Niderlandiya: Karanlıq Atın Romantikasının Arxasında
Niderlandiya futbol tarixində iz buraxan ölkədir, amma bu dəfə onların adı turnirin baş favoritləri sırasında deyil. Daha çox, dərinliyə qədər gedə biləcək, amma kölgədə gizlənən “qaranlıq at” kimi görülürlər. Bu da onlara həm təzyiqi azaldır, həm də təhlükəli edir.
Çətin qrup, böyük iddia
Püşk onlara rəhm etməyib. Yaponiya, İsveç və Tunis – fiziki güc, intizam və sürətin bir araya gəldiyi, səhvi bağışlamayan rəqiblər. Buna baxmayaraq, “Oranje” yenə də qrupun əsas favoriti sayılır.
Səbəb sadədir: meydanın hər xəttində keyfiyyət var. Arxada Virgil van Dijk müdafiəni təşkil edir, ortada Frenkie de Jong oyunun ritmini diktə edir, ön xəttdə Memphis Depay və Cody Gakpo rəqib cərimə meydançasını daim təzyiq altında saxlayır. Kağız üzərində bu komanda hər kəslə oynaya bilər.
Amma kağız üzərində hər şey həmişə yaşıl meydanda təkrarlanmır.
İtkilər, şübhələr və narahat hazırlıq
Turnir öncəsi xəbərlər Koeman üçün ürəkaçan olmadı. Xavi Simons, Jurrien Timber və Matthijs de Ligt – hamısı zədə səbəbindən heyətdən kənarda qaldı. Jeremie Frimpong və istedadlı yarımmüdafiəçi Kees Smit-in son siyahıya salınmaması isə ölkə daxilində müzakirələri alovlandırdı.
Hazırlıq oyunları da sakitlik gətirmədi. Əvvəlcə Əlcəzairə gözlənilməz məğlubiyyət, ardınca isə Özbəkistana qarşı çətinliklə qazanılan minimal hesablı qələbə. Turnirə sayılı günlər qalmış belə performans, təbii ki, suallar doğurur: bu komanda həqiqətən zirvəyə oynaya bilərmi?
Koemanın ikinci dövrü: nəticə var, amma mübahisə də
Ronald Koeman ilk dəfə Niderlandiya yığmasının sükanına 2018-ci ildə keçmişdi. Dick Advocaat getdikdən sonra dörd illik müqavilə imzaladı, komandanı UEFA Nations League 2019 finalına qədər apardı, Euro 2020-yə vəsiqə qazandırdı. Sonra isə “Barcelona” çağırdı və o, milli komandadan ayrıldı.
İki il yarımdan sonra, 2023-cü ildə Koeman geri döndü. Bu dəfə Louis van Gaal-ın yerinə. Qayıdışından bəri Niderlandiya yenə iki yarımfinal gördü: 2023 Nations League və Euro 2024. Kağız üzərində bu, pis bilançoya oxşamır.
Amma ölkə daxilində fikir birliyi yoxdur. Koeman gənc oyunçulara şans verdiyi üçün təriflənir, eyni zamanda, komandasının oyunu çox vaxt Niderlandiyanın klassik hücum fəlsəfəsinə – Rinus Michels və Johan Cruyff xəttinə – uyğun gəlmədiyi üçün tənqid olunur. Daha praqmatik, daha ehtiyatlı, bəzən hətta “boğucu” futbol. Nəticə gətirir, amma romantikanı öldürürmü? Bu sual hələ də havada asılı qalıb.
Memphis Depay: son böyük səhnə?
Artıq Avropada oynamır, karyerasının son böyük turnirinə yaxınlaşır, amma yenə də bu komandanın siması odur. Memphis Depay – Niderlandiya millisinin tarixində ən çox qol vurmuş futbolçu.
Onun adı indi Robin van Persie, Dennis Bergkamp, Arjen Robben, Ruud van Nistelrooy kimi əfsanələrin üstündə yazılır. 55 qol – və hələ də hesab davam edir. Niderlandiya hazırda dünya səviyyəli, klassik mərkəz hücumçusundan məhrum olduğu bir dövrdə yaşayır, buna görə Koeman yenidən ümidini Depay-a bağlayır.
Corinthians hücumçusu seçmə mərhələdə komandanın əsas aparıcı qüvvəsi idi, millidə demək olar ki, hər iki oyuna bir qol ortalaması ilə çıxış edir. Amma bir paradoks var: bu qolların yalnız altısı böyük turnirlərdə gəlib. İndi ondan təkcə təsirli statistika yox, həlledici matçlarda fərq yaradan liderlik tələb olunur.
“Brobbeast” səhnəyə çıxır
Ajax akademiyasının məhsulu olan Brian Brobbey gənc yaşında Almaniyada RB Leipzig forması ilə çətin dövr yaşadı. Çox tez “uğursuz transfer” damğası aldı, öz oyununun kölgəsində qaldı. Amma hekayə orada bitmədi.
İngiltərədə Sunderland forması ilə o, özünü yenidən tapdı. 24 yaşlı hücumçu “Brobbeast” ləqəbini təsadüfən almayıb. Premyer Liqada 31 oyunda 7 qol – rəqəmlər möcüzəvi görünməyə bilər, amma Sunderland-in gələn mövsüm Europa League-ə vəsiqə qazanmasında Brobbey-in rolu açıq-aşkar idi. O, ön xətdə həm təzyiq, həm də dayaq nöqtəsi oldu.
Brobbey sadəcə güclü bədənli “divar” deyil. Gücünü sürətlə birləşdirir, təkbaşına hücum xəttini daşıya bilir, qapı qarşısında yenidən həlledici fiqura çevrilib. Bir neçə il əvvəl onu “yeni Romelu Lukaku” adlandırırdılar. İndi isə o, artıq öz adı ilə nümunədir – gənc hücumçuların baxıb öyrəndiyi oyunçu.
Sual indi budur: Depay-ın təcrübəsi və Brobbey-in enerjisi, Van Dijk-in liderliyi və De Jong-un zəkası bu “qaranlıq at”ı həqiqətən finişə qədər daşıya biləcəkmi, yoxsa Niderlandiya yenə romantik xatirələr və “kaş ki”lərlə kifayətlənəcək?
