Neymarın MLS-ə Gəlişi: Cazibə, Risk, Yoxsa Sadəcə Şou?
Major League Soccer uzun illərdir ki, diqqəti cəlb etmək və tribunalara azarkeş toplamaq üçün ulduz transferlərinə güvənir. David Beckham-dan başlayıb, Steven Gerrard, Kaka, Andrea Pirlo, Zlatan Ibrahimovic, Wayne Rooney xətti ilə uzanan bu yol indi Lionel Messi və bəlkə də növbəti dayanacaq kimi Neymar adını da gündəmə gətirib.
2023-də Argentina ulduzu Messi artıq bu cığırdan keçdi. Onu ABŞ-a gətirən də bir vaxtlar Manchester United və İngiltərə millisinin siması olmuş Beckham idi. O vaxtdan bəri Messi liqanın hərəkətverici qüvvəsinə çevrilib: o hara gedirsə, bilet satışı da ora axır.
İndi isə eyni səhnəyə başqa bir superulduzun, Neymarın çıxacağı haqda söz-söhbət dolaşır. Santos-a qayıdışında çətin dönəm yaşayan braziliyalı hücumçunun çantalarını “Sunshine State” üçün yığacağı iddia olunur.
Neymar – cazibə, risk, yoxsa sadəcə şou?
Marketinq baxımından Neymarın çəkisinə çatan çox az ad var. Braziliya millisinin tarixində ən çox qol vurmuş futbolçudan söhbət gedir. Amma bir həqiqət də var: o artıq 34 yaşındadır, son illərdə həm klub, həm də yığma səviyyəsində forma və sağlamlıq baxımından ciddi dalğalanmalar yaşayıb.
Belə bir oyunçu Inter Miami və ümumilikdə MLS üçün ağıllı gedişdir, yoxsa bahalı risk? Keçmiş Real Salt Lake hücumçusu, hazırda New York Cosmos klubunda futbol departamentinin rəhbəri olan Rossi bu sualı GOAL-a danışarkən kəskin şəkildə qoyur. O, BetBrothers əməkdaşlığı çərçivəsində verdiyi açıqlamada MLS-in strategiyasını hədəfə alır:
“MLS məhz burada səhv edir və bu səhvləri təkrarlamaqda davam edir. Marketinq möhtəşəmdir, nə varsa odur, amma meydanda hansı məhsulu təqdim edirsən? Neymarı gətirib Lionel Messi və Luis Suarez ilə yenidən birləşdirirsənsə, liqa olaraq nəyə çevrilmək istəyirsən?”
Rossi-nin fikrincə, məsələ yalnız ulduz adları ilə ölçülə bilməz. O, MLS-in özünü Avropanın nəhəngləri ilə müqayisə etməsinə diqqət çəkir: “Əgər məqsəd Premyer Liqa, La Liga, Bundesliga kimi liqaların səviyyəsinə çatmaqdırsa, irəliləyiş sürəti ilbiz addımı ilədir. MLS kliklərə, izlənmə sayına susayıb, futbolun öz keyfiyyəti isə onları o qədər də maraqlandırmır”.
O, eyni zamanda etiraf edir ki, kommersiya cəbhəsində MLS böyük yol qət edib: klub dəyərləri sürətlə yüksəlib, biznes modeli güclü qurulub. Amma Rossi üçün əsas sual dəyişmir: meydandakı futbol inkişaf edirmi?
“Bəli, böyük irəliləyiş var, bu işlərə görə alqış düşür. Klubların dəyəri yüksəkdir, biznes modeli əladır, bəs futbolun özü? O da böyüyür, irəli gedir? Mən belə düşünmürəm və bu dəyişməlidir”, – deyə o, vəziyyəti sərt dəyərləndirir.
“Sirk, yoxsa liqa?”
Rossi-nin arqumentinin mərkəzində idarəçilik dayanır. Onun fikrincə, MLS-in sükanı arxasındakı insanlar üçün əsas göstərici rəqəmlərdir: “Problem ondadır ki, rəhbərlikdə olanlar həqiqətən maraqlanmırlar. Onları yalnız dəyərləndirmə maraqlandırır. Liqanı milyarderlərə tapşıranda problem də buradan başlayır. Neymarın MLS-ə gəlib yenidən Messi ilə oynamasını görməyə can atarlar, amma bu, MLS-i futbol liqası kimi böyütməyəcək. Mən belə düşünürəm”.
Yenə də bir sual qalır: bəlkə məhz ABŞ-a köç Neymarın itirdiyi parıltını geri qaytarar? Axı o, Messi və Suarez ilə birlikdə Camp Nou-da inanılmaz uğurlar yaşamışdı. Bəlkə də bu üçlük yenidən alovlana bilər.
Rossi bu ehtimala da qapını tam bağlamır: “Əgər Neymar Miami-yə keçə bilsə, niyə də yox? Onun üçün əla olar, hələ də böyük oyunçudur. Neymarı dəlicəsinə sevirəm. Öz nəslinin ən yaxşı futbolçularından biridir və düşünürəm ki, hamı onun oynadığını görmək istəyər. Bu, azarkeşlər üçün fantastikdir”.
Amma Rossi eyni cümlədə ayağı yerdən üzüldürmür: “Mən sadəcə başqa tərəfdən baxıram. Hər şeyin müsbət və mənfi tərəfləri var. Bəli, hamı Neymarı görmək istəyir, amma bu, MLS-i həqiqi futbol liqasından çox, daha böyük bir sirkə çevirməklə məhsulun öz bütövlüyünü zədələyir”.
Yeni təqvim, köhnə ulduzlar
Neymarın Santos ilə müqaviləsi ilin sonunda başa çatır. Bu da o deməkdir ki, qarşısında Miami yolunu açan hüquqi maneə qalmayacaq. Əgər transfer gerçəkləşsə, o, MLS-in yeni dövrünün vitrin fiqurlarından birinə çevriləcək.
Çünki 2027-28 mövsümündən etibarən ABŞ-da daxili futbol yarışları Avropa üslublu təqvimə keçir. Bu, liqa üçün struktur baxımından ciddi dönüş nöqtəsidir. Messi, hərçənd artıq karyerasının sonuna işarə edən açıqlamalar verib, 2028-ə qədər müqavilə altında qalır və bu prosesin mərkəzində dayanmağa hazır görünür.
Luis Suarez üçünsə mənzərə bir qədər fərqlidir. Onun həmin dövrdə “MSN” üçlüyünün yenidən formalaşmasının bir hissəsi olması üçün əlavə müqavilə uzadılmasına ehtiyac var. Yəni Barcelona-nın əfsanəvi hücum xətti ABŞ-da ikinci həyatını tapmaq istəyirsə, təkcə Neymarın qərarı kifayət etməyəcək.
İndi sual budur: MLS həqiqətən meydandakı futbolu böyütmək istəyir, yoxsa yenə də işıqları söndürən son səhnəni ulduz adların üzərinə buraxmağa davam edəcək?
