Norveçin Tarixi Gecəsi: Haalandın Qələbə Anları

O təbəssüm hər şeyi izah edir. Dodaqların cüzi yuxarı qalxması, gözlərdəki işıq, sonra da dişlərin parıltısı. Erling Haaland səhnəni ələ keçirmək üçün teatr oynamağa ehtiyac duymayan, buz kimi soyuqqanlı hücumçudur. Digərləri qışqırsın, göz yaşları axıtsın, qapıçı Ørjan Nyland damarları şişə-şişə, gözləri bərəlib hayqırsın, komanda yoldaşları bir-birinin üstünə atılıb sevincdən dəli olsun. Haaland üçün kifayət edir ki, bir anı özününküləşdirsin və onu futbolla yaşayan ölkənin yaddaşına həkk etsin.

MetLife Stadium-da Braziliyaya qarşı bunu bir daha etdi. İki gecikmiş zərbə, 2:1 hesablı qələbə, Norveçi tarixində ilk dəfə 1/4 finala daşıyan qol imzası – və yenə o eyni, təmkinli təbəssüm. Sanki bu, sadəcə növbəti pillədir.

“Bu turnirdə bir neçə dəfə zirvəyə çıxdım, amma arabir yeni bir zirvə gəlir,” – Haaland oyundan sonra dedi. “Bir-iki şansım olsa, adətən qola çevrilir. Necə etdiyimi bilmirəm, sadəcə beləəm. Söhbət fokuslanmaqdan gedir.”

Norveç üçün tarix yazılan gecə

New Jersey-də Norveç səbr oyununun nə olduğunu dərs kimi göstərdi. Braziliyanın parlaq potensialı, alovlu hücum xətti vardı, amma Norveçin müdafiə divarını yara bilmədilər. Topa sahibolmada üstünlük skandinavların tərəfində idi, amma Haaland səhnəyə çıxana qədər onların qapıya ciddi zərbəsi demək olar yox idi.

Bu, panika deyil, plan idi. Norveç bilirdi ki, arxada gizlətdiyi “son silah” olduğu müddətdə riskə getməyə məcbur deyil. Braziliya isə əks-hücumlarda parıldadı, amma həlledici nöqtədə ilişib qaldı. Vinicius Jr yorulmadan cəbhəni daşıdı, cəhd etdi, ritmi qaldırdı, lakin cərimə meydançasında son toxunuşlar çatmadı.

Haaland-ı uzun müddət zəncirə salmağı bacardılar. Hər dəfə top ona yaxınlaşanda ən azı iki müdafiəçi ətrafında idi. Braziliyanın cərimə meydançasında cəmi üç toxunuşu vardı. Çoxlarının gözlədiyi şəxsi duel – Haaland ilə Gabriel – uzun müddət braziliyalının xeyrinə gedirmiş kimi görünürdü.

Ta ki 79-cu dəqiqəyə qədər.

Andreas Schjelderup sağ cinahdan cərimə meydançasına zərgər dəqiqliyində ötürmə göndərdi. “Vikinqlərin kralı” havaya qalxdı, başla zərbəsini vurdu və Norveç üçün qapını açdı. MetLife sanki bir anlıq dondu, sonra qırıldı – qırmızı-ağ göylərə qalxdı.

On dəqiqə sonra Haaland yenidən səhnədə idi. Nəhayət bir az boşluq tapdı, cərimə meydançasından kənarda topu qabağına aldı və aşağı küncə yerə paralel, iti zərbə ilə qapıya sancdı. Qapıçı üçün toxunulmaz, Norveç üçün tarixi idi.

Bu qollarla Haaland turnirdəki hesabını yeddiyə çatdırdı. Lionel Messi və Kylian Mbappé ilə bombardirlər yarışında çiyin-çiyinə, özü də Fransa ilə qrupun son oyununu buraxmasına baxmayaraq. Bu, artıq sadəcə məhsuldarlıq deyil, hegemonluqdur.

Adətən azarkeşlərlə “vikinqlərin avar” rəqsinə kapitan Martin Ødegaard rəhbərlik edirdi. Bu dəfə səhnə şübhəsiz ki, Haaland-a məxsus idi. Tribunalar önündə barabana var gücü ilə zərbə vurarkən, üzündəki soyuqqanlılıq yerini nəhayət açıq emosiyaya verdi. Norveç ilk dəfə 1/4 finalda – bu anın böyüklüyü həm meydanda, həm tribunada hər kəsə çatdı.

