Nicolas Jackson: Tənqidlərin Hədəfi, Statistikanın Sevimlisi

Nicolas Jackson-un adı çəkiləndə, birinci nə yada düşür? Stamford Bridge-də yandırıb-yaxdığı epizodlar, boşa verilən “bir-birinə oxşar” qol şansları, sosial şəbəkələrdə istehza dolu montajlar. Chelsea azarkeşlərinin bir hissəsi üçün o, sadəcə “çox qaçan, az vuran” mərkəz hücumçusudur.

Amma rəqəmlər başqa hekayə danışır. Və bu hekayə, xüsusilə də indi – Aston Villa və Unai Emery səhnəyə qayıtmışkən – daha ciddi görünür.

“Vacib olan ora çatmaqdır”

Brentford sahibi Matthew Benham illərdir futbolu emosiyadan çox, ehtimal hesabı ilə oxuyan adamlardandır. Onun MIT Sloan Sports Analytics Conference-də dediyi bir cümlə Jackson-un karyerasını sanki izah edir:

“Hücumçu üçün mövqe almaq, zərbəni necə tamamlamasından qat-qat informativdir.”

Benham izah edirdi: iki hücumçu təsəvvür edin, hər ikisi mövsümü 15 qolla bitirib. Amma onlardan biri həmin rəqəmə çatmaq üçün ikiqat çox şans əldə edib. Onun seçimi aydındır: “Mən ikiqat çox fürsətə girəni istəyərəm.”

Məhz bu prizmadan baxanda, Jackson-un portreti dəyişir. Beto-nun Everton-da nümunə göstərilməsi təsadüfi deyildi, amma həmin prinsiplər Chelsea-nin seneqallı hücumçusuna da eyni dərəcədə aiddir. Benham-ın dediyi kimi, “vacib olan odur ki, o, həmin zərbə mövqelərinə girir”.

Və Jackson bu işdə, bəlkə də düşündüyünüzdən qat-qat yaxşıdır.

“Şans maqniti”nin paradoksu

Statistikaya soyuq nəzərlə baxanda, mənzərə kəskin dəyişir. Bu onilliyin əvvəlindən bəri Premyer Liqada ən azı 5000 dəqiqə oynamış bütün futbolçular arasında, penaltilər çıxılmaqla, 90 dəqiqəyə düşən gözlənilən qollar göstəricisində yalnız bir nəfər onun qabağındadır: Erling Haaland.

Başqa sözlə, Jackson qapı qarşısında şans cəlb edən maqnit kimidir. Boşluqlara qaçır, arxaya sızır, ikinci tempə gəlir. Top ona gəlir. Təkrar-təkrar.

Problem isə həmin hekayənin son cümləsində gizlənir.

Chelsea forması ilə iki mövsümdə də Premyer Liqada ikirəqəmli qol sayına çatdı, amma nəhəng fərqlə: 61 “böyük şans”dan cəmi 18-ni qola çevirdi. Bu, elit hücumçularla müqayisədə kəskin zəif göstəricidir və nəhayət, London klubunun yeni “9 nömrə” axtarışına çıxmasına səbəb oldu.

Deyəsən, qərar verənlər üçün qaçdığı məsafə yox, yandırdığı epizodlar daha çox yadda qaldı.

Münhen fasiləsi: az dəqiqə, yüksək təsir

Bayern Munich-də icarə dövrü isə Jackson üçün başqa bir test idi. Daha sərt nəzarət, daha böyük rəqabət, daha az səhv lüksü. Və yenə eyni naxış: mövqelər var, qollar gəlir, amma əsas rolu daimi ələ keçirmək çətindir.

Bütün turnirlərdə 11 qol – kağız üzərində pis deyil. Üstəlik, o, cəmi 15 oyuna start götürdü. Bundesliga-da açıq oyundan vurulan qollara görə 90 dəqiqəyə düşən göstəricidə ondan öndə yalnız bir ad var idi: Harry Kane.

Kane 90 dəqiqəyə 0.79 açıq oyun qolu ilə mövsümü tamamladı, Jackson isə 0.72 ilə onun ardınca gəldi. Fərq minimaldır. Bəli, Bayern-in Almaniyada rəqiblərinə tam hakim olduğu mühit bu rəqəmləri şişirdə bilər, amma yenə də, Kane ilə eyni cədvəldə bu qədər yaxında olmaq diqqətdən qaçmamalıdır.

