə qədər yaxşı iş görsə də, tavanı aşmaq çətin olacaq.

League Cup qələbəsi hələ də təzə xatirədir. Bu, Howe-un bu kluba nələr verə biləcəyinin sübutudur. Amma Premyer Liqa amansızdır, keçmiş xidmətlərə çox az güzəşt edir.

İndi Newcastle rəhbərliyinin qarşısında iki yol var: ya tribunaların sevdiyi, klubun “ruhu”na uyğun futbol oynadan Howe-u gücləndirib, heyəti yenidən qurmaq; ya da Jose Mourinho kimi nəhəng bir fiqurun sərt, nəticə yönümlü dünyasına addım atmaq.

Sual sadədir, cavabı isə ağır: Tyneside bu dəfə nəyi daha çox istəyəcək – trofeyləri, yoxsa öz üslubunu?