Əslində bu heyətlə 1/4 final Norveç üçün xəyali hədəf deyildi. Bu mərhələ – reallıq, ondan sonrası isə artıq nağılın sərhədləridir. Amma bu nağıl niyə davam etməsin? Komanda yaxşı təşkilatlanıb, başı soyuq, oyun planı isə çox sadədir: öz güclü tərəflərinə, daha doğrusu bir adamın gücünə maksimum xidmət etmək.

“Bu, Norveç tarixinin ən dəli günlərindən biridir,” – Haaland dedi. “Düşünürəm ki, bu, çox gənci ilhamlandıracaq, necə ki, mən də uşaq olanda ilham almışdım.”

Baş məşqçi Ståle Solbakken də eyni xətti davam etdirdi. Onun sözlərinə görə, bu gecə Norveç futbolunun ən böyük gecəsidir. Və arqument gətirmək çətindir.

Braziliya üçün acı son və Neymar səhifəsinin bağlanması

Bu gecə Braziliya üçün yalnız turnirdən ayrılıq deyildi. Eyni zamanda bir dövrün bağlanması idi. Komandanın tarixində ən çox qol vurmuş futbolçu Neymar milli karyerasına son qoyduğunu açıqladı.

“Cəhd etdim. Burada, MetLife Stadium-da başladı, burada da bitdi. İndi bitdi,” – 34 yaşlı ulduz dedi.

O, illər əvvəl məhz bu arenada yığmada debüt etmişdi. İndi isə artıq taleyi həll olunmuş oyunun son dəqiqələrində penaltidən vurduğu qolla vidalaşdı. Şimali Amerikadakı bu turnirdə baldırındakı zədə ilə əlləşdi, iki oyunda məhdud müddət aldı, əvvəlki illərin qəhrəmanlığı isə keçmişdə qaldı. Bu dəfə komandasını xilas etmək üçün son möcüzəni yarada bilmədi.

Birinci hissədə Bruno Guimaraes-in penaltisi qapıçı Nyland tərəfindən dəf olundu. O qol oyunun axarını tam dəyişə bilərdi. Amma Braziliyanın eniş əlamətləri bu oyundan çox əvvəl görünməyə başlamışdı.

Beşqat çempion ilk dəfə 1990-cı ildən bəri 1/4 finala yüksələ bilmir. Son illərdə Braziliya, sanki başqa bir nəhəng – Almaniya – kimi, daha çox tarixinin kölgəsində yaşayır, amma meydanda bu tarixi təsdiqləyə bilmir.

Bir il əvvəl Carlo Ancelotti məhz bu səbəblə “xilasçı” kimi gətirilmişdi. Futbolda demək olar hər şeyi qazanmış italiyalı üçün də bu missiya ağır gəldi. Braziliyanı yenidən dünya zirvəsinə qaytarmaq planı kağız üzərində qaldı.

Bu oyunda və turnir boyunca o, bəzi yaşlı ulduzlara güvəndi. Amma onların ən yaxşı illəri artıq arxada idi. Vinicius Jr yenə əsas şoumen rolunda idi, ritmi o diktə edirdi, driblinqlə rəqibi sındırmağa çalışırdı, amma ətrafındakı dəstək heyəti səhnəni daşımaq gücündə deyildi.

“Mənasızdır,” – müdafiəçi Marquinhos oyundan sonra dedi. “Biz məsuliyyəti üzərimizə götürməliyik ki, gələcək nəsillər bunun üzərində nəsə qura bilsin.”

Son tituldan 24 il keçib. Beş ulduzlu formanı daşıyan ölkə üçün bu, əbəs gözləmədir. Əgər ciddi, köklü dəyişikliklər baş verməsə, bu say daha neçə ilə çatacaq?

Norveç üçün bu gecə başlanğıc nöqtəsidir. Braziliya üçünsə güzgüyə baxmaq vaxtı. Və bəlkə də, sual indi belə səslənir: növbəti dəfə dünya Braziliyanı həqiqi favorit kimi nə vaxt görəcək?