Tənqidlər onu Bavariyada da izləyirdi, amma baş məşqçi Vincent Kompany-nin mövqeyi aydın idi. O, komandanın hər şey yaxşı gedəndə belə, səbəbsiz hədəf seçdiyi futbolçulardan danışarkən Jackson-u müdafiə etdi. AFCON qalibi, məşqlərdə yüksək intizam, amma yenə də hekayələr, şübhələr, suallar.

Və sonra bir cümlə hər şeyi yerinə qoydu: “Sənin mövqeyində Harry Kane, Michael Olise, Luis Díaz oynayanda, işin bir az çətin olur.” Kompany üçün problem Jackson deyildi. Problem, sadəcə, iyerarxiyanın sərtliyində idi.

Mövsümün sonuna yaxın, Bayern Avropa arenasına köklənəndə Jackson Bundesliga-da ardıcıl üç oyunda qol vurdu. Sky üçün danışan klub əfsanəsi Lothar Matthäus aydın şəkildə dedi: Kompany onu saxlamaq istəyir, amma qiymət maneədir. Chelsea-nin tələb etdiyi məbləğ Münhen üçün həddən artıq yüksək görünür.

Aston Villa: doğru adam, doğru mühit?

Burada isə səhnəyə Aston Villa daxil olur. Klub Morgan Rogers-in Chelsea-yə keçidindən 117 milyon funt sterlinqlə Britaniya rekord transfer gəliri əldə edib və indi hücum xəttində yeni dinamika axtarır. Unai Emery üçün bu, sadəcə transfer deyil. Bu, köhnə bir layihənin davamıdır.

Çünki Nicolas Jackson-un bu səviyyəyə qalxması, əslində, Villarreal dövründə baş verdi. O vaxt baş məşqçi kim idi? Yenə Emery.

Jackson özü bunu gizlətmir. Sky Sports-a danışarkən “Unai mənə futbol haqqında hər şeyi öyrətdi” sözlərini işlədir. Seneqaldan gələndə, o, özünü daha çox küçə futbolçusu kimi aparırdı: “Sadəcə qaçırdım, topu götürüb driblinq edirdim, öz bildiyimi edirdim.”

Emery onu meydanda necə qaçmalı, nə vaxt pressinqə çıxmalı, nə zaman geriyə çəkilməli, nə zaman cərimə meydançasına sızmalı olduğunu öyrədən adam idi. Onun oyununu struktura saldı, instinkti sistemə bağladı.

Emery-nin Villarreal-dakı uğurlu dövrünün son qolunu da məhz Jackson vurdu. Almeria ilə oyunda son dəqiqə qolu – klubun sevilən vitse-prezidenti José Manuel Llaneza-nın vəfatından sonra emosional atmosferdə gələn qələbə. Bu, sadəcə statistik fakt deyildi, simvolik an idi.

Mətbuat konfransında Emery-dən Jackson barədə son fikrini soruşanda, o, bir cümlə ilə həm tərif, həm də tələb qoydu: “O, elə inkişaf etməlidir ki, komanda üçün gördüyü iş effektliyə çevrilsin.”

Bu cümlə bu gün də aktuallığını itirməyib. Çünki həmin inkişaf hələ tam başa çatmayıb.

Zaman hələ də onun tərəfindədir

Burada vacib bir detal var: Jackson cəmi ötən ay 25 yaşını qeyd edib. Mərkəz hücumçusu üçün bu, hələ pikə giriş qapısıdır, çıxış yolu yox. Müqayisə üçün, Aston Villa-nın hazır ulduzu Ollie Watkins artıq 30 yaşını haqlayıb. Son mövsümdə icarə əsasında klubda çıxış edən Tammy Abraham 28 yaşındadır.

Yəni Jackson üçün həm zaman var, həm də işlənəcək material. Həm də indi onu karyerasının ən formalaşdırıcı məşqçilərindən biri – Emery – qarşılayır. Məhz o məşqçi ki, bir vaxtlar “sən qaçırsan, amma bu qaçışları qola çevirməliyik” deyə ona yol xəritəsi çəkmişdi.

Bəs indi nə olacaq? Aston Villa artıq Avropa ambisiyaları olan, Premyer Liqanın yuxarı eşalonuna yer salan klubdur. Watkins-in yanında və ya bəzən onun yerinə, Jackson bu sistemdə hansı rolu götürəcək?

Rəqəmlər deyir ki, o, yenə şanslar tapacaq. Sual başqa yerdədir: bu dəfə həmin şanslar nəhayət, onu tənqidlərin hədəfindən çıxarıb, elit hücumçular sırasına daşıya biləcəkmi?